↑
Spring naar inhoud

Hebberige protegee

Beste Beatrijs,

Toen ik in Parijs woonde, heb ik een Afrikaans meisje geholpen dat als een soort slaaf werkte in een appartement in ons flatgebouw. Uiteindelijk is zij daar door de politie weggehaald en ondergebracht in een pleeggezin. Toen ze daar eenmaal zat, heb ik wekelijks een dag met haar doorgebracht, waarbij natuurlijk alle kosten voor mij waren. Ook kocht ik elke week wel kleren of andere dingen voor haar. Nu woon ik weer in Nederland en heb ik haar verteld dat we met minder rond moeten komen, maar ze blijft om geld vragen en het is nooit genoeg. Het liefst zou ik het contact willen verbreken, maar het is misschien mijn eigen fout dat ik het zo ver heb laten komen. Ik weet echt niet meer hoe ik dit kan veranderen. Ze vindt dat we stinkend rijk zijn (dat zegt ze gewoon) en dat we best wat kunnen missen. Hoe moet ik dit aanpakken?

In de tang van hebberige protegee

Beste In de tang,

U moet een eind aan dit contact maken. Zodra u zich onder druk gezet voelt, moet het afgelopen zijn. Filantropie is een mooie bezigheid, maar alleen als het uit vrije wil gebeurt. Wanneer iemand uw vrijgevigheid gaat opeisen, is er sprake van afpersing.

Of het uw eigen fout is dat het allemaal zo gekomen is, weet ik niet. Ik kan me zo voorstellen dat dit meisje uitsluitend dwangrelaties in haar leven heeft gekend. Eerst werkte ze als een soort slaaf, en daarna werd ze mede door uw toedoen bevrijd. Dat meisje heeft nooit meegemaakt dat mensen ook vrijwillig van elkaar kunnen houden en aardige dingen tegen elkaar kunnen doen. Ze kent alleen maar uitbuiten of uitgebuit worden. Nu ze vrij is, weet ze dan ook niets anders te verzinnen dan maximale winst te slepen uit de contacten die ze heeft.

Ga er niet langer op in. U kunt vanaf Nederland niet iemand in Parijs heropvoeden. Vertel haar maar het oude hulpverlenerscliché dat je een hongerlijder beter een hengel kunt verstrekken dan elke dag een vis. U heeft haar de hengel van haar onafhankelijkheid aangereikt en verder moet zij haar leven zelf op poten zetten. Vertel haar dat ze niets meer van u krijgt, nu niet en later niet. Als ze boos wordt of zielig gaat doen, pech gehad. Van een duidelijk ‘nee’ leert ze meer dan van uw voortdurende toegeeflijkheid, die tenslotte slechts haar minachting wekt.

Artikelen in Zakelijke relaties.

Gelabeld met .

rev="post-993" 1 reactie

Door Beatrijs Ritsema – donderdag 25 september 2003 00:43

Kinderen treden op

© Sjoerd van der Zee

Beste Beatrijs,

In onze familie- en kennissenkring hebben wij een paar gezinnen waarvan de ouders nogal ambitieus zijn. Hun kinderen (moeten?) ‘gaan voor het hoogste’, zoals een van hen het uitdrukte. Muziekles, hockey, paardrijden, dans, mee naar culturele uitvoeringen, enzovoort. Allemaal prachtig natuurlijk.

Wij zijn echter gewend elkaars verjaardagen te bezoeken. En daar zit hem het probleem. We worden onthaald op eindeloze verhalen over hoe goed de kinderen zijn, hun geweldige prestaties, dat ze het ook allemaal uit zichzelf doen en zo gaat dat maar door. Het zíjn ook kinderen die goed presteren, daar willen we niets op afdingen: ze zitten op het atheneum of het conservatorium, ze schrijven gedichten of weten op hun vierde al dat ze saxofoon willen spelen.

Ook worden er videofilms vertoond, waarop hun kinderen te zien zijn, al dansend of zingend. Nou vonden we dat de eerste keer echt wel leuk maar bij de derde keer wordt het ronduit vervelend. We worden er een beetje moe van om iedere verjaardag weer urenlang die opschepperij te moeten aanhoren. Wat kunnen we hieraan doen? Is er wel iets aan te doen?

