Spring naar inhoud


Wekelijks ‘Moderne manieren’ in uw inbox ontvangen? Abonneer u nu op de Nieuwsbrief!

De adviesrubriek ‘Moderne manieren’ gaat over etiquette en verschijnt iedere zaterdag in het dagblad Trouw (bijlage ‘tijd’), maar ook direct op Internet: zie Beatrijs in Trouw. Lees daar haar nieuwste bijdrage. Daarna komen alle problemen op deze website terecht.

Hebt u zelf een vraag over (in)correct gedrag van uzelf of anderen, dan kunt u die insturen via beste@beatrijs.com. U krijgt vrijwel altijd persoonlijk antwoord, en uw vraag kan gebruikt worden voor anonieme publicatie in het dagblad Trouw en op deze website, tenzij u er expliciet bezwaar tegen maakt.

Ook te volgen op Twitter! @BeatrijsRitsema

Artikelen in Etiquette.


Over de verplichting om schoenen uit te doen

Beste Beatrijs,

Sinds enige tijd vraag ik visite hun schoenen uit te doen. Dit geeft een extra gevoel van huiselijkheid en beperking van lawaai (vooral van kinderen), maar de belangrijkste reden is voor mij het afweren van de nattigheid en het vuil dat onder schoenen het huis in wordt gesleept. Meestal doet men dit zonder al te veel gezeur. Maar sommige mensen (schoonfamilie) lopen te klagen en te mopperen waarom dat nou moet en dat het overdreven is. Wat moet ik hiermee?

Schoenen uit!

Beste Schoenen uit,

Zijn optisch schone schoenzolen schoon genoeg voor binnen?

Het is in Nederland geen algemeen gebruik dat mensen hun schoenen uittrekken, wanneer ze andermans huis betreden, althans niet in een stedelijke omgeving. Op het platteland, waar meer zand en modder voorkomen, wordt besmeurd schoeisel doorgaans wel uitgedaan bij de voordeur. Het automatisme voeten vegen op de deurmat na een wandeling over regulier plaveisel zou het binnenlopen van nattigheid, straatstof en andere ongerechtigheden moeten kunnen voorkomen. De vraag is of optisch schone schoenzolen schoon genoeg zijn om in aanraking te mogen komen met een vloer binnenshuis. Voor de meeste mensen hoeft een vloer niet zo brandschoon te zijn dat je er van kan eten. Regelmatig stofzuigen of dweilen volstaat om de boel op orde te houden. Er is ook een (groeiende?) minderheid die schoenen beschouwt als een bron van gevaarlijke microben die de vloer contamineren en het op de gezondheid van bewoners hebben voorzien. Over en weer beschuldigt men elkaar van gebrek aan hygiëne dan wel van smetvrees.

Sommige culturen hechten meer aan zuiverheid dan andere en iedereen kan zijn eigen hygiënestandaarden erop nahouden, dus als gastheer/-vrouw kunt u altijd bezoekers vragen om hun schoenen uit te doen. Bedenk wel dat veel mensen niet blij zijn met uw huisregel, omdat ze vinden dat hun schoenen deel uitmaken van hun outfit. Zonder schoenen voelen ze zich niet compleet en een beetje naakt. Anderen krijgen zonder schoenen last van koude voeten en weer anderen ruiken liever niet andermans of hun eigen zweetvoeten. En je hebt degenen die hun kalknagels of zwemmerseczeem binnen de afbakening van hun eigen schoeisel willen houden om anderen de aanblik te besparen of hen niet te besmetten.

Natuurlijk staat een schoenen-uit-aanmaning u vrij, maar ik raad u aan om bezoekers niet te dwingen, tenzij het kinderen zijn. Koop een voorraad van die blauwe, flinterdunne plastic schoenhoesjes, zoals men wel in kindercrèches en zwembaden ziet, om aan bezoekers uit te reiken. Geef iedereen de keus tussen schoenen uit of beschermhoesjes aan. Sommige mensen beschouwen het als licht vernederend om zich op sokken of in panty’s te moeten vertonen. Met die blauwe overtrekjes zien ze er weliswaar uit alsof ze moeten aantreden aan de operatietafel, daar staat tegenover dat ze tenminste hun schoenen mogen aanhouden.

