Spring naar inhoud


Wekelijks ‘Moderne manieren’ in uw inbox ontvangen? Abonneer u nu op de Nieuwsbrief!

De adviesrubriek ‘Moderne manieren’ gaat over etiquette en verschijnt iedere zaterdag in het dagblad Trouw (bijlage ‘tijd’), maar ook direct op Internet: zie Beatrijs in Trouw. Lees daar haar nieuwste bijdrage. Daarna komen alle problemen op deze website terecht.

Hebt u zelf een vraag over (in)correct gedrag van uzelf of anderen, dan kunt u die insturen via beste@beatrijs.com. U krijgt vrijwel altijd persoonlijk antwoord, en uw vraag kan gebruikt worden voor anonieme publicatie in het dagblad Trouw en op deze website, tenzij u er expliciet bezwaar tegen maakt.

Ook te volgen op Twitter! @BeatrijsRitsema

Artikelen in Etiquette.


Nee zeggen tegen logés

Beste Beatrijs,

Sinds enkele jaren wonen mijn man en ik in Amerika, zijn geboorteland. Eerst in een kleine flat en dit jaar zijn we naar een groter huis verhuisd. Nu nodigen allerlei mensen zichzelf ongevraagd uit, ook mensen met wie het contact naar ons idee verwaterd is. Ik vind het leuk als mensen langs komen of logeren, maar niet voor een week of zelfs langer zoals sommigen aankondigen. Sommigen willen met hun hele gezin komen, waardoor ik het gevoel heb dat wij als goedkoop vakantieadres gebruikt worden. Ook zinspelen zij op uitjes om met zijn allen te doen, maar wij werken beiden fulltime (ik ook vaak ’s avonds nog thuis) en wij willen niet voortdurend onze woning met gasten delen. Hier en daar hebben we voorzichtig laten doorschemeren dat we enkele dagen niet heel erg vinden, maar dat we ook tijd en ruimte voor ons zelf nodig hebben. Hier werd redelijk verontwaardigd op gereageerd dat ons huis toch groot genoeg is. Hoe kunnen we subtiel nee zeggen zonder mensen te kwetsen?

Logés dringen zich op

Beste Logés dringen zich op,

U hoeft niet subtiel te werk te gaan met verre bekenden die zichzelf uitnodigen. Het is uiterst onbeleefd om jezelf uit te nodigen bij mensen die geen familie of goede vrienden zijn en die toevallig in het buitenland wonen. U drijft geen hotel en u bent in het geheel niet verplicht om iedereen die zin heeft in een buitenlands tripje logies te bieden. Beslis eerst samen met uw man wie u wel en wie u niet wil ontvangen. Tegen de categorie mensen die u helemaal niet wil zien zegt u: ‘Sorry, we hebben het voorlopig heel druk en we hebben geen tijd om logés te ontvangen. Misschien over een paar jaar.’

Aan andere mensen (goede vrienden, familieleden) die u wel wil ontvangen, kunt u uw spelregels meedelen van tevoren. U geeft dan bijvoorbeeld een limiet: maximum drie dagen, want langer kunt u niet aan (u bent full time aan het werk). Als ze langer willen blijven, kunnen ze hun intrek in een hotel nemen. Als u geen heel gezin wilt, zegt u vriendelijk nee, want geen ruimte. Verwijs ze naar redelijk geprijsde hotels, airbnb of vakantiehuisjes. Tegen de mensen die wel mogen komen, zegt u er meteen bij dat ze voor hun eigen vertier moeten zorgen en dat u geen tijd hebt voor sightseeën of excursies (u bent immers aan het werk). Als u bent overeengekomen dat bijvoorbeeld een stel een paar dagen komt logeren, spreek dan af dat u één keer een maaltijd zal serveren en dat ze het voor de rest zelf moeten uitzoeken. Zeg dat er ontbijt zal zijn, dat ze zelf kunnen pakken. Geef ze een sleutel, zodat ze kunnen gaan en komen, wanneer ze willen, en houd hen voor dat u niet veel tijd zult hebben voor gezelligheid, omdat u nu eenmaal moet werken. Geef ze tips voor leuke dingen in de omgeving. Als het goed is, zullen de logés u een keer mee uit eten nemen.

