Spring naar inhoud


Wekelijks ‘Moderne manieren’ in uw inbox ontvangen? Abonneer u nu op de Nieuwsbrief!

De adviesrubriek ‘Moderne manieren’ gaat over etiquette en verschijnt iedere zaterdag in het dagblad Trouw (bijlage ‘tijd’), maar ook direct op Internet: zie Beatrijs in Trouw. Lees daar haar nieuwste bijdrage. Daarna komen alle problemen op deze website terecht.

Hebt u zelf een vraag over (in)correct gedrag van uzelf of anderen, dan kunt u die insturen via beste@beatrijs.com. U krijgt vrijwel altijd persoonlijk antwoord, en uw vraag kan gebruikt worden voor anonieme publicatie in het dagblad Trouw en op deze website, tenzij u er expliciet bezwaar tegen maakt.

Ook te volgen op Twitter! @BeatrijsRitsema

Artikelen in Etiquette.


Als de bijrijder in slaap valt

Beste Beatrijs,

Wij gaan altijd met de auto op vakantie en leggen dan grote afstanden af, niet aan een stuk door, maar in delen. Ikzelf heb geen rijbewijs en ben dus bijrijder. Omdat ik niet actief hoef te zijn (maar dat is discutabel), gebeurt het wel eens dat ik in slaap val. Dit leidt tot grote ergernis van mijn vrouw, die soms begint te schelden en mij asociaal noemt. Wat vindt u, ben ik verplicht wakker te blijven? Naast een tomtom gebruiken wij als back-up een geprinte ANWB-route en hebben wij ook ouderwetse landenkaarten binnen handbereik.

Slaapverbod

Beste Slaapverbod,

Ergens tussen de extremen van controlezucht en onverschilligheid bevindt zich de ideale bijrijder.

De rol van de bijrijder wordt door verschillende mensen verschillend ingevuld. Je hebt de onvermoeibare meechauffeerders: zij zijn gespitst op gevaar en benoemen alles wat hen opvalt (‘Kijk uit, daar komt een vrachtwagen aan!’, ‘Pas op, er kunnen herten oversteken!’). En je hebt de onoplettenden die zich gedragen alsof ze in een taxi zitten en spelletjes gaan spelen op hun telefoon. Ergens tussen die extremen van controlezucht en onverschilligheid bevindt zich de ideale bijrijder. Zijn/haar taak was altijd om de kaart te lezen, de afslagen in de gaten te houden en af en toe met de chauffeur te converseren. Nu het vinden van de weg uitbesteed is aan tomtom en aanverwante routeplanners blijft alleen het contact met de chauffeur over.

Uw vrouw neemt het u kwalijk dat u bij lange autoritten wel eens in slaap valt. Dit lijkt weliswaar op het eerste gezicht veel op je geestelijk terugtrekken door je in een boek te verdiepen, maar het is natuurlijk geen bewuste keus. U wordt door slaap overmand, omdat u zich in een monotone situatie bevindt die geen eisen stelt aan uw alertheid. Misschien maakt uw geneigdheid om in slaap te vallen u überhaupt ongeschikt om achter het stuur te zitten en hebt u daarom geen rijbewijs. Hoe dit ook zij, dat u weleens weg dommelt als bijrijder lijkt me geen reden voor boosheid. U doet het niet met opzet, het overkomt u. Het heeft ook iets aandoenlijks. Al slapende geeft u zich geheel over aan de bedrevenheid van uw vrouw als bestuurder. Als uw vrouw zich alleen voelt tijdens uw hazenslaapje of mogelijk bang is om zelf in slaap te vallen, zou ze u ook vriendelijk wakker kunnen maken en vragen of u een activerend muziekje op wil zetten. Uitfoeteren wegens asociaal gedrag is nergens voor nodig.

Artikelen in Reizen.

Gelabeld met , .