Artikelen in Traditionele etiquette, Visite.

Gelabeld met .


Ik vertrouw mijn man niet

Beste Beatrijs,

Ik ben een vrouw van 30 jaar. Mijn man werkt in een feestzaal, waar een paar serveersters rondlopen van wie ik denk dat ze zich aan hem zullen opdringen. Ik ben bang dat mijn man niet sterk genoeg is om dat te weerstaan, zodat er iets zal opbloeien tussen hem en de serveersters. Mijn man zal het mij niet vertellen, omdat hij weet dat ik dan bij hem weg zal gaan. Ik heb mijn zorgen hierover met hem gedeeld, maar hij vindt dat ik paranoia ben. Mijn gevoel zegt echter dat het mis zal gaan. Mannen kunnen avances misschien een of twee keer weerstaan, maar mijn ervaring is dat ze op een gegeven moment voor de bijl gaan. Wat moet ik doen?

Kapers op de kust

Beste Kapers op de kust,

Meerdere geniepige serveersters die het op uw willoze man voorzien hebben? Zet het uit uw hoofd! U hebt met uw man over uw angsten gepraat en hij wierp ze van zich af. Neem hem op zijn woord. U kunt moeilijk van hem eisen dat hij zijn baantje opzegt, omdat u hem niet vertrouwt met zijn vrouwelijke collega’s. Uw gevoel kan u zo veel influisteren. Zolang er nog niks is gebeurd, heeft het weinig zin om uit te gaan van allerlei vreselijke rampen die zich in de toekomst eventueel zouden kunnen voordoen. Vertrouw op uzelf – niet alleen op het actuele verbond tussen u en uw man, maar ook op uw intuïtie dat u het heus wel in de gaten zult hebben als hij de fout in gaat. Als dat gebeurt, kunt u altijd nog bij hem weg. Bedenk ook dat ongegronde jaloezie (ongegronde angst dat de partner vreemd gaat) met al het gezeur en gecontroleer van dien een relatie totaal kan verzieken.

Artikelen in Liefde en relaties, Vreemdgaan.

Gelabeld met .


Onbetrouwbare collega

Beste Beatrijs,

Mijn collega belooft mij steeds dingen af te maken, maar hij doet het niet. Hij waarschuwt me niet eens dat het hem niet gaat lukken. Daar moet ik zelf steeds achteraan, zodra de deadline verstreken is. Inmiddels zijn we een paar maanden en vijf (schriftelijk bevestigde) beloftes verder en ik heb hem laten weten dat ik er genoeg van heb. Als hij niks voor mij doet, doe ik ook niks voor hem. Hij vindt dat niet terecht van mij en gaat gewoon door met vragen of ik dingen voor hem kan oplossen. Sta ik met mijn weigering in mijn recht of ga ik nu ook buiten mijn boekje? Hoe reageer ik beleefd maar adequaat op dit soort gedrag?

Collega levert niet

Beste Collega levert niet,

Typisch een probleem, waarvoor u bij de chef moet aankloppen. U en uw collega staan niet in hiërarchische verhouding tot elkaar. U kunt hem geen opdrachten geven. U en hij moeten samenwerken en als hij het af laat weten, zit u met de gebakken peren. Verschillende smeekbedes van uw kant hebben niet geleid tot verbetering van zijn inzet. Uw collega levert wanprestaties, waardoor hij u benadeelt en op den duur waarschijnlijk ook zichzelf.