Bespreek uw condities, voordat de logeerafspraak daadwerkelijk gemaakt is, zodat niemand voor onaangename verassingen komt te staan.

Artikelen in Visite.

Gelabeld met , .


Een tip voor een goed doel

Beste Beatrijs,

Binnenkort zijn wij 40 jaar getrouwd en dat gaan we uitgebreid vieren. Een van onze vrienden stelde voor dat wij een goed doel zouden kiezen, dan zouden onze gasten hij bij wijze van cadeau geld op die rekening kunnen storten. Deze tip had hij diverse vrienden met succes aan de hand gedaan, zei hij. Hoe kunnen we deze persoon laten weten dat hij dat beter bij ons kan laten of mogen wij dit gegeven paard niet in de bek kijken?

Goede-doelen-tip

Beste Goede-doelen-tip,

De tip van uw vriend is geen cadeau en dus in geen enkel opzicht een gegeven paard. Uw vriend heeft niets te zeggen over hoe u uw 40-jarig huwelijksfeest wil vieren en ook niet over de cadeaus die hier al dan niet aan te pas komen. Dat mag u helemaal zelf beslissen. Wanneer iemand een suggestie doet voor goede doelen, zegt u vriendelijk: ‘Dank voor de tip, we nemen het mee in onze overwegingen.’ En vervolgens doet u waar u zelf zin in hebt.

Artikelen in Cadeaus, Huwelijksjubileum.

Gelabeld met .


Vraag om biologisch eten

Beste Beatrijs,

Mijn partner en ik eten thuis biologisch (dynamisch). Als we uit eten gaan, eten we ook het liefst voedsel zonder gif. Mag je dit ook vragen aan je vrienden als ze je uitnodigen voor een etentje bij hun thuis? Ik heb dat al een paar keer gevraagd en men vond het geen probleem, maar mijn partner vindt dat ongepast, omdat bio duurder is en je de mensen daarmee op kosten jaagt. Zij vindt wat wordt geserveerd minder belangrijk dan het gezellig samenzijn met vrienden. Zeggen dat je vegetarisch bent of een glutenallergie hebt is volgens haar iets totaal anders dan zeggen dat je een allergie hebt voor gangbaar eten (niet bio). Zij is bang dat vrienden uiteindelijk zullen besluiten ons maar niet meer uit te nodigen, omdat we moeilijk doen over het eten. Wat vindt u? Kunnen we vragen om biologisch eten of moeten we ter wille van de vriendschap onze principes maar af en toe opzij zetten en gewoon gezellig (weliswaar giftig) voedsel eten?

Vragen om biologisch

Beste Vragen om biologisch,

Het is behoorlijk aanmatigend om uw vrienden te vragen om u duur biologisch (-dynamisch) voedsel voor te schotelen. Veel mensen kopen uit zichzelf al biologische, dier- of milieuvriendelijke producten, en degenen die dat niet doen hebben daar hun (mogelijk financiële) redenen voor of het interesseert ze niet. Uw menu-eis is van een andere orde dan vegetarisme of een specifieke allergie, omdat normaal supermarktvoedsel niet giftig is. Geen enkele wetenschapper of arts zal beweren dat producten uit de grootschalige landbouw en veeteelt giftig oftewel schadelijk voor de gezondheid zijn. Daar is simpelweg geen wetenschappelijk bewijs voor. Bovendien ziet de voedsel- en warenwet door middel van controles erop toe dat de volksgezondheid niet in gevaar komt. Persoonlijk ben ik bereid om met allerlei dieetwensen rekening te houden, maar als gasten zouden vragen om biologisch (laat staan biologisch-dynamisch) voedsel, zou ik dat met een glimlach serveren en hen vervolgens nooit meer uitnodigen, omdat ik het krankjorum zou vinden dat men ervan uitgaat dat ik zonder hun waarschuwing een giftige maaltijd op tafel zou zetten.