Uitgekeken op superkinderen

Beste Uitgekeken,

U beschrijft daar een uitermate incorrecte gang van zaken. Het is zeker niet de bedoeling van feestjes dat ouders de tijd gebruiken om hun gasten door te zagen over de wonderbaarlijke verrichtingen van hun kinderen. Elke machteloze luisteraar krijgt daar snel zijn bekomst van. Video’s vertonen is zo ongeveer de ergste overtreding op dit gebied.

U vraagt zich af wat u hier tegen kunt ondernemen. Wel, ik denk als het om verjaardagen gaat, waar meerdere mensen zijn uitgenodigd, dat u dan met een andere gast moet ontsnappen naar de keuken of de tuin of de gang of het balkon, in ieder geval naar elders in het huis, weg van de ruimte waar video wordt gedraaid. Als het gaat om een gesprek in een kringetje, waar de trotse ouders hun stokpaardjes berijden, kunt u zich daar discreet uit terugtrekken om een andere, interessantere gesprekspartner te vinden.

Als u met uw man als enige bent uitgenodigd, is het moeilijker. In een conversatie zijn er tal van manieren om van onderwerp te veranderen. Probeer actief het gesprek een andere wending te geven, begin over de afbraak van de verzorgingsmaatschappij of over een boek dat u gelezen hebt. Als ze voor u als enige gasten een video van hun kinderen gaan opzetten, dan kan niet van u worden verwacht dat u dat uit gaat zitten. Zodra ze aanstalten in die richting maken, zegt u: ‘Nee, dankjewel, dat hoeft echt niet. Jullie kinderen lopen hier toch in levende lijve rond? Wat willen we nog meer?’ Als ze toch doorzetten met de video, dan staat u op om naar huis te gaan en zegt u dat u erg moe bent. Hoe slapper de smoes, hoe beter. Het hele gedragspatroon lijkt me trouwens reden genoeg om de contacten op een laag pitje te houden. Dit soort egocentrische vrienden zijn te saai om veel tijd aan te besteden.

Artikelen in Kinderopvoeding, Visite.

Gelabeld met , .

rev="post-2210" Geen reacties

Door Beatrijs Ritsema – vrijdag 19 september 2003 21:45

Collega maakt dubbelzinnige opmerkingen

Beste Beatrijs,

Ik heb een collega die uitblinkt in dubbelzinnige opmerkingen en schuine moppen. Hij krijgt daarmee de lachers op zijn hand. Ik heb er vaker wat van gezegd, maar zijn weerwoord is steeds dat niet hij interpreteert, maar de anderen. Oftewel: ik als klager heb zelf een ‘dirty mind’. Ik kom er dus niet doorheen. Wat kan ik hiertegen doen?

Blootgesteld aan sekspraat

Beste Blootgesteld,

Het is bijzonder onaangenaam als collega’s zich te buiten gaan aan een voortdurende stroom van dubbelzinnigheden. Het leidt af van het werk en draagt bij tot een onprettige werksfeer. Het is de taak van de chef om dit in te dammen en zo’n persoon op z’n vingers te tikken. Rapporteer het aan de chef, als u er last van hebt. Maar de chef zit ook niet met zijn of haar neus overal bovenop, dus waarschijnlijk bent u daar niet echt mee gebaat.

De persoon zelf erop aanspreken haalt niets uit, hebt u gemerkt. Dan blijft er maar één ding voor u over: straal negeren. Foute en dubbelzinnige opmerkingen beantwoordt u met een ijskoude, glazige blik, waarmee u als het ware dwars door hem heen kijkt naar een punt dat zo’n tien meter achter hem ligt. Deze blik drukt uit dat uw reactie er een van afkeer is, en tegelijk dat u de spreker te zeer minacht om op hem te reageren. Anderen in het gezelschap zullen nog steeds wel blijven lachen. Ook dit gelach wordt door u genegeerd. U wacht gewoon rustig tot het voorbij is, zoals het hinderlijke lawaai van laag overkomende vliegtuigen ook lijdzaam uitgezeten wordt.

Artikelen in Collega's, Taalgebruik.

