Spring naar inhoud


Wekelijks ‘Moderne manieren’ in uw inbox ontvangen? Abonneer u nu op de Nieuwsbrief.

De adviesrubriek ‘Moderne manieren’ gaat over etiquette en verschijnt iedere zaterdag in het dagblad Trouw (bijlage ‘tijd’), maar ook direct op Internet: zie Beatrijs in Trouw. Lees daar haar nieuwste bijdrage. Daarna komen alle problemen op deze website terecht.

Hebt u zelf een vraag over (in)correct gedrag van uzelf of anderen, dan kunt u die insturen via beste@beatrijs.com. U krijgt vrijwel altijd persoonlijk antwoord, en uw vraag kan gebruikt worden voor anonieme publicatie in het dagblad Trouw en op deze website, tenzij u er expliciet bezwaar tegen maakt.

Ook te volgen op Twitter: @BeatrijsRitsema

Artikelen in Etiquette.


Een bord warm eten

Beste Beatrijs,

Ik (single man van 57) ben sinds een maand verhuisd. Ik heb hele aardige Syrische buren gekregen, die mij nu al drie keer ’s avonds een bord warm eten hebben gebracht. Hun zoontje brengt het steeds langs. Zij vertelden mij dat dit een Arabische gewoonte is om nieuwe inwoners te verwelkomen. Ik vind dit natuurlijk heel aardig en ook hartstikke leuk. Het probleem is alleen dat ik niet goed weet hoe ze te bedanken of iets terug te doen. Vorige week heb ik hun (afgewassen) bord teruggebracht met een kruidkoek van de supermarkt erbij. Maar de moeder spreekt nauwelijks Nederlands en nam dit ‘tegengeschenk’ wat onhandig aan (en liet me ook niet binnen verder). Wat kan ik verder nog doen? De mensen uitnodigen op de koffie? Maar hoe moet dat als de ouders nauwelijks Nederlands spreken? Hoe kan ik een goede relatie met deze buren opbouwen en ook attent terug zijn?

Wat voor tegenprestatie?

Beste Wat voor tegenprestatie,

In veel niet-Nederlandse culturen is men gewend om veel eten klaar te maken, soms ook iets extra’s voor onverwachte bezoekers of voor de buren. Het bezorgen van een bord eten komt voort uit gastvrijheid en vrijgevigheid en is een manier om een goede relatie met de buren op te bouwen. Het eten is vaak heerlijk, dus u kunt het geschenk gracieus accepteren en er hartelijk voor bedanken, maar het vereist niet dat u op uw beurt een bord andijviestamppot aflevert bij hun voordeur. Er wordt niets voor terugverwacht, ook al wordt dit gevoel bij de ontvanger wel degelijk opgewekt.

Als wederzijds bij elkaar over de vloer komen er om een of andere reden niet in zit, kunt u de buren altijd een hartelijk begroeten op straat en een kort praatje houden. Ook kunt u (misschien via de zoon?) laten weten dat u, als ze ergens hulp bij nodig hebben (brieven, formulieren, tips voor het een of ander) hen met alle plezier verder helpt. Daarmee toont u in ieder geval uw welwillendheid. Als u nog een keer iets in natura terug wil geven, raad ik u aan niet zomaar wat zoetigheid te kopen, maar een of andere seizoensgebonden lekkernij aan te reiken. Voorbeelden hiervan zijn speculaas, marsepein of een banketstaaf met amandelspijs in de Sinterklaastijd of een kerststol met Kerstmis dan wel oliebollen met Oud & Nieuw. U kunt dan erbij vertellen dat dit iets is wat Nederlanders eten bij dit speciale feest.

Artikelen in Buren, Cadeaus, Eten en drinken.

Gelabeld met .


Kan ik als kleurenpiet gaan?

Beste Beatrijs,

Van de week werd ik door een vriendin benaderd om samen met haar en nog iemand als zwarte piet bij een gezin met jonge kinderen langs te gaan op coronaveilige afstand. Dat lijkt me heel leuk, maar ik wil niet in een politiek beladen discussie terecht komen. Ik heb gezegd dat ik wel als (paars, groen of anderszins) gekleurde piet wil meedoen, maar niet zwart. De twee andere pieten zijn overigens wel zwart. Ben ik als gekleurde piet wel acceptabel of val ik dan te veel uit de toon? Zien mensen mijn keuze voor een kleur als een politiek statement? Zijn roetvegen een beter compromis?

