Beste Beatrijs,

Vrienden voor het leven. Als je jong bent, denk je dat dat het ideaal is, maar als je ouder wordt (ondergetekende is net de 40 gepasseerd), loop je soms toch tegen de houdbaarheidsdatum op. Zo heb ik een vriendin uit mijn studententijd. Hartstikke leuk als je op je op kamers woont, samen dingen onderneemt op een saaie zondagmiddag en samen met andere vrienden lol maakt. Dan word je ouder, je krijgt allebei een partner en ook nieuwe vrienden. Je verliest elkaar niet helemaal uit het oog, maar als zij verhuist naar een klein dorpje waar haar echtgenoot is opgegroeid, terwijl je zelf in de grote stad blijft wonen, verandert er toch wel wat. Bovendien is haar man, hoewel best aardig, geen al te sociale of intelligente gesprekspartner voor een lange avond. Kortom: je wilt haar en haar aanhang (er zijn inmiddels ook twee, tamelijk lastige kinderen bij gekomen) eigenlijk nog maar zeer sporadisch zien, want veel gemeenschappelijks heb je niet meer. Maar zij blijft hangen in die oude vriendschap. ‘Hoe is ie?’ roept ze vrolijk bij elk telefoontje en daar gaat de verplichte samenvatting van je huidige toestand. ‘Nou, dan gaan we nu een datum prikken,’ is steevast het einde van haar telefoontje. En hier wringt de schoen. Ik wil wel, maar ik kan het niet: zeggen dat wij (mijn vrouw is hier nog pertinenter in dan ik) geen zin meer hebben in deze plichtmatige etentjes met mensen die ons nauwelijks interesseren. Vrije avonden zijn bij ons een waardevol en schaars goed! Hoe kom ik van haar af, zonder haar te kwetsen en helemaal af te schrijven?

Gevangen in oude vriendschap

Beste Gevangen,

Twee stellen vormen in sociaal opzicht een wankel evenwicht. Alleen wanneer alle betrokkenen elkaar aardig vinden (in totaal zes dyadische relaties), gaat het goed. In uw geval (u bezoekt samen met uw vrouw een oude vriendin plus echtgenoot) zit de mislukking al op voorhand ingebakken. Er zijn teveel mensen die niet in de anderen zijn geïnteresseerd. Zonde van ieders tijd. Toch is dit geen reden om uw oude vriendin te laten vallen. U moet gewoon niet meer van dit soort afspraken maken. Dit kunt u vast wel aan uw vriendin uitleggen. Dat u en uw vrouw een druk leven leiden, met weinig tijd voor sociale activiteiten, en dat u de schaarse keren dat u samen uitgaat liever besteedt aan het lopende contact met gemeenschappelijke vrienden dichtbij. Vertel haar dat u liever af en toe eens apart met haar wil afspreken. Misschien komt ze weleens in de stad waar u woont? Of misschien kunt u bij haar in de buurt eens samen gaan eten? Ongetwijfeld heeft zij het als moeder van jonge kinderen druk genoeg, zodat daar weinig gelegenheid voor zal zijn. Maar dat is helemaal niet erg, want u bent helemaal niet uit op frequente contacten. Als zelfs zo’n incidenteel contact u teveel is, dan is het een kwestie van nooit zelf opbellen, en wanneer zij opbelt, het maken van een afspraak voor u uit schuiven (‘Ik heb het nu heel druk, ik bel je binnenkort wel, dan maken we een afspraak’) en die belofte vervolgens nooit nakomen.

Maar als het een goede vriendin van u was, is het misschien toch wel leuk om haar eens per jaar of zo onder vier ogen te spreken, en om haar (plus echtgenoot) voor feestjes uit te nodigen? Schaf in ieder geval de viertallen-avondjes af, want bij gebrek aan gedeeld enthousiasme zijn dat sociale wangedrochten, waar niemand iets aan heeft.