Gelabeld met , .

rev="post-2118" Geen reacties

Door Beatrijs Ritsema – vrijdag 19 september 2003 19:59

Auto wassen

Beste Beatrijs,

Onze dochter die in het buitenland woont logeerde met haar man met Pasen bij ons. Omdat ze maar twee dagen bleven, hadden we een uitgebreid ontbijt, en gingen niet naar de kerk. Na het ontbijt echter vroeg onze schoonzoon om emmer en stofzuiger. Hij ging zijn auto die op de oprit stond schoonmaken. Tegenover ons is een bejaardenhuis. Zelf vond ik het al onplezierig, maar ook voor de mensen aan de overkant. Hij had niet om toestemming gevraagd, wat ik toch wel op z’n plaats had gevonden. We hebben er niets van gezegd, maar ik ben toch benieuwd hoe daarin de regels nu zijn.

Zondag wasdag?

Beste Zondag wasdag?

Er zijn geen algemeen geldende regels voor het autowassen op zon- en feestdagen. Heel veel mensen doen het gewoon. Ik begrijp dat uw bezwaar voortkomt uit de zondagsrust en alles wat daarmee samenhangt. In uw buurt heerst overeenstemming over het idee van de zondagsrust en mensen houden zich daaraan. Toen uw schoonzoon aan de slag ging, voelde u zich daar niet prettig bij.

Ik vermoed dat hij hierin geheel onschuldig, dat wil zeggen zich van geen kwaad bewust, te werk ging. Misschien had zijn vrouw, uw dochter, hem tot de orde moeten roepen, omdat zij natuurlijk veel beter dan hij weet welke dingen u wel en niet vervelend vindt. Als het u werkelijk ontriefde, had u op een vriendelijke manier tegen hem kunnen zeggen dat u dit vertoon van arbeid niet prettig vindt op een feestdag, en kunnen voorstellen om een wandeling te gaan maken of zoiets. Dan was hij er vast wel mee opgehouden.

Of het argument van het bejaardenhuis aan de overkant heel zwaar moet wegen, betwijfel ik. Ik raad u aan zich niet teveel zorgen te maken over de buren. Als u verder nooit aanstoot geeft, vinden ze het waarschijnlijk wel leuk om zich ook eens te ergeren.

Artikelen in Het publieke domein, Ouders en volwassen kinderen, Schoonfamilie.

Gelabeld met .

rev="post-180" Geen reacties

Door Beatrijs Ritsema – vrijdag 19 september 2003 00:16

Zus gaf geen fooi

Beste Beatrijs,

Mijn zus – die elders woont – moest hier in de buurt zijn en nodigde me uit daarna samen iets te gaan drinken, zij wilde me trakteren. We gingen naar een gezellig restaurant aan een recreatieplas. We genoten van elkaar, het lekkers en het mooie weer. Toen de serveerster langs kwam, maakte mijn zus een praatje met haar en vervolgens bestelden we nog wat. We bleven heerlijk lang zitten, maar aan alles komt een eind. M’n zusje rekende af en… ik merkte dat ze geen cent teveel gaf, dus: geen fooi! Ik vond dat enorm vervelend. Het meisje had ons goed en gezellig geholpen, het gebak was prima, ik vond dat ze wel een extraatje verdiende. (Ik ken bovendien de ergernis van mijn eigen bij-verdienende kinderen over al die ‘zunige Hollanders’!) Was mijn gêne hierover onnodig, of mocht de (jonge) serveerster toch iets verwachten van ons?

Bereidwillige fooien-gever

Beste Bereidwillig,

Een fooi was in dit geval prima op z’n plaats geweest. De horeca is een traditionele fooienfuik, waar mensen in een gezellige stemming geld spenderen voor eten en drinken dat thuis veel goedkoper is. Obers en serveersters verdienen weliswaar een salaris, maar het baantje is niet echt een vetpot, het werk is tamelijk zwaar en extraatjes zijn altijd welkom. Met het geven van een fooi kan de klant zijn waardering uitdrukken voor de kwaliteit van de dienstverlening. Als ie niet tevreden is, geeft ie niets. Uw zuster geeft blijkbaar principieel geen fooien (misschien omdat ze het een rechts gebaar vindt?) – hoe dit ook zij, u had er zelf een paar euro bij kunnen leggen uit uw eigen portemonnee. Dat had uw zuster vast niet erg gevonden en de serveerster was blij geweest.

