Spring naar inhoud


Onlangs verschenen: ‘Moderne etiquette’

Onlangs verscheen het nieuwe boek Moderne etiquette, een bloemlezing uit de interessantste kwesties uit deze rubriek van de afgelopen tien jaar. Ieder hoofdstuk wordt ingeleid door een essay.

Na haar succesvolle Het grote etiquetteboek is er alweer zoveel veranderd in de maatschappij dat het tijd wordt voor een nieuwe uitgave, met nieuwe vragen en dilemma’s. Wat is tegenwoordig raadzaam in de sociale omgang? Beatrijs Ritsema geeft al jaren in haar veelgelezen Trouw-rubriek ‘Moderne manieren’ kundig antwoord op vragen van lezers die het spoor bijster zijn geraakt in de chaos van hedendaagse omgangsvormen. Die vragen zijn soms hilarisch, maar bieden ook herkenning, omdat iedereen wel eens met netelige situaties te maken krijgt, waarin niet duidelijk is hoe het verder moet. Van smartphone-gebruik tot irritante gesprekspartners, van co-ouderschap tot wanhoop in de liefde, Beatrijs’ adviezen bieden altijd uitkomst. In Moderne etiquette zijn de meest klemmende vragen nu bijeengebracht. Een naslagwerk en cadeau voor jong en oud.

U kunt het boek voor €24,99 bestellen bij uw favoriete boekhandel of bij Athenaeum, AKO, Bruna of bol.com.

U bent van harte uitgenodigd om de online presentatie van Moderne etiquette te bekijken op YouTube. Bekijk de presentatie via deze link (https://youtu.be/8PqiZY9pioA).
Of hieronder:

Moderne etiquette in de media:

Artikelen in Boeken.


Wekelijks ‘Moderne manieren’ in uw inbox ontvangen? Abonneer u nu op de Nieuwsbrief!

De adviesrubriek ‘Moderne manieren’ gaat over etiquette en verschijnt iedere zaterdag in het dagblad Trouw (bijlage ‘tijd’), maar ook direct op Internet: zie Beatrijs in Trouw. Lees daar haar nieuwste bijdrage. Daarna komen alle problemen op deze website terecht.

Hebt u zelf een vraag over (in)correct gedrag van uzelf of anderen, dan kunt u die insturen via beste@beatrijs.com. U krijgt vrijwel altijd persoonlijk antwoord, en uw vraag kan gebruikt worden voor anonieme publicatie in het dagblad Trouw en op deze website, tenzij u er expliciet bezwaar tegen maakt.

Ook te volgen op Twitter! @BeatrijsRitsema

Artikelen in Etiquette.


Zelfgenoegzame moeder

Beste Beatrijs,

Mijn moeder van in de tachtig is een aardige vrouw, maar zingt graag haar eigen lof. Zij weet alles beter, kan alles beter en heeft alles beter. Vooral dit laatste: er is geen mooiere tuin, woning, woonplaats dan die van haar. Ook dwingt zij voortdurend complimenten af in de trant van: ‘Vind je mijn tuin niet schitterend en vind je mijn nieuwe bank niet geweldig?!’ Ga je daar niet op in, is ze verongelijkt. Zelfs tijdens een boottochtje met onze boot vorig jaar verkondigde zij luidkeels dat het merengebied rond haar woonplaats toch echt veel mooier was dan onze plas. Op zo’n moment had ik haar graag overboord willen zetten.

Ik heb deze vervelende kantjes altijd van me af kunnen zetten door er niet teveel aandacht aan te schenken en door haar niet te vaak te bezoeken. Maar sinds het coronavirus ben ik van de ene op de andere dag haar mantelzorgster geworden en moet ik drie keer per week naar haar toe. Dat doe ik graag voor haar. Maar wat mij de laatste tijd steeds zwaarder begint te vallen is dat zij, naast het opscheppen over eigen huis en haard, voortdurend negatief spreekt over de huizen, tuinen en bezittingen van haar vrienden en naaste familie. Ik heb geen zin meer om dit aan te horen en zie steeds meer tegen mijn bezoekjes op. Hoe maak ik haar duidelijk dat zij moet stoppen met dit nare geklets?