Artikelen in Eten en drinken, Vrienden en kennissen.

Gelabeld met .


Misplaatst in den vreemde

De toerist is een lomp wezen, een Fremdkörper dat overal in de weg loopt, zelfs voor zijn eigen medetoeristen. Ze zien er log uit, bepakt met rugzakjes, en vormen overal rijen. Ze nemen dubbele ruimte in beslag doordat ze rolkoffers achter zich aan slepen. Ze bewegen zich traag en schijnbaar doelloos, maar toch volgen ze allemaal min of meer dezelfde route, alsof ze op een zeker punt in een stroom zijn gegooid en zich willoos langs een parcours laten voeren.

Of je nu de Efteling binnen gaat of een stad als Amsterdam (Barcelona, Berlijn, Venetië), alle bezoekers werpen zich op dezelfde high lights. In De Groene las ik een zeer grondig gedocumenteerd stuk over hoe het massatoerisme het dagelijkse leven in de Amsterdamse binnenstad vernietigt. Grotere gebouwen worden verkocht en omgebouwd tot hotel. Bakkers, slagers en groenteboeren moeten plaats maken voor souvenirshops en andere op toeristen gerichte winkels (kaas, ijs, wafels, fastfood), omdat die meer winst kunnen maken. Hierdoor gaan de huurprijzen voor winkels omhoog, waardoor nog meer gewone middenstanders vertrekken. Een deprimerende race to the bottom met als angstaanjagend eindpunt het huidige Venetië, een stad die het hele jaar door dagelijks door duizenden dagjestoeristen wordt bezocht en waar nauwelijks nog iemand echt woont en leeft, omdat de grondprijzen daarvoor te hoog zijn. Ook de mensen die werken in de toeristenindustrie moeten heen en weer pendelen tussen het Venetiaanse pretpark en hun eigen huis op het vasteland.

Je kunt niet naar Egypte afreizen en besluiten om de piramides links te laten liggen.

Deze analyse was op zichzelf niet nieuw. Zoals bekend moeten alle aantrekkelijke Europese steden schipperen tussen nog meer toeristen lokken en de stad leefbaar houden voor de lokale bevolking – waar ik van opkeek was de ongelooflijke kortheid van het verblijf van de gemiddelde toerist: een à anderhalve dag! Geen wonder dat iedereen zich dan op Anne Frank en het Red Light District stort en dat ze tussendoor een legaal jointje en vacuüm verpakte Old Amsterdam kaas willen scoren. Een dagjesmens is aan z’n status verplicht om de unique selling points te consumeren, anders is het net alsof hij er niet geweest is. Je kunt niet naar Egypte afreizen en besluiten om de piramides links te laten liggen.

Zelf kan ik me hier ook niet aan onttrekken. Als vakantieganger moet je nu eenmaal iets anders doen dan waar je normaal gesproken de hele dag mee bezig bent, dus moeten er dingen worden bekeken. Sightseeën is de plicht van de toerist en zeker van de dagjesmens. Het enige wat je kunt doen om de verschrikkelijke massa’s te ontlopen is attracties van het tweede garnituur uitzoeken, waar niet iedereen op afkomt. Dat lukt ook wel: in Zuid-Engeland waar ik een dag of tien de toerist uithing, kun je aangenaam verblijven zonder hordes medetoeristen.