Artikelen in Broers en zussen, Horeca, Zakelijke relaties.

Gelabeld met .

rev="post-790" 6 reacties

Door Beatrijs Ritsema – donderdag 11 september 2003 22:49

Waarom gaan dames voor?

Beste Beatrijs,

Ik schrijf u namens mijn zoontje van zeven. Onlangs zaten we met een klein gezelschap bij oma op het terras. Daan mocht met de koektrommel langs en kreeg te horen dat hij eerst de vrouwen iets moest presenteren, want: “Dames gaan voor”. Hij vond dat maar onzin en niemand kon hem uitleggen waaróm dames eigenlijk voorgaan. Dat is dus onze vraag.

Moeder van weetgierige jongen

Beste Moeder van,

Een goede vraag van uw zoontje. Met zijn kritische instelling zal hij het nog ver brengen. De oorspronkelijke kreet luidt overigens niet ‘Dames gaan voor’, maar ‘Vrouwen en kinderen het eerst!’ uitgesproken in geval van een zinkend schip (of andere noodsituatie) over de volgorde, waarin men zich in veiligheid moest begeven. Mannen werden geacht vrouwen en kinderen voor te laten gaan in de reddingsboten, niet zozeer uit beleefdheid, maar omdat de continuïteit van het menselijk ras het beste gewaarborgd is met het overleven van kinderen en vrouwen. Als tien vrouwen het op die manier redden, hoeft slechts één man op eigen kracht zwemmend te overleven. Van tien mannen en één vrouw heeft de mensheid minder nut, voortplantingsgewijs gesproken.

Alle conventionele egards van heren ten opzichte van dames zijn afgeleid van dit aloude overlevingsprincipe. Voorbeelden zijn: de vrouw als eerste door deuren laten gaan, jassen voor haar ophouden, vuurtjes geven zodra zij een sigaret pakte, en de rekening in het restaurant betalen. Hiermee drukt de man zijn eerbied uit voor de potentie van de vrouw om nieuw leven voort te brengen. Tegelijk zijn ook andere hoffelijkheidsprincipes van kracht, die niet met (over)leven maar met status te maken hebben. Respect van jongeren tegenover ouderen, van armen tegenover rijken (dat was althans vroeger zo), van gastheer/vrouw tegenover gasten. De personen met minder status betuigen hun respect aan de personen met meer status, door hen op allerlei gebied voor te laten gaan. De koningin hoeft nooit in de rij voor koffie te staan. Gastheren/vrouwen doen hetzelfde met hun gasten om hen het leven te veraangenamen. Dus geven ze eerst voedsel en drank aan hun gasten en daarna pas aan zichzelf. Van de verschillende mogelijkheden om mensen in categorieën in te delen (man-vrouw, arm-rijk, jong-oud en gastheer/vrouw-gast) zijn in deze geëmancipeerde en egalitaire cultuur eigenlijk alleen jong-oud en gast-gastheer/vrouw overgebleven als onderscheid om respect aan te betuigen. Veel traditionele man-vrouw-hoffelijkheden zijn weggesleten of worden slechts in een één-op-één contekst toegepast. Bij een bushalte laten niet alle mannen alle vrouwen voorgaan; wel maakt één man vaak nog wel het autoportier open voor één vrouw.

In de situatie van uw zoontje met de koektrommel lijkt er dan ook weinig reden om eerst de vrouwen/meisjes te presenteren. Belangrijk is om uw zoontje te leren eerst de gasten te voorzien, maar in zo’n familiegroep op een terras is het sekse-onderscheid irrelevant. Als zaakwaarnemer van de gastvrouw, oma, had hij gewoon het rijtje af kunnen gaan met de koektrommel.

Artikelen in Eten en drinken, Grootouders en kleinkinderen, Kinderopvoeding, Traditionele etiquette.

rev="post-565" Geen reacties

Door Beatrijs Ritsema – donderdag 11 september 2003 11:42

Onuitgenodigd naar bruiloft

Beste Beatrijs,

Onlangs trouwde een goede vriendin van mijn dochter. Het huwelijk werd ingezegend in een kerk bij mij in de buurt. Ik was daar verder niet voor uitgenodigd, maar omdat ik de bruid kende, wilde ik haar graag even zien in haar bruidsjurk. Ik ging dus naar de kerk, waar ook een heel aantal toeristen rondliep. Bij de ingang hing een bordje dat om stilte vroeg. Ik was ruim op tijd en liep ook nog wat rond. Toen mijn dochter mij zag, werd ze een beetje boos en zei dat het heel onbehoorlijk van mij was om zonder uitnodiging in de kerk te zijn. Ik stond een beetje verscholen bij een pilaar bij de ingang tot het bruidspaar arriveerde en ben daarna meteen weggegaan. Was het fout van mij om in de kerk te zijn?