Een ellendige parfumstank

Beste Beatrijs,

Op mijn werk zit naast mij een bijzonder vriendelijke collega die elke dag een buitensporige hoeveelheid parfum over zich heen sproeit. En dan niet een subtiel geurtje, maar het soort parfum dat mijn oma twintig jaar geleden al ouderwets vond. Een prangende, nare geur waar ik hoofdpijn van krijg. Vooral als ze langsloopt of beweegt is het echt erg. Hoe kan ik haar subtiel duidelijk maken dat ze of een ander geurtje moet kiezen of dat ze niet twintig maar twee keer de parfumverstuiver moet hanteren ’s ochtends?

Te veel parfum

Beste Te veel parfum,

Dit kan wel worden opgelost met een beetje omzichtigheid. Zeg tegen uw collega: ‘Sorry, ik heb misschien een beetje vreemd verzoek. De kwestie is dat ik een probleem heb met bepaalde soorten parfums. Ik reageer daar allergisch op, ik krijg er hoofdpijn van. Ik heb dat ook met jouw parfum, helaas. Daarom zou ik je willen vragen of je misschien geen parfum meer wil opdoen naar je werk?’ U hebt het over hoofdpijn. Dat is serieus genoeg om als allergische reactie te betitelen. Als u uw bezwaar toeschrijft aan een allergie, is dat minder kwetsend dan wanneer u zegt dat u walgt van de stank die ze verspreidt. Zo lijdt uw collega geen gezichtsverlies. U schrijft dat ze een aardige collega is, dus ze zal vast wel bereid zijn u tegemoet te komen.

Artikelen in Collega's.

Gelabeld met , .


Geen contact met broer

Beste Beatrijs,

Ik zit met een probleem met mijn schoonzus. Mijn broer (70) en ik zijn weinig samen opgevoed, omdat hij tien jaar ouder is. Later gingen we ook niet veel met elkaar om. Ons contact is nu bijna nihil, omdat hij niet geïnteresseerd is, maar ook omdat naar mijn gevoel zijn vrouw hem helemaal ondersneeuwt. Alle beslissingen en contacten gaan via haar als tussenpersoon. Het doet me pijn, het is net of ik geen broer en alleen maar een schoonzus heb. Laatst kwamen we elkaar tegen op straat en overviel ze me met de vraag of ik geld wilde bijleggen voor het verlengen van de grafrechten van mijn ouders en dat ze de rekening bij mij in de bus zou doen. Misschien was ik fout, maar ik heb haar te verstaan gegeven dat dat iets was tussen mijn broer en mij. Nu is ze boos. Wat kan ik doen?

Schoonzus als poortwachter

Beste Schoonzus als poortwachter,

Probeer uw broer apart te spreken te krijgen. Bel hem op en als uw schoonzus opneemt, vraag of u uw broer aan de lijn kan krijgen. Beter nog: bel hem op zijn mobiele telefoon, als hij die heeft. Als u uw broer telefonisch te pakken hebt, vraag dan om een afspraak met hem alleen zonder zijn vrouw erbij. In uw huis of in een openbare gelegenheid bij hem in de buurt, ergens waar hij makkelijk in z’n eentje naar toe kan. Als u met hem onder vier ogen bent, kunt u allerlei dingen bespreken die u op uw hart hebt. Ook het al of niet verlengen van de grafrechten. Broers en zussen moeten in staat zijn om elkaar ook eens zonder wederhelften te spreken. Uw schoonzus kan uw broer niet verbieden om een afspraak met u te maken. Maar als uw broer zich voegt naar het regime van zijn vrouw en een privégesprek met u afhoudt, kunt u hem daar niet toe dwingen, net zo min als het stel u kan dwingen om te betalen voor vernieuwde grafrechten.

Artikelen in Broers en zussen.

Gelabeld met .