Desondanks blijft er een gevoel van misplaatstheid. Ik weet dat de locals blij zijn met ons bezoek aan hun Bed & Breakfast of restaurant. We geven grif geld uit aan bezienswaardigheden van antieke en moderne snit. We maken een suizelend stil boottochtje in een punter door een groener dan groen landschap. Ook in de kathedralen moet tegenwoordig worden betaald, want die hebben onderhoud nodig en gelovigen zijn er nauwelijks nog, dus gaat de rekening geheel terecht naar de esthetisch geïnteresseerden die zich komen vergapen. De toegangsprijs wordt gecompenseerd door tal van vrijwilligers die zich op de bezoekers storten voor een rondleiding. Met in elk groepje schapen zo’n wijsneus die de gids tergt met onvermoeibare vragen die geen ander doel dienen dan z’n eigen eruditie etaleren.

Iedereen is even beleefd en hartelijk voor de toeristen en soms ontstaat zowaar een echt gesprek. Maar de rol van gast valt me zwaar. Dat komt door hoe ik over toeristen in mijn eigen stad denk: ‘Gingen ze maar weer naar huis! Ze lopen in de weg!’

Artikelen in Column.


Kletsende vriendin

Beste Beatrijs,

Ik heb een goede vriendin. Haar dochter en mijn dochter van 15 zitten bij elkaar in de klas en zijn ook bevriend. Mijn dochter is tamelijk gesloten van aard en vertelt niet vaak iets over zichzelf, maar we hebben wel een goede band. Als er problemen zijn, weet ze me te vinden en praat dan wel over wat haar bezig houdt. Ik vind het prima zo – als moeder hoef je niet alles te weten. De dochter van mijn vriendin is een enorme flapuit en vertelt alles tot in detail aan haar moeder. Dus ook wat er op feestjes gebeurt en welke rol mijn dochter daar in heeft. Ik vind dat lastig want mijn vriendin weet vaak meer over mijn kind dan ik. Dan zegt ze bijvoorbeeld: ‘O ja, alle meisjes drinken hoor!’ Ook vertelt ze van alles over het onderlinge gedoe in die meisjesgroep en vindt ze dat er te weinig rekening wordt gehouden met haar dochter. Ik voel me dan indirect aangesproken. Eigenlijk wil ik er niets mee te maken hebben. Hoe bepaal ik mijn houding?

Te veel informatie

Beste Te veel informatie,

U hebt een goede verhouding met uw dochter – dat is het enige wat telt. De rest is bijzaak. Uw dochter is niet heel erg mededeelzaam. Dat is normaal voor tieners. Uw vriendin hoort wél van alles van haar dochter en vertelt dat dan weer door aan u. Zo gaan mensen te werk die hun kicks ontlenen aan andermans leven. Dat gebeurt wel vaker en is geen reden voor zorg. U kunt uw vriendin gewoon belangstellend aanhoren. U krijgt aldus wat extra achtergrondinformatie over het dagelijks leven van uw dochter. Dat is nooit weg. U kunt interessante dingetjes later nog eens met uw dochter bespreken onder het motto ‘Dat heb ik gehoord van X.’ U benadeelt uw vriendin daar niet mee, want wie praat weet dat zijn of haar woorden verder zullen reizen.

Als uw vriendin klaagt over strubbelingen van haar dochter op het sociale front, kunt u om te beginnen met haar meevoelen, maar u hoeft zich op geen enkele manier aangesproken te voelen. Uw dochter en de hare zijn oud genoeg om er een zelfstandig sociaal leven op na te houden en daar met vallen en opstaan wegwijs in te raken. Moeders moeten daar niet te veel bovenop zitten. Wanneer de uitweidingen u beginnen te vervelen, kunt u dit punt onder de aandacht van uw vriendin brengen en een ander onderwerp aansnijden.

Artikelen in Tieners, Vrienden en kennissen.

Gelabeld met .