Reikhalzend naar een glimp van de bruid

Beste Reikhalzend,

Bij begrafenissen, huwelijken of doopplechtigheden in de kerk zitten wel vaker onbekenden, dat wil zeggen niet-uitgenodigden, die toevallig waren binnengelopen. Een kerk is een openbare ruimte, vrij toegankelijk voor iedereen die zich wil bezinnen. Uw dochter vond dat u zich opdrong. Maar ik verzeker u dat iedereen een kerk binnen mag. U had zelfs de hele kerkdienst mogen blijven, als er genoeg plaats was. Dat was u helemaal niet van plan, want u wilde alleen maar even de bruid zien en daarna weer vertrekken, maar u had best kunnen blijven zitten om de dienst mee te maken, daar had u niemand mee ontriefd.

Los van de verontwaardiging van uw dochter kan ik me niet goed voorstellen dat het bruidsspaar zich aan uw aanwezigheid (zo hun dat al was opgevallen in de menigte) gestoord zou hebben. Hoe zouden zij er bezwaar tegen kunnen hebben dat de moeder van een goede vriendin even komt kijken, en vanuit de verte getuige is van de vreugde van die dag, zonder dat zij verder op de receptie komt en daar drankjes en hapjes gaat consumeren? Geen zinnig mens zal daar boos over worden. Als toeristen erbij mochten zijn, dan u ook.

Artikelen in Bruiloft, Kerk, Ouders en volwassen kinderen.

rev="post-957" Geen reacties

Door Beatrijs Ritsema – donderdag 11 september 2003 00:07

Kleine onbeleefdheden van onbekenden

Beste Beatrijs,

Ik weet niet goed hoe ik moet omgaan met kleine onbeleefdheden van onbekenden. Recente ergernissen zijn bijvoorbeeld een jong meisje dat bij een passpiegel in een winkel recht voor me gaat staan, een vrouw die op een vol terras een terrasstoel uit mijn handen trekt en neerploft, en onvriendelijk bedienend personeel. Het zijn in feite onbelangrijke zaken, en ik ben helaas niet gevat genoeg om direct een grapje te maken over de situatie, dus in de praktijk druip ik gewoon af. Ik blijf dan echter zitten met het gevoel dat ik over me heen heb laten lopen. Hoe zou ik adequaat kunnen reageren op dergelijke kleine onbeleefdheden?

Afgebluft en sprakeloos

Beste Afgebluft,

Onbeleefdheden van onbekenden zijn buitengewoon lastig om mee om te gaan, omdat escalatie op de loer ligt. Elke reactie van de gepikeerde persoon heeft al snel iets korzeligs, waardoor de andere partij zich beledigd voelt, op zijn beurt boos reageert, u ook weer, enzovoort, totdat de ruzie daar is. Ook, misschien zelfs wel vooral grapjes kunnen verkeerd uitpakken. Denk aan: ‘Moeten we de trein halen?’ als reactie op iemand die tegen u aan botst. De kans is niet onaanzienlijk dat u dan ‘Waar bemoei je je mee?’ of ‘Had je wat?’ of ‘Hou je bek’ terugkrijgt.

Gewoon negeren bij gebrek aan beter, wat u doet, is verreweg het verstandigste. Het geeft in ieder geval geen gedonder. Dit soort uitwisselingen is meestal zonde van de tijd en genoegdoening krijgt u toch niet. Haal uw schouders op en denk bij uzelf: die persoon is niet helemaal in orde. De etiquette heeft geen handige subtiele zegswijzen paraat, waarmee u iemand fijntjes op z’n nummer kunt zetten. Iemand die op z’n nummer wordt gezet heeft dat maar al te goed in de gaten en wordt daar alleen maar agressiever van.