Zij vindt zichzelf geweldig

Beste Zij vindt zichzelf geweldig,

Uw moeder is in de tachtig, dus de kans lijkt klein dat zij haar habitus nog ingrijpend zal veranderen. U hebt in voorgaande jaren haar opschepperij en het afgeven op andermans leven naast u neer gelegd en er zo min mogelijk aandacht aan besteed. Daar kunt u natuurlijk mee doorgaan. Gewoon negeren dus en het gesprek zo snel mogelijk op een ander onderwerp proberen te krijgen. Uw moeder zegt bijvoorbeeld: ‘Wat heeft X toch een afschuwelijke tuin!’ U zegt: ‘Ja, ja, zeg, heb je van de week nog iets leuks gezien op tv?’ U begint ijskoud over een totaal ander onderwerp. Als het u te dol wordt, gaat u er tegenin. Uw moeder zegt bijvoorbeeld: ‘Y is veel te dik, ze ziet er uit als een nijlpaard.’ U zegt: ‘Mam, ik vind het vervelend dat je andere mensen zo vaak afkamt. Kun je niets aardigs over haar bedenken?’

Het is dus elke keer een keus tussen negeren, gecombineerd met een ander onderwerp ter tafel brengen, of er tegenin gaan op zo’n manier dat u de irritatie bij uzelf houdt. U zegt niet: ‘Hoe jij praat is onaangename ijdeltuiterij,’ maar ‘Ik vind het niet fijn als je laatdunkend praat over mensen die niks kwaads gedaan hebben.’ Als u iets meer diepte aan uw tegenspraak wil geven, kunt u belangstellend informeren: ‘Waarom heb je het nodig om andere mensen in de grond te stampen? Voel je jezelf dan beter of zo?’ En dan eens kijken wat ze antwoordt.

Artikelen in Corona, Ouders en volwassen kinderen.

Gelabeld met , .


Alleen een formele reactie

Beste Beatrijs,

Een kennis met wie ik allerlei persoonlijke zaken bespreek en die ik inmiddels als vriendin beschouw reageerde op het overlijden van mijn moeder met een formeel kaartje en een appje. Een week later fietste zij met haar man voorbij en riep even ‘Hoi’ zonder af te stappen. Weer een paar dagen ontving ik een groepsmail over haar geblesseerde knie. Wat is dit?!

Geen medeleven

Beste Geen medeleven,

U beschouwt deze vrouw als een vriendin. Kennelijk beschouwt zij u als een (goede) kennis. Op het niveau van goede kennissen is het sturen van een appje en een condoleance-kaartje voldoende om medeleven te betonen met het overlijden van iemands moeder. Waarschijnlijk voelt uw vriendin/ kennis zich niet ingevoerd in uw familieleven. Zij dacht dat ze adequaat gehandeld had. U vindt het te weinig en u had meer van haar verwacht. Niets aan te doen behalve uw verwachtingen voor de toekomst naar beneden bijstellen. Ze is geen goede vriendin, maar gewoon een best aardige kennis.

Artikelen in Dood en begrafenis, Vrienden en kennissen.

Gelabeld met .


Beledigd door een oud boek

Beste Beatrijs,

Onlangs had ik een paar vrienden uitgenodigd voor het eten. Eindelijk kon het weer eens – op anderhalve meter in de tuin. Een vriendin had een boek bij zich waarvan niet duidelijk was waarom dat juist voor mij interessant zou zijn. Zelf neem ik altijd een fles wijn mee, als ik bij mensen ga eten. Het boek was ingepakt, er werd gedaan of het zojuist speciaal voor mij was aangeschaft, terwijl het al jaren geleden was gedrukt, de bladzijden vergeeld. Nu lukte het me wel om dat met een beleefd bedankje in ontvangst te nemen. Maar het neemt wel mijn lust weg om een volgende keer weer met een fles frisse wijn aan te komen bij haar. Wat te doen? Mijn eigen principes handhaven of ook mijn eigen kasten eens naspeuren op objecten die weg kunnen? Of helemaal niets meer meenemen?