Vader onbekend

Beste Beatrijs,

Op mijn 17de werd ik onbedoeld zwanger bij een one night stand. Ik had wel meer vriendjes en vergat hem ook snel. Ik weet zijn naam ook niet meer. Hij hoorde bij een vriendenclub van Indische Nederlanders. Ik ben bevallen in een tehuis en kreeg een dochter die ik moest afstaan. Ik had een moeilijke jeugd en in mijn leven zijn veel nare dingen gebeurd. Ik heb mijn biologische dochter ontmoet, zij is goed opgevangen, maar het klikte niet, zij was boos, en begreep niets van mijn verhaal en het afstand van haar moeten doen. Na een paar ontmoetingen sloot ze zich weer voor mij af. Nu zijn er weer twaalf jaar overheen gegaan en neemt ze weer contact op. Nog steeds begrijpt ze niet dat ik zijn naam niet weet. Nog steeds is ze gefrustreerd en roept ze mij ter verantwoording. En dringt aan op een zoektocht, waarbij ik haar moet helpen. Gaan zoeken kan ik niet. Ik ben een beetje klaar met haar verhaal, het is nu vijftig jaar geleden dat ze is geboren en we zijn nooit familie geworden. Er bestaat ook nog zo iets als vergeving. Ik ben heel benieuwd wat u hierover te zeggen hebt.

Dochter zoekt vader

Beste Dochter zoekt vader,

Uw dochter is bij haar geboorte afgestaan en in een ander gezin opgegroeid. Ze heeft geen goed contact met u, haar biologische moeder, en ze weet niet wie haar vader is. Voor kinderen die geadopteerd zijn kan het niet-weten wie de ouders zijn een levenslang pijnpunt betekenen. Het belang van de zoektocht van uw dochter moet u niet onderschatten. Niet voor niets komt zij er keer op keer op terug bij u. Ik denk dat u haar meer kunt helpen met haar zoektocht naar haar vader dan u tot nu toe hebt gedaan.

De meeste mensen weten best met wie ze naar bed zijn geweest, ook al is het 50 jaar geleden.

U zegt dat u zijn naam niet meer weet, maar hij hoorde bij een vriendenclub van Indische Nederlanders in uw jeugd. Daar moeten aanknopingspunten liggen. Als u niet meer weet hoe uw one night stand heette (ook niet als u heel erg uw best doet? de meeste mensen weten best met wie ze naar bed zijn geweest, ook al is het 50 jaar geleden), weet u misschien wel een paar andere namen van mensen uit het groepje met wie u destijds omging.

Op internet zijn websites met lijsten van voornamen in diverse etnische groepen. Er is er ook een met Indische jongensnamen. Als u door die lijst heen gaat, zullen sommige namen wellicht een belletje doen rinkelen. Maak een aantekening van de namen die u herkent en schrijf op wat u zich herinnert van die personen. Misschien zit uw seks-partner uit die tijd erbij, misschien alleen andere vrienden. U hoeft geen zoektocht te beginnen, dat kan uw dochter zelf. U hoeft alleen maar na te denken over mogelijke namen uit het verleden. Met dit lijstje kan uw dochter naar de plaats waar u bent opgegroeid gaan en de mensen ter plekke opzoeken. Of ze kan via internet proberen om contact te leggen. De mensen over wie het gaat zijn nu begin zeventig en ongetwijfeld voor het merendeel nog in leven. Er bestaat een redelijke kans dat uw dochter haar vader nog kan vinden.

Wat u ook kunt doen is een dna-test betalen voor uw dochter, waarmee ze familieleden aan vaderszijde kan opsporen. Misschien komt ze hem zo op het spoor. U zou uw dochter een grote dienst bewijzen door enige concrete inzet aan de dag te leggen. Alleen al het feit dat u de moeite voor haar wil doen om over namen na te denken en een dna-test te financieren zal een goede invloed op de biomoeder-dochter-relatie hebben.

Artikelen in Ouders en volwassen kinderen.

Gelabeld met .


