Spring naar inhoud


Wekelijks ‘Moderne manieren’ in uw inbox ontvangen? Abonneer u nu op de Nieuwsbrief.

De adviesrubriek ‘Moderne manieren’ gaat over etiquette en verschijnt iedere zaterdag in het dagblad Trouw (in de bijlage ‘Tijdgeest’), maar ook direct op Internet: zie Beatrijs in Trouw. Lees daar haar nieuwste bijdrage. Daarna komen alle problemen op deze website terecht.

Deze site geeft advies om conflicten in het dagelijkse, sociale leven op te lossen. De opzet is simpel: vraagstellers leggen via beste@beatrijs.com een, doorgaans praktische, kwestie voor, waar ze vervolgens antwoord op krijgen. Er zijn ook minder praktische vragen met minder eenduidige antwoorden. Kwesties die meer op het gebied van de ethiek dan van de etiquette liggen. Niet alleen vragen over praktische zaken, maar ook over ethische dilemma’s zijn van harte welkom.

Hebt u zelf een vraag over (in)correct gedrag van uzelf of anderen, dan kunt u die insturen via beste@beatrijs.com. U krijgt vrijwel altijd persoonlijk antwoord, en uw vraag kan gebruikt worden voor anonieme publicatie in het dagblad Trouw en op deze website, tenzij u er expliciet bezwaar tegen maakt.

 

Ook te volgen op Twitter: @BeatrijsRitsema

Artikelen in Etiquette.


Pensioenfeestje voorbereiden

Beste Beatrijs,

Mijn moeder (sinds twee jaar weduwe) gaat over vier maanden met pensioen. Van haar werkgever hoeft ze weinig te verwachten qua viering van deze mijlpaal. Mijn zus vindt dat we op de laatste werkdag van mijn moeder een feestje moeten organiseren voor familie en vrienden. Ik vind dit een goed plan, alleen komt die laatste werkdag van mijn moeder slecht uit met mijn eigen werk. Ik heb mijn zus voorgesteld om het feest een dag later te vieren: op een zaterdag. Dat creëert net even de nodige ademruimte.

Mijn zus wil dit niet, want dan komt onze moeder alsnog op haar laatste werkdag alleen thuis, terwijl het erom gaat om die dag zo leuk mogelijk te maken voor haar ongeacht eventuele ongemakken en logistieke uitdagingen voor anderen. Ik vind dat een gezellige viering een dag later vast ook een mooie herinnering oplevert, maar mijn sturende zus wil hier niets van weten. Ik word er tegendraads van. Moet ik me erbij neerleggen om de lieve vrede te bewaren? Ik wil onze samenwerking niet verpesten met heilloos gekibbel.

Feest op de dag zelf

Beste Feest op de dag zelf,

Overleg met uw moeder en informeer wat haar voorkeur heeft: een feestje op haar laatste werkdag of een dagje (of zelfs een week) later? Overleggen is belangrijk, omdat het erop lijkt dat uw zus een verrassingsfeest van plan is voor uw moeder, terwijl veel mensen helemaal niet zo dol zijn op surprise parties, omdat ze zich liever mentaal en met gepaste kleding voorbereiden op een feestje dan erdoor te worden overvallen in hun werkkloffie. Bovendien is het heel goed mogelijk dat er op de laatste werkdag van uw moeder alsnog een kleine afscheidsborrel wordt geïmproviseerd op haar werk, omdat het zo katterig is als geen enkele collega even stilstaat bij haar vertrek. Ook al duurt zo’n afscheidsborrel maar een uurtje, het is toch leuk om mee te maken en het zou vervelend zijn, als uw moeder moest wegrennen wegens andere verplichtingen of als de gasten thuis heel lang op haar moeten wachten, omdat ze van niks weet en met collega’s een gezellig samenzijn heeft.

Los hiervan is het altijd beter om zo’n pensioenfeestje met familie en vrienden in het weekend te plannen en niet op een doordeweekse dag. In het weekend is het makkelijker voor mensen om aanwezig te zijn, omdat ze zich niet uit hun werk hoeven te haasten en in sommige gevallen helemaal zullen afzeggen. Overleg in ieder geval met uw moeder over waar haar voorkeur naar uitgaat. Daarna kunnen uw zus en u eendrachtig het feestje organiseren.