Gekleurd of roetvegen?

Beste Gekleurd of roetvegen,

Ga gerust als kleurenpiet en kies een kleur: groen, geel, blauw, roze, wat dan ook. Door af te wijken van de traditionele vermomming met zwarte schmink laat u zien dat een folkloristisch gebruik dat sowieso op weg is naar de uitgang eenvoudig kan worden gemoderniseerd. Op de meeste scholen zijn de zwarte pieten al afgeschaft. Voor de kinderen maakt het niet uit. Zij beleven evenveel plezier aan zwarte als aan willekeurig gekleurde pieten. De pijnlijkheid die een deel van de bevolking ervaart bij het zwart zijn van de pieten is voldoende reden om af te stappen van die specifieke maskerade. Roetvegen zijn een schamele oplossing en lelijk om te zien. Het voordeel van gekleurde schmink is dat de aldus geschminkte persoon minder snel herkend wordt en dat een piet een vrolijke fantasiefiguur wordt. Er zullen vast mensen zijn die uw keus om als kleurenpiet te gaan zien als een politiek statement (er zijn ook mensen die het eten van vegetarische rookworsten opvatten als een politiek statement). Zelf kunt u zeggen dat u een cultureel statement maakt. Misschien kunt u uw medepieten overhalen om ook eens een andere kleur uit te proberen.

Artikelen in Feestdagen, Vrienden en kennissen.

Gelabeld met .


Onenigheid over de regels

Beste Beatrijs,

Ik merk steeds vaker dat mijn vrienden het niet zo nauw nemen met de coronamaatregelen. Ik wijs ze regelmatig op het feit dat we alleen met elkaar deze crisis de kop kunnen indrukken, maar dat maakt weinig indruk. Kost deze houding me mijn vriendschappen? Of moet ik het door de vingers zien? Het gaat bijvoorbeeld om kinderfeestjes: toch zes personen die komen in plaats van twee op een dag.

Strikt en losjes

Beste Strikt en losjes,

Het is lastig manoeuvreren als mensen er verschillende coronanormen op nahouden. Het enige wat u kunt doen is zelf afstand houden/ nemen, als mensen te dichtbij komen of de regels anderszins overtreden. Wanneer u op afspraken komt waar meer mensen aanwezig zijn dan officieel is toegestaan, zit er niets anders op dan maar weer te vertrekken, bijvoorbeeld op zo’n kinderfeestje. Ik raad u af om in discussie te gaan met uw vrienden over wat wel en wat niet op zo’n moment aanvaardbaar is. Het is heel vervelend om als politieagent en spelbreker te moeten optreden in andermans huis. Tegelijk hoeft u zelf natuurlijk geen regels te overtreden.

Ik denk overigens niet dat deze houding u vriendschappen hoeft te kosten. Er zijn nu eenmaal altijd mensen die heel precies zijn met regels, en anderen die het allemaal wat ruimer opvatten. Elkaar kapittelen en op de nek zitten maakt het alleen nog maar erger. Het is beter als mensen elkaar een beetje met rust laten. De huidige toestand kan kort duren – waarschijnlijk zal het lang duren – maar zoals aan alle pandemieën in de wereldgeschiedenis een eind is gekomen, is op een gegeven moment ook deze voorbij. Dan kunnen mensen het gewone leven weer opvatten en zullen oude vriendschappen ook weer herleven.

Artikelen in Corona, Vrienden en kennissen.

Gelabeld met .


Verplicht sorry zeggen

Beste Beatrijs,

De zoon van mijn man heeft twee zoontjes, van drie en van anderhalf. Volgens mij is hij een geweldige vader, maar er zijn twee dingen waar wij lichtelijk zeeziek van worden. Het eerste is dat elk dreintje ostentatief benoemd wordt: ‘Ik begrijp dat je verdrietig en teleurgesteld bent dat je niet met de autosleutel in het melkpak mag prikken, maar we gaan nu samen de autosleutel aan het haakje hangen.’ Ik zou zeggen: ‘Hier, die autosleutel, dat mag niet!’