Ingepakte afdankertjes

Beste Ingepakte afdankertjes,

Attenties die gasten bij een etentje meebrengen voor de gastheer/-vrouw zijn niet belangrijk genoeg om aanstoot aan te nemen. Gebruikelijk is om een bloemetje, een fles wijn of iets in de delicatessensfeer te geven, iets simpels in ieder geval dat geen blijvende ruimte inneemt. Cadeaus zijn geëigend bij speciale gelegenheden, zoals een verjaardag, een jubileum of een feest. Bij zomaar een oud boek zonder relevantie voor de gastgever of andere tweedehands spullen uit eigen zolder of kelder kun je vraagtekens zetten, als de gever er niet duidelijk bij vermeldt waarom nu net dit boek of waarom een oude fluitketel wordt gegeven. Neem zoiets met een uitgestreken gezicht in ontvangst zonder er aandacht aan te besteden. Als u weer aan de beurt bent, houdt u zich dan aan de gebruikelijke attenties. Spendeer er hooguit ietsje minder geld aan, als u per se revanche wil: geef een fles wijn van zes in plaats van acht euro (maar niet van vier euro – dat gaat te ver). Ga zeker niet op uw beurt eigen afgedankte spullen recyclen als cadeau. Het is kinderachtig om uw vrienden met gelijke munt terug te betalen. Nogmaals: zo belangrijk zijn die gastattenties niet.

Artikelen in Cadeaus, Traditionele etiquette, Vrienden en kennissen.

Gelabeld met .


Verschillende vakantieopvattingen

Beste Beatrijs,

Mijn man (60) en ik (58) gaan graag op vakantie, alleen wordt het verschil tussen ons in wat we leuk vinden tijdens vakanties groter. Mijn man wil elke dag, soms twee keer per dag, een sportieve activiteit doen en ik niet. Ik houd niet van sport. Ik ga vaak wel mee fietsen met mijn elektrische fiets, maar in wandelen heb ik al minder zin, ook omdat mijn man veel sneller gaat dan ik. Hij verwijt mij dat ik een slechte conditie heb en te dik ben. Ik ga langzamerhand opzien tegen de vakantie en de daarbij behorende ruzies. Hoe pakken wij ons verschil aan?

Vakantiebezigheden

Beste Vakantiebezigheden,

U hoeft geen conditietraining te krijgen van uw man om van uw overgewicht af te komen.

Als u en uw man verschillend denken over hoe een leuke vakantie eruit ziet, zult u samen compromissen moeten sluiten. Het is in ieder geval niet goed als de een zijn wensen dwingend oplegt aan de ander. Uw man is sportief aangelegd en u niet. Samen een fietstochtje maken, terwijl hij op een gewone en u op een elektrische fiets rijdt, is alvast een prima oplossing. Maar dan niet ook nog ’s middags een wandeltocht maken, als u vindt dat u zich al genoeg hebt ingespannen. Dan bent u aan de beurt om een voorkeur uit te spreken. Als u bijvoorbeeld een oud kasteel of een dierentuin wil bekijken, kan uw man op zijn beurt u ter wille zijn en met u mee gaan. Op vakantie doen mensen waar ze plezier in hebben. U hoeft geen conditietraining te krijgen van uw man om van uw overgewicht af te komen.

U hoeft ook niet voortdurend alles samen te doen. Als uw man graag sportief bezig is, kan hij in zijn eentje gaan windsurfen of racefietsen, terwijl u aan het zwembad hangt of in de schaduw sudoku’s doet. Als de interessesferen van u en uw man elkaar heel erg ontlopen en er maar weinig is wat u samen leuk vindt om te doen, valt te overwegen om een groepsreis te doen met verschillende activiteiten, waaruit deelnemers kunnen kiezen. Vooropgesteld dat groepsreizen weer tot de mogelijkheden horen tenminste. Ook kunt u met een bevriend stel of met familie een gemeenschappelijke vakantie afspreken op een camping of in een coronabestendig huisje met genoeg ruimte om anderhalve meter afstand te houden. De sportievelingen kunnen dan samen iets actiefs doen, terwijl de rustzoekers elkaar gezelschap houden.

Artikelen in Reizen.

Gelabeld met .