Artikelen in Traditionele etiquette, Vrienden en kennissen, Werk.

Gelabeld met , .


Begrafenisspeech van tevoren lezen

Beste Beatrijs,

Onze moeder is overleden. Ik wil graag iets zeggen op haar begrafenis. Ik heb een persoonlijk verhaal geschreven, dat volgens mijn man en twee vriendinnen warm, liefdevol en respectvol is voor mijn moeder, maar ook authentiek voelt voor mezelf (we hadden geen makkelijke relatie). Nu vinden mijn zus en mijn vader dat ik teveel de nadruk leg op haar tekortkomingen. Ze willen dat ik mijn speech aanpas, anders ben ik geen teamspeler. Ik vind juist dat we een individuele relatie met mijn moeder hadden die voor elk van ons drieën anders was. Ik benoem overigens helemaal geen tekortkomingen van mijn moeder – die lezen zij er zelf in. Moet ik akkoord gaan met hun censuur? Is het gebruikelijk dat familieleden elkaars speech van tevoren lezen en becommentariëren?

Geen teamspeler?

Beste Geen teamspeler,

Nee, het is zeker niet gebruikelijk dat familieleden elkaars speech voor een overledene van tevoren beoordelen. Niemand heeft iets over uw toespraak te zeggen en passages schrappen of erop aandringen om aan te passen is er al helemaal niet bij. Als u zelf twijfelt, mag u het natuurlijk laten lezen aan iemand van uw intimi. Vertrouw op uw eigen oordeel en dat van uw partner en uw vriendinnen en trekt u zich niets aan van wat uw familieleden zeggen. Inderdaad: ieder heeft zijn/ haar eigen relatie met de overledene en het is niet nodig om toespraken glad te strijken om op die manier tegenover de buitenwereld een front te vormen. Mensen weten best dat verschillende familieleden verschillende relaties hebben. Het is juist de individuele relatie met de overledene die een toespraak interessant maakt.

Artikelen in Dood en begrafenis, Ouders en volwassen kinderen, Taalgebruik.

Gelabeld met , .


Teleurgestelde vrijwilligers

Beste Beatrijs,

Mijn man en ik zijn lid van de plaatselijke tennisvereniging. Beiden doen we ook aan clubvrijwilligerswerk. Er zijn bijna geen vrijwilligers te vinden die zich ergens voor willen inzetten. Mede daardoor heb ik vier jaar geleden ook de organisatie van de clubkampioenschappen op me genomen, mijn man assisteert daarbij. Dat is dus twee weekenden en vijf avonden aanwezig op de club, park versieren, artiesten regelen, prijzen kopen enzovoort. Heel leuk, maar ook heel intensief. Vier jaar geleden werden wij na afloop bedankt met een dinerbon, daarna waren er twee jaar geen activiteiten wegens corona en dit jaar kregen we een fles drank en een envelop met zeven toffees. Ik heb hier een teleurgestelde mail over geschreven naar het bestuur. Ik voel me vernederd. Wat kan ik eraan doen?

Een schamel bedankje

Beste Een schamel bedankje,

U hebt er al iets aan gedaan, namelijk een brief schrijven naar het bestuur waarin u uw teleurstelling uitspreekt. ‘Vernederd’ is een erg zwaar woord. Het bestuur heeft gewoon geldgebrek, zoekt posten om op te bezuinigen en besluit dan dat het met het bedankje aan de vrijwilligers wel wat minder kan. Nogal rigoureus, want het bedankje is nu wel erg miezerig uitgevallen. Enfin, als het goed is, doet u het daar niet voor.

U en uw man kunnen altijd besluiten om uw vrijwilligerswerk te verminderen. Niet wegens een tekort schietend bedankje, maar omdat het u te veel tijd kost. Houd op met de taken die u bezwaarlijk vindt en deel het bestuur mee dat ze daar vanaf een bepaalde datum iemand anders voor moeten zoeken.

Artikelen in Scholen en verenigingen.

Gelabeld met .