Als u er energie voor hebt, kunt u de methode van de quasi-onnozele proberen. Bijvoorbeeld in een geval als van de passpiegel of de terrasstoel: ‘Neemt u mij niet kwalijk, u zag natuurlijk niet dat ik hier stond/dat deze stoel bij mij hoort, wilt u alstublieft de andere spiegel nemen/ een andere stoel pakken?’ Dan stelt u zich dus superbeleefd op en doet alsof u ervan uitgaat dat een ander natuurlijk nooit van z’n leven zo’n grofheid bedoeld kan hebben als hij/zij net flikte. Heel misschien krijgt u dan een welgemeend excuus, maar meestal zullen ze op onaangename toon ‘O, sorry hoor,’ tegen u snerpen. Gaat het gesteggel niet om een caféstoel maar om iets begeerlijks als een parkeerplaats, dan kunt u maar beter helemaal van uw rechten afzien. Als u protesteert tegen iemand die het plekje inpikt, waar u net uw auto achterwaarts in wilde draaien, dan loopt u een reëel risico op een pak slaag of een mes tussen uw ribben.

Over onvriendelijke bediening in winkels of restaurants kunt u klagen bij de chef. Dat is beter dan de persoon zelf aanspreken. Een vriendelijke bediening hoort erbij in de dienstverlening en bij klachten zullen chefs hier achter de schermen werk van maken, want dit type personeel kost klanten en dat willen ze niet.

Artikelen in Het publieke domein.

Gelabeld met .

rev="post-1299" Geen reacties

Door Beatrijs Ritsema – vrijdag 5 september 2003 22:46

Geen bedankje na kraamcadeau

Beste Beatrijs,

In onze grote familie krijgen nu de kinderen van onze broers en zusters baby’s. Het is onze gewoonte op elk geboortekaartje te reageren. Woont het ouderpaar in de buurt dan gaan we op kraambezoek, zo niet (en dat is meestal het geval) dan sturen we een cadeautje met een felicitatiebriefje.

Helaas merken we dat een bedankje vaak uitblijft. We verwachten echt geen handgeschreven brief, maar wel een telefoontje, een kaart met een paar persoonlijke woorden of een mailtje. Het steekt mij als de ontvangende partij niet de moeite neemt iets van zich te laten horen. Mijn man zit er minder mee dan ik, maar ik ben dan ook degene die het cadeautje uitzoekt, het briefje schrijft en de zaak verstuurt.

Naar verwachting is de familie nog lang niet volgroeid en ik pieker er dan ook over hoe voortaan te handelen. Ik ben geneigd om elk eerste kind een cadeautje te blijven sturen en bij gebrek aan reactie, bij een volgende baby me te beperken tot een felicitatie-kaart. Ben ik te lichtgeraakt of geldt in dezen ook dat al te goed buurmans gek is?

Geen woord van dank

Beste Geen woord,

Laat ik het duidelijk stellen: bij elk cadeautje dat u verstuurt hebt u recht op een handgeschreven bedankbriefje, en wel eentje waar meer in staat dan ‘Dankjewel voor het leuke hobbelpaard.’ Een kaartje, allà, maar dan wel in een envelop. Telefoontjes van niet heel dichtbije familieleden komen altijd ongelegen, en uw mailadres hebben ze vast niet. Nee, een briefje moet het zijn, hartelijk, aardig en met een persoonlijke noot erin – voor minder doet u het niet.

Als de posterijen goed functioneren (en dat doen ze heus wel) en als de ontvangers een goede opvoeding hebben genoten (daar kunt u in uw eigen familie toch wel van uitgaan), dan blijft er slechts één conclusie over wanneer u geen reactie hebt mogen ontvangen: de ontvangers waren niet blij met uw attentie, anders hadden ze hun dankbaarheid wel getoond. In dat geval moet u hen zeker niet ontrieven door stug door te gaan met het sturen van spullen. Wie geen prijs stelt op cadeautjes, krijgt ze niet meer.

Artikelen in Cadeaus, Communicatie, Familie, Festiviteiten, Post, Zwangerschap en baby's.

Gelabeld met , .

rev="post-836" 1 reactie

Door Beatrijs Ritsema – vrijdag 5 september 2003 20:44