Met de buren meedoen

Beste Beatrijs,

Wij hebben een nieuwbouwhuis gekocht. Dit wordt over een paar maanden opgeleverd. Nu blijkt dat er al meer dan een jaar geleden een whatsappgroep is begonnen met de leden van ons bouwblok. We zijn pas recent toegevoegd en kwamen tot de ontdekking dat er al een deal is gesloten met een aannemer voor schuttingen voor het hele blok. Een collectieve aanschaf maakt de zaak goedkoper. Wij vinden de geplande schutting lelijk en we hoeven niet zo nodig een uniform geheel met het hele blok. We zoeken liever zelf iets uit, maar we willen niet meteen dwars gaan liggen in de burengroep. En juist onze directe buren zijn aanjager van dit plan. Hoe kunnen we dit het beste aanpakken?

Lelijke schutting

Beste Lelijke schutting,

U kunt natuurlijk vriendelijk weigeren om mee te doen. U bent niet gekend in de plannen, u hebt niet kunnen meebeslissen, u bent niet verplicht om te doen wat de anderen doen. U mag te allen tijde uw eigen schutting kiezen. Aan de andere kant: waarom zou u die moeite nemen en onenigheid riskeren met de buren voor wie de kosten mogelijk weer stijgen, als u niet meedoet? Stel dat u dit huis in gebouwde staat gekocht had en de schutting stond er al. Zou u die dan onmiddellijk vervangen door iets wat wel aan uw esthetische standaard voldoet? Zo belangrijk lijkt een schutting nu ook weer niet. U kunt ook besluiten om er mooie klimplanten en snelgroeiende bosschages tegenaan te zetten, zodat u binnen de kortste keren die hele schutting niet meer ziet.

Artikelen in Buren.

Gelabeld met .


Met welke term duid ik mijn vriend(in) aan?

Beste Beatrijs,

Mijn nieuwe geliefde (man, 70) en ik (vrouw, 67) hebben sinds een paar maanden een bestendige relatie. Wij zijn nu in de fase gekomen waarin we kennis maken met elkaars familie, vrienden, kennissen en buren. In de praktijk gaat dit vaak als volgt: ‘Dag Jan, mag ik je voorstellen aan mijn nieuwe … eh … vriend(in)?’ En dan volgt hier mijn naam of de naam van mijn nieuwe vriend. We vinden het allebei lastig om in zo’n situatie een goed woord te vinden voor deze nieuwe relatie. De omschrijving vriend(in), partner, geliefde: geen van deze termen bevalt ons. Hebt u een suggestie?

Nieuwe partner

Beste Nieuwe partner,

Er hoeft geen functie genoemd te worden als u uw nieuwe vriend (of uw vriend u) voorstelt aan anderen. Stel, u wil uw vriend laten kennismaken met iemand van uw naasten. Dan zegt u: ‘Willemijn, dit is Karel’ en u herhaalt het in omgekeerde volgorde: ‘Karel, dit is mijn zuster Willemijn.’ U zult met uw sociale kring wel al besproken hebben dat u een nieuwe relatie hebt, dus ze weten bij een kennismaking precies wie ze voor zich hebben. Er hoeft geen functie bij, want dat is vanzelf al duidelijk. Hetzelfde geldt voor uw vriend. Als hij u wil voorstellen aan iemand, kan hij zeggen: ‘Robert, dit is nu Victoria’ (implicerend dat hij al eerder uw bestaan heeft besproken) ‘Victoria, dit is mijn vriend Robert’. Vervolgens zegt de ander: ‘O, leuk je te ontmoeten, ik heb al veel over je gehoord!’ of zoiets.

Als u uw nieuwe vriend wil voorstellen aan iemand die niet weet dat u een nieuwe relatie hebt, kunt u hem beter wel als zodanig introduceren: ‘Dit is mijn vriend Karel.’ Het bezwaar tegen de woorden ‘vriend(in), partner, geliefde’ deel ik trouwens niet. Waarom zou u elkaar níet met een van die woorden willen aanduiden?

Artikelen in Liefde en relaties.

Gelabeld met .