Vakantie met samengesteld gezin

Beste Beatrijs,

Mijn partner en ik kennen elkaar drie jaar en hebben een hele fijne latrelatie. We hebben beiden co-ouderschap, waarbij mijn zoon van 14 deels bij mij woont en zijn zoon van 20 deels bij hem. Zijn dochter van 22 woont op kamers. In deze constructie zijn we als gezinnen soms in de weekenden bij elkaar en ondernemen we weleens wat. Dat verloopt altijd gemoedelijk en gezellig. Daarbuiten zien wij elkaar als partners ook regelmatig zonder de kinderen.

Kort nadat wij elkaar leerden kennen zou mijn partner met zijn kinderen een grote reis gaan maken. Toevallig was ik voor die zomer ook een grote reis van plan met mijn eigen zoon. Door corona werden de plannen twee jaar uitgesteld. Mijn partner wil nu de volgende zomer alsnog de grote reis gaan maken en heeft mij en mijn zoon gevraagd om mee te gaan. Hij kan zich niet meer voorstellen dit zonder mij en mijn zoon te doen. Zijn kinderen schrokken nogal van dit nieuwe plan, omdat zij er nog steeds vanuit gaan deze reis met hun vader te gaan maken. Ik aarzel om met z’n vijven te gaan. Mijn zoon lijkt het geweldig en ikzelf zou het ook erg leuk vinden om dit met elkaar te doen, maar ik begrijp dat het voor de kinderen van mijn partner een omschakeling is. Ik wil met mijn zoon niemand in de weg zitten tijdens deze reis.

Met z’n allen?

Beste Met z’n allen,

U en uw vriend kunnen beter de oorspronkelijke plannen doorzetten dan het reizen combineren. Als de kinderen van uw vriend het er eigenlijk niet mee eens zijn dat er twee extra personen mee gaan en als ze liever alleen met hun vader op stap gaan, kan hun dat beter worden gegund. Het maakt tenslotte nogal een verschil uit, met z’n vijven of met z’n drieën. Zijn kinderen krijgen op die manier natuurlijk veel minder aandacht van hun vader dan wanneer ze alleen met hem op reis gaan. Het lijkt ook wel alsof hun vader zijn vriendin belangrijker vindt dan zijn kinderen en dat moet door gescheiden ouders altijd worden vermeden. Het is al vervelend genoeg voor kinderen dat hun ouders zijn gescheiden.

Laat uw vriend met zijn eigen kinderen gaan en ga zelf met uw zoon op reis. Desnoods kunt u wat korter gaan, want het is voor een jongen van 14 saaier om alleen met zijn moeder te gaan dan wanneer er nog andere jongeren bij zijn. Het is begrijpelijk dat uw zoon er de voorkeur aan gaf om met het andere gezin erbij te gaan, maar u kunt hem best uitleggen waarom dat lastig is. Los hiervan kunt u met uw vriend afspreken om een aparte vakantie met z’n vijven te houden, wanneer daar tenminste tijd en geld voor is, misschien in de winter of een andere periode in het jaar. Dan komt zo’n gemeenschappelijk uitstapje erbij en niet in plaats van. Dat zal iedereen vast leuk vinden.

Artikelen in Reizen, Stieffamilie.

Gelabeld met .


Huisgenoten gedag zeggen

Beste Beatrijs,

Mijn man en ik zijn het niet eens over een opmerkelijke opvoedkwestie. Onze kinderen van vijf en drie jaar moeten van mij elkaar altijd dag of welterusten zeggen bij het weggaan of gaan slapen. De vorm mogen ze zelf kiezen: knuffel, kusje, high five, boks, als er maar even contact is. Onze jongste heeft daar niet altijd zin in en weigert dan iets te zeggen of te doen. Mijn man zegt in zo’n geval: ‘Dan niet’ en vindt dat je het dag zeggen niet kan afdwingen. Ik vind het onbeschoft om geen dag te zeggen en vind dat ouders hun kinderen moeten opvoeden in acceptabel gedag. Wat vindt u?

Altijd dag zeggen

Beste Altijd dag zeggen,

Het is heel ongebruikelijk dat een kind alle huisgenoten gedag moet zeggen, wanneer het gaat slapen of op het punt staat zich te verplaatsen naar school, naar een vriendje of naar zwemles. Belangrijk is om dag te zeggen tegen tenminste één van de ouders, omdat ouders altijd willen weten waar een kind zich bevindt, maar als het kind drie of vier broertjes en zusjes heeft, hoeft het niet de hele dag door tegen iedereen ‘Dag’ of ‘Welterusten’ te zeggen of een ander soort symbolisch afscheid te nemen. Dus met één broer of zus hoeft dat ook niet.