De buurman drijft een Airbnb

Beste Beatrijs,

Wij wonen in een fijn huis in het centrum. Het huis is oud en niet geweldig geïsoleerd, dus je hoort wel eens iets van de buren – dat hoort erbij vind ik. Nu verhuurt onze ene buurman zijn huis via Airbnb. De groepen (tot wel acht personen) die komen zijn een gezellig weekendje uit en zitten in de tuin te praten en te lachen. Toen hij net begon met de verhuur, hebben we een paar keer naar hem gebeld dat er te veel lawaai was: tot laat, met bbq en ’s nachts gebonk op de trap. Hij heeft zich daarvoor verontschuldigd en verhuurt nu aan minder grote groepen. Maar ik zou wel eens rustig op mijn balkon willen zitten zonder dat het voortdurend bal is in de tuin onder mij. Ik snap dat hij lekker wil verdienen, maar ik heb geen zin om zo vaak in het lawaai van iemand anders z’n gezelligheid te zitten.

Last van Airbnb

Beste Last van Airbnb,

Een heel vervelende situatie en precies de reden waarom veel mensen een hekel hebben aan het fenomeen Airbnb. De toeristen zijn een week of een weekendje uit, gedragen zich alsof ze in een uitgaansgebied zitten en bederven zo de rust van de omwonenden. Gemeentes zijn bezig om Airbnb aan banden te leggen, maar voorlopig zal het voor uw buurman een lucratieve onderneming blijven. Hij zal niet van zins zijn om ermee op te houden. Probeer om met hem in gesprek te blijven. U heeft het aantal gasten dat hij tegelijk over de vloer krijgt al weten te verminderen. U kunt ook vragen of hij aan gezinnen wil verhuren in plaats van groepen. Gezinnen geven minder lawaai, omdat ze niet met z’n allen alcoholisch tot diep in de nacht de bloemetjes buiten zetten, maar eerder gaan slapen. U kunt de buurman ook vragen of hij huisregels wil opstellen voor zijn gasten: geen bbq, geen muziek in de tuin, na elf uur geen lawaai meer, niet bonken op de trap, dat soort dingen. Misschien dat dat enige soelaas brengt. Maar in de kern is uw probleem onoplosbaar.

Artikelen in Buren.

Gelabeld met .


Liever apart slapen

Beste Beatrijs,

Ik, man van 64, ben al meer dan dertig jaar gelukkig getrouwd, meer dan gemiddeld gelukkig, vermoed ik. We begrijpen elkaar instinctief en hebben een uitstekende relatie met onze volwassen kinderen die het huis uit zijn. We hebben alleen verschil van mening over de slaapkamer. Mijn vrouw vindt het normaal dat echtparen elke nacht in hetzelfde bed slapen. Ik denk daar anders over, niet omdat ik in het bed van een andere vrouw wil slapen, maar om praktische redenen. Zij houdt van zachte matrassen, met Memory Foam, en van donzen dekbedden die mij drie keer per nacht zwetend uit angstdromen doen ontwaken. Ik slaap het beste alleen, op een harde matras en onder een paardendeken.

Onlangs zijn we verhuisd naar een nieuw appartement, waar ik mijn eigen slaapkamer heb geclaimd. Was dat egoïstisch en onaardig tegenover mijn vrouw? Ik ga regelmatig ’s avonds laat bij haar langs en dan hebben we die verstikkende dekbedden niet nodig, en zij komt soms ’s morgens vroeg onverwacht bij mij op bezoek. Waarom moeten mensen in hetzelfde bed slapen? Dat werd vroeger altijd geassocieerd met armoede.