Natuurlijk hoeft u geen dingen op te lossen voor uw collega, als hij zich niet houdt aan de afspraken met u. Zeg tegen hem dat u de samenwerkingsproblemen gaat bespreken met de chef, omdat u niet weet hoe het verder moet. Doe dat vervolgens ook. Misschien weet de chef een oplossing. Op z’n minst kan de chef in de rol van supervisor uw collega corrigeren in de gewenste richting onder dreiging van een slechte beoordeling, mogelijk uitmondend in ontslag. Zolang deze besprekingen lopen (kan een tijdje duren), raad ik u aan uw collega links te laten liggen en een eind te maken aan uw afhankelijkheid van hem. Dit kan door de taken helemaal zelf uit te voeren of door een andere collega te vragen of hij datgene kan doen waar de betreffende collega in faalt. In dat geval voorziet u zichzelf van een nieuw en hopelijk vruchtbaarder samenwerkingsverband.

Artikelen in Collega's.

Gelabeld met .


Tegenprestatie voor hulp

Beste Beatrijs,

Onze buurvrouw (weduwe) is hulpbehoevend en woont alleen. Wij helpen haar met boodschappen, af en toe naar de kapper enzovoort. Dit doen wij graag. Vorige week heeft ze een paar van haar sieraden aan onze kinderen en aan mijzelf gegeven als dank. Ik heb hier moeite mee, omdat dit haar eigen kinderen toekomt. Bovendien vind ik een bos bloemen meer dan genoeg. Hoe kan ik dit cadeau beleefd teruggeven?

Te veel dankbaarheid

Beste Te veel dankbaarheid,

Veel mensen vinden het een onverdraaglijk idee om bij anderen in de schuld te staan.

U hebt gelijk: de buurvrouw zou geen sieraden aan u of uw kinderen moeten geven als dank voor de verleende diensten. Of die sieraden geld waard zijn of niet doet niet ter zake. Ze kunnen te zijner tijd voor haar eigen kinderen emotionele waarde vertegenwoordigen – daarom zou de buurvrouw ze niet aan u moeten geven. Intussen is het begrijpelijk dat uw buurvrouw op de een of andere manier iets terug wil doen voor de structurele hulp die zij van u ontvangt. Veel mensen vinden het een onverdraaglijk idee om bij anderen in de schuld te staan. Dat bezwaart hun gemoed. Het is verstandig om deze diepgewortelde behoefte aan wederkerigheid te erkennen en niet van tafel te vegen. Bespreek het onderwerp ‘tegenprestatie’ met de buurvrouw.

Verzamel alle sieraden die zij gegeven heeft, ga bij haar langs en geef ze terug. Maak duidelijk dat het ontzettend aardig van haar is, maar dat u dit cadeau niet kunt accepteren omdat het niet in verhouding staat met wat uw gezin voor haar doet. Zeg haar dat u meer dan tevreden bent met eens per half jaar een bosje bloemen. Als uw kinderen wel eens hand- en spandiensten uitvoeren, kunt u voorstellen dat de buurvrouw hen betaalt. Tieners doen heel vaak werk voor de buren (oppassen, gras maaien, hond uitlaten) waar ze een grijpstuiver mee verdienen. Stel dat een van uw kinderen twee keer per week boodschappen doet voor de buurvrouw en daar al met al een uur mee kwijt is. Dan kan het kind daar best een paar euro voor krijgen. Heen en weer naar de kapper en daar blijven wachten: ook een paar euro.

Het gaat er niet om dat uw kinderen hulp bieden uit geldbelustheid, maar dat de buurvrouw de gelegenheid krijgt om dit zakelijk af te handelen. Op die manier is er sprake van gelijkwaardigheid in de relatie en voelt de buurvrouw zich geen object van medelijden. Stel de buurvrouw voor dat zij in ieder geval de kinderen betaalt voor hun diensten en maak een afspraak over een redelijk tarief. Zeg dat u zelf absoluut niet betaald wil worden, want dat de hulp u geen enkele moeite kost, maar dat u het wel leuk vindt om af en toe een bloemetje te krijgen.

Artikelen in Buren, Cadeaus.

Gelabeld met .


Hoe lang post doorsturen?