Artikelen in Broers en zussen, Traditionele etiquette.

Gelabeld met .


Buurvrouw komt steeds langs

Beste Beatrijs,

Jarenlang hadden we goede buren. We bezochten elkaar ongeveer een keer per jaar en dat was genoeg. Sinds twee jaar is zij weduwe en naar de andere kant van het land verhuisd, omdat ze dan dichter bij haar kinderen woont. Maar nu heeft ze de onzalige gewoonte ontwikkeld om de banden met haar oud-buurtgenoten (onder wie met ons) aan te halen ‘omdat ze ons mist’, en als ze hier is, van de een naar de ander te hoppen. Ze heeft een vast logeeradres bij een vriendin. Ze blijft dan urenlang plakken en praat alleen maar over zichzelf. Als dit nou een keer per jaar was, zoals vroeger, was het nog wel te doen, maar inmiddels maakt ze elke twee maanden zo’n ronde. Dit is ons nét iets te veel. Hoe kunnen we haar dit op een nette manier duidelijk maken?

Buurvrouw duikt steeds op

Beste Buurvrouw duikt steeds op,

Ik neem aan dat uw voormalige buurvrouw u van tevoren belt of een berichtje stuurt met de mededeling dat ze er weer aankomt en of de koffie klaar kan staan. U hoeft alleen maar te zeggen of terug te appen dat het deze keer de hele week dat ze in de buurt zal zijn niet uitkomt om af te spreken, omdat u weg bent of andere dingen te doen hebt. U hoeft niet nader te verklaren waarom het u niet uitkomt. U kunt het gewoon vriendelijk meedelen. Twee maanden later kan deze procedure worden herhaald. Ontvang haar alleen, wanneer het u uitkomt in een door u gewenste frequentie, één keer per jaar of zo.

Artikelen in Buren, Visite.

Gelabeld met .


Ergerlijke familie-app

Beste Beatrijs,

Iedere familie kent onderhand wel de familie-app. Handig om elkaar op de hoogte te houden van wel en wee. Geen lange, ongenode telefoongesprekken meer, maar snelle en informatieve berichtjes. Was het maar waar! Binnen mijn familie wordt de app misbruikt met veel flauwekul en ruis, terwijl op belangrijke, persoonlijke berichten vaak nauwelijks gereageerd wordt. Voor mij is dit een bron van ergernis. Voorbeeld: onlangs heb ik het graf van onze ouders schoongemaakt en voorzien van een nieuw plantje. Een foto geplaatst. Eén karige reactie met een lachje en een duim. Nog geen uur later plaatst een broer een foto van de plek waar hij op dat moment is met de vraag ‘Waar ben ik?’ Een flauw spelletje dat wel vaker langskomt. Daar meteen drie reacties op. Dan baal ik enorm en denk: lekkere familie heb ik. Sommige familieleden reageren ook niet belangstellend op andere berichten, maar plaatsen meteen hun eigen leed erachter aan. Kunt u me helpen me niet te ergeren aan mijn familie? Hoe kan het anders?

Flauwe appjes

Beste Flauwe appjes,

Zich ergeren is een keus. U kunt best kiezen om u niet te ergeren. Zeker niet aan iets onbelangrijks als de familieapp. Groepsapps staan erom bekend dat mensen naast nuttige mededelingen er onzin op plaatsen, waar anderen geen behoefte aan hebben. Dat is op een familieapp niet anders dan op een vriendenapp of een app met collega’s. U was teleurgesteld over het uitblijven van complimentjes van uw familieleden voor het bijhouden van het graf van uw ouders, maar dit soort dingen kunt u beter van u af laten glijden. Familie is zelden scheutig met lof. Bedenk dat het ook altijd dezelfde personen zijn die de app gebruiken voor nutteloze mededelingen of flauwe grapjes, en altijd dezelfde anderen die geen reactie geven en misschien niet eens lezen wat anderen mededelen. Aan deze dynamiek valt niets te doen, u kunt het niet verhelpen, u kunt het niet afschaffen, dus uw ergernis is zonde van uw tijd. U hoeft niet te reageren, u kunt de piepjes voor de familieapp uitzetten (ook een manier om uw ergernis te dempen) en u hoeft ook niet mee te doen aan in uw ogen domme spelletjes. Maar als andere familieleden er wel plezier in hebben, doen zij daarmee geen kwaad.