Spartaanse slaper

Beste Spartaanse slaper,

Persoonlijke voorkeuren gaan boven de algemeen in praktijk gebrachte standaard, maar het is lastig als een stel er uiteenlopende persoonlijke voorkeuren op nahoudt. In armoede zitten mensen sowieso dicht op elkaar. Gezinnen waren al blij als er een muurtje tussen de slaapplaats van de ouders en de kinderen opgetrokken kon worden. Hoe rijker de mensen, hoe makkelijker zij konden voldoen aan hun privacybehoefte. Toch berust de praktijk van het gedeelde bed in de daarvoor bestemde ‘master bedroom’ niet uitsluitend op een gebrek aan slaapkamers in huis. Mensen in een prettige relatie slapen in de eerste plaats in één bed omdat ze het fijn vinden, vertrouwd, intiem en gezellig. Ze zouden de ander fysiek missen, als hij/zij een deur verderop lag te slapen. Misschien vanuit een atavistische behoefte ’s nachts aan een ander lichaam in de buurt. De vroegste mensen sliepen niet in een gebouwde omgeving, maar lagen in het donker groepsgewijs zonder dekentje tegen elkaar aan voor warmte en veiligheid. Die noodzaak is er niet meer, maar de behoefte leeft kennelijk nog wel.

De thermostaat van een stel moet wel min of meer gelijk zijn afgesteld. Tal van echtparen hebben langlopende conflicten over koude of warme slaapkamers, raam open of raam dicht, te dikke of te dunne dekbedden, tot het punt dat een van de twee (meestal degene die het te warm heeft) van woede ligt te stomen in slapeloosheid en op den duur zijn slaapheil elders in huis zoekt. Een snurkende geliefde kan de ander ook doen wegvluchten. Met die innerlijke thermostaat wordt een mens geboren en het is heel moeilijk om een compromis te vinden. Behoefte aan warmte overtroeft meestal behoefte aan koelte in het gemeenschappelijke bed. Dus uw vrouw heeft het nakijken. En nee, u valt geen egoïsme of onaardigheid te verwijten, maar dat zij het jammer vindt dat u de wijk hebt genomen is wel begrijpelijk.

Artikelen in Liefde en relaties, Traditionele etiquette.

Gelabeld met .


Voor- of achterkant?

Beste Beatrijs,

In de schouwburg of bioscoop moet ik vaak mensen passeren om mijn zitplaats te bereiken. Ik doe dit altijd met mijn gezicht naar de mensen toe, omdat ik meen ooit geleerd te hebben dat dit volgens de etiquette is. Ook is mijn voorkant minder uitstekend, en is het makkelijker in te schatten hoeveel ruimte ik heb. Ik zie echter dat de overgrote meerderheid van de mensen passeert met hun achterkant naar de zitters toe. Toen ik dit tijdens een borrel ter sprake bracht, waren mijn gespreksgenoten geschokt: volgens hen moeten geslachtsorganen te allen tijde afgeschermd worden van anderen.

Langs een rij lopen

Beste Langs een rij lopen,

Bij het passeren van mensen in een rij beweegt men zich, af en toe ‘sorry’ mompelend, zijwaarts schuifelend met de rug naar het podium, oftewel met het gezicht naar de mensen die noodgedwongen van hun zitplaats zijn opgestaan om een nieuwkomer door te laten. Inderdaad, omdat u dan beter zicht hebt op wat u aan het doen bent en minder snel op tenen trapt. Als er genoeg ruimte is, kunt u zich ook loodrecht op de kijkrichting van het publiek voortbewegen. Dan kijkt u dus naar de zitplaats waar naar toe u op weg bent en toont u de mensen die u passeert uw linker- dan wel rechterschouder.

Artikelen in Traditionele etiquette.

Gelabeld met .


Plakkende buurman

Beste Beatrijs,

Onze buurman, een alleraardigste man, is tot zijn en tot ons verdriet een aantal maanden geleden weduwnaar geworden. Hoewel wij niet vaak bij elkaar over de vloer kwamen, was het contact altijd plezierig. Zowel onze buurman als wij zijn rond de 80 jaar. Sinds het overlijden van zijn vrouw nodigen wij hem van tijd tot tijd uit voor een kopje koffie/thee of anderszins. Hier gaat hij altijd gretig op in. Het probleem is alleen dat hij, wanneer hij eenmaal zit, eindeloos blijft plakken. Dit leidt ertoe dat we er tegenop zien om hem weer uit te nodigen. We weten niet goed hoe hem duidelijk te maken dat hij van harte welkom is, maar meer op de tijd zou moeten letten. We willen hem zeker niet kwetsen.