Het tweede is gedoe over sorry zeggen. Bij het stoeien geeft de oudste de jongste een te harde duw. Vader ziet dat en komt tussen beiden: de oudste moet sorry zeggen. Dat doet-ie niet en dat leidt telkens weer tot een enorme machtsstrijd tussen vader en kind. Dit verpest de sfeer en wij zitten er verkrampt bij. Volgens mij is dit nergens goed voor. Wat vindt u hiervan?

Correct ouderschap

Beste Correct ouderschap,

We zien hier de invloed van pedagogen en kinderpsychologen. Die hebben een ban gelegd op onverbloemde autoriteit en vinden dat elke aanwijzing of correctie met redenen omkleed moet worden. Vandaar dat hulpverlenerstoontje dat ouders vaak aanslaan tegen hun kinderen: ‘We willen toch niet dat het poesje pijn heeft?’ (als het kind de kat aan z’n staart trekt). Het benoemen van emoties is een hoeksteen van deze pedagogie. Als het kind vervelend gedrag vertoont, moet de ouder niet zeggen: ‘Hou daarmee op!’ maar: ‘Ik zie dat je het leuk vindt om met spaghetti te gooien, maar spaghetti is niet om mee te gooien. Hier neem deze pluchen dobbelsteen – daar mag je mee gooien.’ De bijbehorende poeslieve toon heeft iets onnatuurlijks en moet versluieren dat ouders uiteindelijk toch de dienst uitmaken.

Kinderen sorry laten zeggen is ook bedenkelijk. Een klein kind hééft helemaal geen spijt dat-ie z’n broertje een hengst heeft gegeven. Slaan, duwen, ruzie maken is onderdeel van de omgang tussen jonge kinderen, zeker als die tot hetzelfde gezin horen. Het hoort erbij en ouders moeten ingrijpen als een kind te ver gaat en de norm stellen dat slaan niet mag. Maar sorry is een woord dat volwassenen (grotere kinderen) inzetten, als ze per ongeluk tegen een ander zijn opgelopen of als ze diepe spijt krijgen van iets wat ze een ander hebben aangedaan. Excuses maken gebeurt dan spontaan. Zodra een hogere instantie het oplegt, stelt het niets meer voor en verplicht excuses maken is vernederend voor de overtreder.

Ouders die spijtbetuigingen afdwingen willen het gevoelsleven van hun kinderen beheersen, iets waarmee je snel in totalitaire sferen belandt. Ouders zijn gerechtigd om van kinderen min of meer correct gedrag te eisen, maar ze moeten afblijven van de gevoelens van die kinderen. Een ander nadeel van de terugkerende plicht om sorry te zeggen is dat kinderen, als ze wat ouder worden en door hun ouders zijn doorgezaagd dat ze altijd eerlijk moeten zijn, tegenwerpen dat ze helemaal geen spijt hebben, dus waarom moeten ze sorry zeggen? En daar hebben ze dan gelijk in.

Overigens is het verreweg het beste als bezoekers zich niet mengen in andermans opvoedingsmethodes – dat leidt alleen maar tot verzuurde betrekkingen.

Artikelen in Kinderopvoeding, Visite.

Gelabeld met , .


Een baard met etenslucht

Beste Beatrijs,

Zoals zoveel mannen tegenwoordig is ook die van mij uitgerust met een hip baardje. Het staat hem heel goed. Mijn man is ook nog eens een verdienstelijk kok en zet mij en de kinderen elke avond een heerlijke maaltijd voor. Tot dusver geen klagen. De problemen ontstaan bij het betreden van de echtelijke sponde. Dan stijgen de geuren van vitello tonato, kip-pesto of erwtensoep met worst uit zijn baard op. Deze onaangename herbeleving van de avondmaaltijd ontneemt mij alle lust tot het liefdesspel. Ik heb al eens voorzichtig gevraagd of mijn man ook etensluchten ruikt, maar de hint kwam niet aan. Mijn man is nogal ijdel en zeer gevoelig voor alles wat op enige vorm van kritiek lijkt, dus mijn vraag is: hoe kom ik zonder kleerscheuren van deze baardgeuren af. Ik wil wel graag dat hij zijn baard houdt.

Riekende baard

Beste Riekende baard,

Een geluk dat uw man geen 19de-eeuwse, volle oerwoudbaard heeft. Er hoeft tenminste geen shampoo aan te pas te komen. Vraag uw man of hij voor het slapen gaan wegens in de baard verwijlende etensgeuren zijn aangezicht wil wassen met water en zeep – daar zal de baard van opfrissen.