Verlaat de familieapp niet, want die is nuttig voor mededelingen als ‘Het kerstdiner is dit jaar bij mij, jullie zijn welkom vanaf 17 uur’.

Artikelen in Broers en zussen, Smartphone.

Gelabeld met , .


Partner afsnauwen

Beste Beatrijs,

Ik ben een vrouw van begin dertig. Sinds mijn middelbare school zit ik in een leuke, hechte vriendengroep, m/v. Een van de vrienden heeft sinds enkele jaren een vriendin die we ook steeds beter hebben leren kennen, doordat ze meegaat naar festivals en met vakanties. De bewuste vriend is over het algemeen een aardig en innemend persoon, maar tegenwoordig doet hij ronduit bot tegen zijn vriendin. Hij snauwt haar af en leeft zijn irritaties op haar uit. Het lijkt steeds erger te worden. Zij kan zich redelijk staande houden, maar wij zien ook dat ze er last van heeft. We vinden het moeilijk ons te bemoeien met hun relatie, maar we hebben medelijden met haar en krijgen zelf ook last van zijn gedrag, dat sfeerverpestend werkt bij leuke gelegenheden. Moeten we iets doen of het laten passeren?

Wel of niet corrigeren?

Beste Wel of niet corrigeren,

U hebt de keus uit twee reacties: ofwel u spreekt uw vriend aan op zijn onhebbelijke gedrag, ofwel u spreekt met zijn vriendin en moedigt haar aan om zich niet neer te leggen bij het gedrag van haar vriend. Allebei kan trouwens ook. Het is in ieder geval heel vervelend dat uw vriend zijn vriendin zo bot behandelt. En nog wel in het openbaar. Kunt u nagaan wat hij zich permitteert, als er geen getuigen zijn!

Waarschijnlijk zal deze relatie niet lang meer standhouden. Het is een heel slecht teken als een partner zich publiekelijk minachtend uitlaat over de geliefde. Niet alleen onprettig voor het doelwit zelf, maar ook voor de omgeving die het ziet gebeuren. Het lijkt in ieder geval raadzaam dat u als vrienden duidelijk stelling neemt tegen wat u zich onder uw ogen ziet afspelen.

Artikelen in Liefde en relaties, Taalgebruik, Vrienden en kennissen.

Gelabeld met , .


Flauwe humor

Beste Beatrijs,
In cafés bestel ik wel eens met ‘Mag ik een pilsje?’ of ik zeg bij de bakker: ‘Mag ik een halfje bruin?’ Ik ga ervan uit dat dit een beleefde formulering is, maar het personeel reageert regelmatig met ‘Ja, dat mag’, alsof ze mij toestemming geven. Ik vind ‘Doe mij…’ of direct ‘Een pilsje’ te commanderend. Is ‘Mag ik …’ normaal en reageert het personeel verkeerd of kan ik beter wat anders zeggen?

Iets bestellen

Beste Iets bestellen,

Er is niets mis met ‘Mag ik …’, als u iets bestelt in een winkel of in de horeca. Het is tamelijk flauw om deze zegswijze letterlijk te nemen en ‘Ja, dat mag’ te antwoorden. Waarschijnlijk is dit een poging tot humor van het personeel, maar dan wel humor van de meest zouteloze en clichématige soort. Als u deze uitwisseling wil vermijden en toch op een beleefde manier wil bestellen zonder commanderende toon, kunt u het beste meteen ter zake komen. Kijk degene die de bestelling opneemt vriendelijk aan en zeg zonder vraagteken: ‘Een halfje bruin graag’, ‘Een pilsje graag’ of ‘Een onsje extra belegen kaas graag’. Weerhoud uzelf ervan om uw bestelling te laten volgen door de zinsnede ‘En neem er zelf ook een!’

Artikelen in Aanspreken en begroeten, Horeca, Winkels.

Gelabeld met .