De buurman blijft zitten

Beste De buurman blijft zitten,

Heel aardig van u dat u zich bekommert om uw buurman die weduwnaar geworden is! Blijf hem vooral af en toe uitnodigen voor koffie, thee of een glaasje. Maar dat hoeft allemaal niet lang te duren. Na een uur of wat kunt u gerust tegen hem zeggen dat u nog wat anders te doen hebt. Zeg opgewekt: ‘Zeg, Kees, we nemen nu afscheid, want we hebben nog wat andere dingen op ons programma. Het was gezellig om je gesproken te hebben, we zien je snel weer!’ Hoe vaker u de buurman ziet, hoe vertrouwder het contact wordt en hoe makkelijker het wordt om hem weer de deur uit te zetten. Alles in gemoede.

Artikelen in Buren, Visite.

Gelabeld met .


Vriend niet welkom als daggast

Beste Beatrijs,

Binnenkort trouwt een goede vriendin van mij. Tot mijn verbazing hebben mijn vriend en ik, we zijn zeven jaar samen, een aparte uitnodiging gekregen. Ik ben de hele dag welkom bij de ceremonie, het diner en het feest. Mijn vriend heeft alleen voor het avondfeest een uitnodiging gekregen. Hoewel mijn vriend de aanstaande bruid maar één keer gezien heeft en de bruidegom niet kent, voel ik me gepasseerd door deze ongelijke uitnodiging. Is dit een normale gang van zaken? En zo niet: hoe kunnen we hier het beste mee om gaan?

Een ongelijke uitnodiging

Beste Een ongelijke uitnodiging,

Stellen horen inderdaad gelijk behandeld te worden bij uitnodigingen. Als de een de hele dag welkom is, moet dat voor de ander ook gelden. Toch kan ik me in het geval dat u beschrijft wel voorstellen dat uw vriend alleen voor het avondfeest is gevraagd. Bij deze huwelijksviering wordt een tweedeling gehanteerd tussen intimi en bredere kennissenkring. Het bruidspaar kan niet voor iedereen een diner betalen, maar wil het diner ook niet beperken tot het meer gebruikelijke ‘alleen familie’, een opzet die zelden problemen geeft. Kennelijk is er ruimte voor meer personen (zij het niet voor iedereen), wat betekent dat er een stevige selectie moet plaatsvinden om te bepalen wie er wel en niet bij de dis mag aanschuiven. Dit is een nadeel van een uitnodigingsbeleid op basis van informele, weinig inzichtelijke selectiecriteria. Het levert altijd scheve ogen op van de tweederangs gasten. Reken maar dat er allerlei mensen zijn die op hun neus kijken omdat ze niet bij de inner circle horen.

Uw vriend heeft de bruid maar één keer gezien en de bruidegom zelfs nog nooit. Ik denk niet dat hij zich beledigd voelt dat hij niet uitgenodigd is voor overdag. Het zal hem waarschijnlijk weinig kunnen schelen. U bent degene die zich gepasseerd voelt. Omdat uw vriend niet erkend wordt als betekenisvolle relatie? Dat lijkt me niet aan de orde. Het bruidspaar kent hem niet of nauwelijks, er moest geselecteerd worden en er is geen geld om iedereen op dezelfde manier te entertainen. Ik zou zeggen: maak er geen punt van. Uw vriend zal er weinig aan missen. ’s Avonds is hij wel welkom en het feest is sowieso het leukste onderdeel van zo’n huwelijk.

Artikelen in Bruiloft.

Gelabeld met .