Artikelen in Liefde en relaties.

Gelabeld met .


Het (on)gelijk van een vriend

Beste Beatrijs,

Wanneer ik afgelopen week rustig op de bank zit, word ik (niet voor de eerste keer) bestookt door een vriend die mij via Whatsapp allerlei ‘bewijzen’ stuurt vóór Trump en tegen Biden: in elkaar geflanste filmpjes met termen als ‘mainstream media’ enzovoort. Zelf ben ik het totaal niet eens met dit soort lariekoek, maar als ik niet snel reageer met tegenbewijs of goede argumenten, bewijst dat voor hem alleen maar zijn gelijk. Is niet reageren dan de oplossing? Nee, want ook dat bewijst zijn gelijk maar weer. Hoe moet ik hierop reageren?

Wat te doen met onzin

Beste Wat te doen met onzin,

Negeren (niet op reageren) is de beste reactie op meningen van complotdenkers. Geen enkel tegenargument zal de complotdenker kunnen overtuigen. Elke inspanning in die richting is vergeefse moeite. Als u hapt in het u toegeworpen aas, komt u in een heilloze discussie terecht die u toch niet kunt winnen. Gooi dat soort berichtjes ongelezen in de prullenbak. Als uw vriend informeert waarom u niet reageert, kunt u zeggen dat u het een oninteressante kwestie vindt, waar u geen tijd aan wil besteden. Probeer in geval van face to face contact van gespreksonderwerp te veranderen. Vraag hem bijvoorbeeld wat hij gisteren gegeten heeft en of hij nog een leuke menusuggestie voor u heeft.

Artikelen in Smartphone, Vrienden en kennissen.

Gelabeld met , .


Een dubbel liefdesleven

Beste Beatrijs,

Sinds een half jaar weet ik dat mijn man een relatie heeft met de schoonmaakster van zijn kantoor. Ik was volkomen verbijsterd toen hij het me vertelde. Het blijkt ruim twee jaar geleden te zijn begonnen op zijn initiatief. Inmiddels heb ik ook een gesprek gehad met haar, waarin ze mij zei dat het haar ook overrompeld had en dat zij zich schuldig voelt tegenover mij. Maar zij (tien jaar jonger) adoreert hem en hij is dol op haar. De seks schijnt niet veel voor te stellen, vertrouwde zij mij nog toe. Mijn man en ik zijn eind zestig en meer dan veertig jaar getrouwd. Onze kinderen en kleinkinderen weten nog van niets, voor hen zijn wij gewoon de gezellige opa en oma.

Scheiden is geen optie, mijn man heeft schulden, daarom werkt hij ook nog steeds. Bovendien hou ik, ondanks alles gewoon van mijn man. Moet ik dit maar gedogen of een hoop stampij maken? Rationeel kan ik dit nog wel aan, maar emotioneel niet. Ik slaap al maanden slecht. Ik vind het vreselijk!

Mijn man heeft een ander

Beste Mijn man heeft een ander,

Bespreek eerst met uw man wat voor toekomst hij voor zich ziet. Wil hij van u af en doorgaan met zijn vriendin? Wil zijn vriendin hetzelfde? Of wil hij gewoon doorgaan, zoals het gaat: een relatie naast zijn huwelijk? En wat wilt u zelf? Dat uw man de relatie verbreekt en dat alles weer wordt zoals het was?

Misschien kunnen ze de seks schrappen?

Uw man en zijn vriendin zijn dol op elkaar, schrijft u, maar zij heeft u toevertrouwd dat de seks niet veel voorstelt. U zou haar kunnen vragen of ze kan ophouden met de seks met uw man. Ze zal er weinig aan verliezen en dat zou het mogelijk makkelijker voor u maken. Misschien is het schrappen van seks, maar wel bevriend blijven van die twee, een compromis waar u mee zou kunnen leven? Het is op zichzelf heel goed dat u het gesprek met die vrouw bent aangegaan. Dat is moedig van u en ook een goede manier om uw eigen houding te bepalen. Kennelijk valt er met haar te praten – maak daar gebruik van! Ik raad u aan om de gesprekken voort te zetten met zowel uw man als de vriendin. Eventueel kunt u een gesprek met z’n drieën voeren. U kunt zeggen dat u uw huwelijk in stand wil houden, dat u geen zin hebt in een scheiding, maar dat u ook geen zin hebt om de tweede viool te moeten spelen in een dubbel liefdesleven van uw man.