Beste Beatrijs,

Sinds twee jaar wonen wij in ons huis. Het echtpaar van wie wij het huis kochten heeft een nogal breed en internationaal netwerk. Wij ontvangen nog steeds post van binnen- en buitenlandse politieke en academische groepen, gericht aan de vorige bewoners. Daarnaast post met allerhande aanbiedingen. Tot nu toe heb ik de post verzameld en eens in de zoveel tijd zorg ik dat de stapel bij hen terecht komt. Ze zijn binnen de stad verhuisd. Onlangs kreeg ik de vraag of ik de post direct wilde doorsturen. Dit kan door een streep door het adres te zetten en het juiste adres er bij te schrijven. Hierdoor zouden ze het op tijd krijgen. Kunnen ze dit van me vragen? En hoe lang moet ik hiermee doorgaan?

Amateur postbode

Beste Amateur postbode,

De vorige bewoners zijn twee jaar geleden verhuisd. Ze zouden zo langzamerhand hun adreswijzigingen op orde moeten hebben. De termijn waarop ze kunnen rekenen op inzet van de nieuwe bewoners om hun post door te sturen is ruimschoots verstreken. U hoeft in ieder geval niet hun verzoek te honoreren om elk aan hun gericht schrijven apart door te sturen. Aanbiedingen met reclame kunt u sowieso weggooien. Verzamel nog één keer serieus uitziende poststukken en overhandig die met de mededeling of een briefje van uzelf erbij dat dit de laatste lichting is, omdat de instanties waarvan ze nu nog post ontvangen kennelijk niet belangrijk genoeg voor hen zijn om een nieuw adres aan door te geven.

Artikelen in Post.

Gelabeld met .


Ritueel opdringen

Beste Beatrijs,

Mijn schoonouders zijn christelijk. Mijn man heeft als tiener de kerk achter zich gelaten. Hier waren zijn ouders erg teleurgesteld over, ook over het feit dat we niet in de kerk zijn getrouwd. Ikzelf ben overtuigd atheïst, maar respecteer hun geloof. Wij hebben een zoontje van 10 maanden en de laatste tijd valt het me op dat ze proberen hem ook te laten bidden voor het eten. Ze zeggen ‘Handjes vouwen!’ tegen hem, iets wat een nul-jarige uiteraard niet snapt. Helemaal stuitend vind ik dat ze verwachten dat hij stil is tijdens het bidden. Het is al een paar keer gebeurd dat mijn schoonmoeder ‘Sssst!’ siste naar mijn zoontje voor het gebed toen hij vrolijk aan het brabbelen was. Het irriteert mij vreselijk dat ze op sluwe wijze proberen iets van het geloof bij mijn zoontje er in te rammen. Zij moeten ons toch ook respecteren? Wat is uw advies? Laten rusten of toch laten weten dat ik er niet van gediend ben?

Baby moet meebidden

Beste Baby moet meebidden,

Uw schoonouders zijn gewend te bidden voor het eten. Dat staat hun vrij – niet-gelovigen worden tijdens een bid-ritueel geacht respectvol het zwijgen ertoe te doen. Het kan geen kwaad om uw zoontje van bijna een alvast eraan te laten wennen dat hij op dat moment ook even stil moet zijn. Het geeft niet dat hij er niks van begrijpt. Als hij wat ouder is, vanaf een jaar of drie, kunt u hem uitleggen wat bidden is, waarom opa en oma dat doen en u kunt hem enige op zijn leeftijd toegesneden achtergrondinformatie verstrekken. Van de aanmaning om even stilte te betrachten zal hij echt niet gelovig worden, ook niet van het gebaar handjes vouwen. Ik denk niet dat uw schoonouders op sluwe wijze bezig zijn om hun geloof bij uw kind erin te rammen. Daar is wel wat meer voor nodig. Het is hun alleen om inachtneming van de conventies te doen. Verbijt uw ergernis, ga er niet over in discussie, want daarmee drijft u de hele geloofskwestie, die toch al gevoelig zal liggen bij uw schoonfamilie, nodeloos op de spits.