Buitenlands huwelijk

Beste Beatrijs,

Binnenkort gaat mijn broer trouwen in het buitenland – op zo’n anderhalf uur vliegen. Ondanks de corona willen ze dit gewoon door laten gaan, want ‘de overheid staat dit toe’. Mijn vriend en ik maken ons hier erg bezorgd over, omdat het onmogelijk is bij die reis drukke plekken, zoals luchthavens, te vermijden en afstand te houden. De bedoeling is dat we met twee andere huishoudens in een huurbusje naar de locatie rijden en dan zouden we mondkapjes op moeten doen. We zijn ons in gedachten al in allerlei bochten aan het wringen, maar ik vind de hele onderneming een onprettig vooruitzicht. We staan onder druk van de familie dat we het bruidspaar geen verdriet moeten doen, want het moet de mooiste dag van hun leven worden. Is het not done als naaste familie om af te zeggen?

Bang om te reizen

Beste Bang om te reizen,

Niemand kan u verplichten om een vliegreis te ondernemen, waar u niet voor voelt. Het is in het normale leven al behoorlijk ongastvrij om een huwelijk in het buitenland te organiseren, en in deze coronatijd is het helemaal een mijl op zeven. Ik veronderstel dat de bruid afkomstig is uit dat buitenland, wat natuurlijk een goede reden is dat het huwelijk daar plaatsvindt. Toch hoeft u er niet heen, als u opziet tegen vliegen en reizen.

Los van het reizen is de bruiloft zelf ook problematisch. Misschien zijn de regels in dit specifieke buitenland soepeler en hoort een traditionele bruiloft met alles erop en eraan tot de mogelijkheden: honderd of meer gasten, muziek, zang en dans. De vraag is of u zich prettig zult voelen in die omstandigheden. Als er wel beperkende regels van kracht zijn voor de grootte van het gezelschap en voor anderhalve meter afstand tussen spaarzame aanwezigen, is het een tamelijk bloedeloze bijeenkomst die ver af staat van de gebruikelijke feestelijkheid van een bruiloft. Bovendien bent u ook in een klein gezelschap van deels onbekenden op anderhalve meter nog steeds niet van uw angst af. Leg uw broer uit wat uw probleem is en zeg met spijt af. Stuur het bruidspaar een leuke videoboodschap en een mooi cadeau en vraag om een zoomverbinding voor het jawoord.

Artikelen in Broers en zussen, Bruiloft, Corona, Reizen.

Gelabeld met .


Zij vergeet altijd mijn verjaardag

Beste Beatrijs,

Ruim twintig jaar, sinds onze studietijd, heb ik een goede vriendin. We hebben heel veel gedeeld, zijn op avontuurlijke vakanties geweest, kennen elkaars liefdes- en familieperikelen. Omdat we niet meer in dezelfde stad wonen, zien we elkaar minder vaak dan vroeger. Maar de band is en blijft. Wat me dwars zit: de laatste paar jaar vergeet zij mijn verjaardag. Ik zit niet op Facebook en vier mijn verjaardag meestal niet, dus geen reminders. Ik wil dit heel graag niet te zwaar opnemen, maar toch zit het me dwars. Misschien omdat ik zelf wel nauwgezet ben met andermans verjaardagen. Vorig jaar ben ik er zelf (weken later) over begonnen. Dat luchtte op, mijn vriendin zei sorry, maar dit jaar gebeurde het opnieuw. Kan ik er maar beter overheen stappen of het toch nogmaals met haar bespreken?

Vergeten verjaardag

Beste Vergeten verjaardag,

Als dit punt het enige is wat u dwars zit in deze vriendschap, raad ik u aan het te laten zitten. Als uw vriendin verder aardig, betrokken, attent, luisterend en fijn om mee om te gaan is, dan hecht zij blijkbaar minder aan verjaardagen dan u. Het is niet zo belangrijk voor haar, ze denkt er niet aan, ze heeft geen verjaardagskalender op de wc hangen, enfin, het zegt haar niet zo veel. Dat betekent dat haar onachtzaamheid geen symptoom van desinteresse is, maar dat verjaardagen voor haar geen signaalfunctie hebben. Laat het van u afglijden. Er zijn erger dingen dan een bepaalde datum vergeten. Als u haar attentie wil op uw verjaardag, kunt u volgend jaar van tevoren vragen of ze zin heeft op die dag een stuk taart bij u te komen eten of iets anders leuks te doen.

Artikelen in Verjaardag, Vrienden en kennissen.