Formuleer uw wensen: uw man zal prioriteit aan zijn huwelijk moeten geven, het moet afgelopen zijn met de seks buiten de deur, u wil dat er niet meer tegen u wordt gelogen, de stiekeme relatie moet omgevormd worden naar een normale vriendschap. Als uw man en zijn vriendin geen afstand kunnen doen van hun liefdesroes, zal de situatie onvermijdelijk op een scheiding uitlopen.

Artikelen in Vreemdgaan.

Gelabeld met .


Wie betaalt de bloemen?

Beste Beatrijs,

De tweede man (84) van mijn moeder is overleden. De uitvaart was een week geleden. Nu sturen zijn volwassen kinderen (van rond de vijftig) mijn moeder een tikkie (!) voor de kosten van de rouwstukken die zij zelf namens hun gezin besteld hebben. Weliswaar hebben we allemaal bij dezelfde bloemist besteld, maar er was door de uitvaartleider van tevoren gezegd dat de polis geen bloemen dekt. Ik betaal de bloemen die ik namens mij en mijn dochter heb besteld ook gewoon zelf. Net als mijn zus. Het is toch een beetje raar dat mijn moeder dit nu moet betalen?

Bloemstukken declareren

Beste Bloemstukken declareren,

Bloemen geven bij een uitvaart is altijd een vrijwillig gebaar. Als iemand er niet voor voelt, dan hoeft het niet. Wie wel op die manier concreet iets wil bijdragen aan een uitvaart, geeft opdracht aan een bloemist om iets moois samen te stellen en betaalt daar de kosten van. Het is geen manier van doen om de rekening naar de echtgenote van de overledene te sturen. Uw moeder hoeft natuurlijk niet te betalen. Ze kan een berichtje terug sturen naar zijn kinderen (beter nog: een van hen opbellen) en meedelen dat hun bloemen voor hun eigen rekening zijn.

Artikelen in Dood en begrafenis.

Gelabeld met , .


Geen puf voor familiekerst

Beste Beatrijs,

Mijn vrouw en ik hebben beiden gescheiden ouders en elk jaar met kerst is het een en al getouwtrek om de kerstdagen. Iedere ouder wil op zijn beurt alle kinderen aan tafel, met de kinderen van de nieuwe partners er ook gezellig bij. Wij hebben hier helemaal niets mee. We kennen die mensen niet eens. Daarnaast is de familieband met onze eigen broers en zussen ook niet zo sterk, dus het is vooral opzitten en doen alsof we een hechte en normale familie zijn. De eerste claims voor de kerstdagen hebben we al binnen. Nu wij zelf ook twee kleine kinderen hebben, hebben we geen zin meer in die kerstbijeenkomsten. We willen graag onze eigen tradities op gaan bouwen en de oude doorbreken. Hoe kunnen we de oude kerst afzeggen zonder dat het familieruzies tot gevolg heeft?

Geen normale familie

Beste Geen normale familie,

Het eenvoudigste is natuurlijk om af te zeggen voor alle kerstdiners met een verwijzing naar de coronamaatregelen, waar u zich aan wil houden. Kans is groot dat tegen die tijd nog steeds een maximum geldt voor het aantal bezoekers dat iemand thuis mag ontvangen. Zelfs als er enige versoepeling wordt afgekondigd, zullen grotere familiebijeenkomsten toch afgeraden worden.

Als corona bij toverslag verdwenen zou zijn uit het maatschappelijk verkeer, en u hebt geen zin in familiekerstvieringen, kunt u dat eenvoudig meedelen. U zegt dan: ‘Wij willen kerst liever alleen met ons gezin doorbrengen.’ Niemand kan u verplichten om ergens op te komen draven. Ik raad u overigens wel aan om uw ouders in die eindejaarsperiode op een andere dag dan Kerstmis zelf te bezoeken met uw kleine kinderen. Het is ook weer erg onaardig om nooit meer bij hen langs te gaan, alleen omdat ze tegenwoordig een andere partner hebben met aanhangende familie. Ook als u niet geïnteresseerd bent in die familie, kan enig welwillend contact geen kwaad.

Artikelen in Corona, Feestdagen, Stieffamilie.

Gelabeld met .