Artikelen in Grootouders en kleinkinderen, Kinderopvoeding.

Gelabeld met .


Een onprettig symbool

Beste Beatrijs,

Gisteren is mijn vrouw bevallen van onze dochter. Alles gaat goed en we zijn in de wolken. Vanmorgen kwam de kraamhulp. Ik schrok even toen ik zag dat zij een hoofddoek droeg. Wat mij betreft is de islamitische hoofddoek geen neutraal onderdeel van de garderobe, maar een symbool van sekse-ongelijkheid. Ik wil mijn dochter opvoeden met een vrije geest, in het besef dat man en vrouw volstrekt gelijkwaardig zijn en dat vrouwen zich in hun uiterlijk niet hoeven aan te passen aan mannen. De kraamhulp functioneert prima, maar ik vind het geen fijn idee dat mijn dochter al in de eerste dagen van haar leven wordt geconfronteerd met zulke onprettige symbolen. Tenslotte hang ik ook geen seksistische poster boven haar wiegje. Kan ik de kraamhulp vragen haar hoofddoek af te doen of kan ik het bureau vragen iemand anders te sturen? Ik wil niet dat men denkt dat ik een racist ben.

Bezwaar tegen hoofddoek

Beste Bezwaar tegen hoofddoek,

Zou u een kraamhulp met een neuspiercing verzoeken om zonder piercing aan te treden? Beleefdheid zou u daar van weerhouden. Net zo min kunt u uw kraamhulp vragen om haar hoofddoek af te doen. Dat zou hetzelfde zijn als een non die op bezoek is vragen om haar sluier voor de gelegenheid af te leggen. De hoofddoek is een religieus symbool van dezelfde orde als een kruisje om de nek voor katholieken of een tulband voor sikh’s. Het gaat hier niet over gezicht bedekkende boerka’s of sluiers met alleen een spleetje voor de ogen (daar zou u nee tegen kunnen zeggen), maar over hoofddoeken, waar het straatbeeld vol mee zit. In tal van bedrijven en overheidsdiensten werken gehoofddoekte medewerkers. Er zijn in de supermarkt onderhand meer caissières mèt dan zonder hoofddoek. Ook als uw kind op zeker moment naar de crèche gaat, loopt ze een grote kans op een leidster met een hoofddoek. Doktersassistenten, verplegend en onderwijzend personeel – ze zitten overal. Het is nu eenmaal een gewild accessoire in moslimkringen. Met geen mogelijkheid kunt u uw kind deze aanblik besparen. Ik raad u aan om eraan te wennen. Over uw pasgeboren dochter (gefeliciteerd trouwens) hoeft u zich geen zorgen te maken. Zij hecht vooralsnog geen betekenis aan een hoofddoek, ze wordt er niet door ontriefd, ze neemt het hele ding niet eens waar.

Artikelen in Zakelijke relaties, Zwangerschap en baby's.

Gelabeld met , , , .


De gevaren van verkoudheid

Beste Beatrijs,

Onlangs liep er op de sportclub van mijn zoon een snipverkouden coach rond. Ik vind dat niet kunnen. In de setting van een gymzaal is er toch een behoorlijk risico dat een niezend en snotterend persoon anderen besmet. Het wetenschappelijke verhaal is dat verkoudheid ’s winters veel meer voorkomt omdat mensen dan meer binnen en dicht op elkaar zitten. Ik stoor me ook altijd erg aan mensen die al snotterend het openbaar vervoer ingaan en ik zou ze liefst toeroepen: ‘Blijf toch thuis met je snothoofd in plaats van hier anderen te besmetten!’ Dat iemand naar zijn werk moet vind ik geen excuus. Ook daar besmet je anderen, en je werkgever is vast niet blij met een halve afdeling die verkouden is. Kennelijk vindt men dat in Nederland niet belangrijk. Kan ik een sportinstructeur daar op aanspreken?

Blijf liever thuis!

Beste Blijf liever thuis,

Ik raad u af om sportcoaches of wie dan ook aan te manen om thuis te blijven. Daar is geen beginnen aan. Verkoudheid komt heel veel voor en is al besmettelijk de dag voor de symptomen merkbaar zijn. Bovendien verspreidt het virus zich niet alleen via hoesten, niezen en snotteren (daar kunnen omstanders nog voor wegduiken), maar juist ook via deurknoppen, trapleuningen, meubilair in het openbaar vervoer, contant geld en duwstangen van supermarktkarretjes. Omdat mensen die het virus al onder de leden hebben, maar daar pas een dag later iets van merken, op een geniepige manier iedereen om zich heen kunnen besmetten, heeft het geen zin om openlijk verkouden personen in quarantaine te plaatsen. Het kwaad is toch al geschied. Wel zouden mensen met een verkoudheid die gepaard gaat met hoestaanvallen moeten afzien van concert- of theaterbezoek om hun omgeving niet te hinderen.

Artikelen in Het publieke domein, Werk, Ziekte.

Gelabeld met , .


Kleinkinderloos

Beste Beatrijs,

Mijn man en ik zijn zestigers en ongewenst kinderloos. Dat wij geen kinderen hebben is ons grote verdriet. Wij werden betrokken bij neefjes, nichtjes. Wij werden gevraagd om op te passen, waren welkom op verjaardagen van de kinderen. Nu zijn we in de fase dat iedereen kleinkinderen heeft. Vrienden en familie zijn daar druk mee en hebben amper tijd voor ons. Het oppassen op de kleinkinderen vergt veel van ze. Dit zorgt ervoor dat de oma’s en opa’s weinig of geen tijd vrij maken voor ons. Wel bellen we met elkaar. In die gesprekken gaat het voor een groot deel over de vreugde die ze ervaren met hun kleinkinderen. Als ik de telefoon neerleg, voel ik me erg verdrietig, omdat ik zo’n gemis voel van kinderen en misschien nog wel meer van kleinkinderen. Ik worstel ermee of ik er iets van kan zeggen. Ik gun onze vrienden hun geluk en wil ook heus weten hoe het met de kleintjes gaat. Alleen is het moeilijk als het gesprek vrijwel alleen daarover gaat. Wat raadt U me aan?

Zonder kleinkinderen

Beste Zonder kleinkinderen,

Uw vrienden worden opgeslokt door hun kleinkinderen. Allemaal goed en wel, maar dat is geen reden om zich egoïstisch te gedragen. Want zo kunt u hun gedrag best betitelen. Niemand vindt het leuk om gegijzeld te worden in een gesprek, waarin de ene partij alleen maar over zijn of haar (klein)kinderen aan het leeglopen is. Ook mensen die zelf (klein)kinderen hebben vinden het niet leuk om alleen maar naar dit soort verhalen te luisteren. Mensen mogen best iets over hun kleinkinderen vertellen, maar na vijf minuten is het wel genoeg en dan moet er een ander onderwerp ter sprake komen. Al was het maar de vraag: ‘En hoe gaat het eigenlijk met jou?’

Als uw vrienden deze belangstelling niet kunnen opbrengen, raad ik u aan om u een beetje terug te trekken uit deze vriendschappen. U hoeft hen niet helemaal te laten vallen, maar het lijkt me goed als u zich wat meer op anderen gaat oriënteren. Zoek aansluiting bij een inhoudelijke club voor vrijetijdsbesteding: sport, wandelen, museumbezoek, leesclubje, vrijwilligerswerk, enfin iets waar uw interesse ligt en waar regelmatige activiteiten aan te pas komen. Daar zult u andere mensen leren kennen die over een uitgebreider gespreksrepertoire beschikken. Wellicht maakt u daar ook andere vrienden.

Artikelen in Grootouders en kleinkinderen, Vrienden en kennissen.

Gelabeld met , , .