Klagen over te weinig eten

Beste Beatrijs,

Onlangs gingen mijn vriend en ik uit eten in een eenvoudige, maar respectabele gelegenheid waar men gerechten als risotto en kipsaté serveerde. Op de bediening viel weinig aan te merken. Tijdens het afhalen van de borden kwam de gebruikelijke vraag of alles naar wens was geweest. Mijn vriend zei toen dat de maaltijd goed smaakte, maar dat de portie aan de kleine kant was. Hoewel de serveerster vriendelijk reageerde, werd duidelijk dat er weinig zou worden gedaan met deze klacht. Later op de avond zei ik tegen mijn vriend dat ik het ongepast vond om de hoeveelheid voedsel te becommentariëren. Hij hield vol dat er om zijn mening werd gevraagd en dat dit nou eenmaal het eerlijke antwoord was. Mag je volgens de etiquette in een restaurant klagen over de hoeveelheid van een gerecht?

Mag het ietsje meer zijn?

Beste Mag het ietsje meer zijn,

Als de bediening in een restaurant om feedback vraagt, mag de klant kritiek geven. Die kan gaan over de kwaliteit van het eten, maar ook over de kwantiteit. Als er iets serieus mis is (koud, aangebrand) is het beter om niet te wachten op de ‘Is alles naar wens?’ vraag, maar zelf aan de bel te trekken, want dan kan het meteen gecorrigeerd worden. Te grote porties is vervelend voor de klant, maar te kleine porties ook. Restaurants serveren vaker te veel dan te weinig, maar er is een trend om overdadige vleesporties te reduceren omdat veel klanten het niet weggewerkt krijgen. Hoe dan ook moeten restaurants altijd schipperen tussen te ruime of te krappe porties. In geval van te weinig, zoals uw vriend overkwam, had het restaurant best een aanvulling kunnen bieden. Geen extra biefstuk (dat doen ze nooit), maar extra groente, frieten of nog een schepje risotto kan geen probleem zijn. De klacht van uw vriend was eenvoudig te verhelpen geweest. Een goed restaurant wil niet dat de klanten zich na vertrek naar de snackbar spoeden om bij te tanken. Die zien ze nooit meer terug.

Artikelen in Horeca.

Gelabeld met .


Neuspeuterende jongeman

Beste Beatrijs,

Sinds enige tijd komt er bij ons in de kerk (PKN) een jongeman van een jaar of dertig die tijdens een wereldreis tot het geloof is gekomen. Hij volgt de catechisatie van de wijkpredikant. Om nog meer over het christelijk geloof te weten te komen komt hij regelmatig op zondagmiddag bij ons langs. Mijn man heeft theologie gestudeerd en dat helpt bij de geloofsgesprekken. Prima allemaal. Tijdens de kerkdienst zit hij meestal naast ons als vast ijkpunt. Maar dan: halverwege de preek begint hij steevast uitgebreid in zijn neus te peuteren. Het afval moet hij natuurlijk kwijt en dat wordt zonder gêne tussen duim en vinger weggeschoten of op de grond gesmeerd. Dit herhaalt zich ook vaak bij ons thuis op de bank. De jongeman is goed opgeleid en werkt als bedrijfseconoom. Kunnen we hier iets van zeggen en hoe pakken we dit aan?

Openlijke neusreiniging

Beste Openlijke neusreiniging,

Deze jongeman heeft een beetje extra opvoeding nodig. U kunt zeker de nobele taak op u nemen om hem een zetje in de goede richting te geven. Neem hem terzijde en maak hem attent op zijn slechte gewoonte. Zeg tegen hem: ‘Je bent het je waarschijnlijk niet bewust, maar het valt me op dat je regelmatig openlijk in je neus zit te peuteren. Bijvoorbeeld in de kerk onder de preek, maar ook bij ons thuis op de bank. Daar zou je mee op moeten houden, want het is geen gezicht. Ik raad je aan om deze gewoonte af te leren.’ Waarschijnlijk zal hij zich excuseren (hij weet best dat dit geen prettige aanblik is voor omstanders) en belooft hij beterschap. Als hij nog eens per ongeluk een terugval demonstreert, hoeft u alleen nog maar ‘Pas op, neus!’ tegen hem te zeggen en dan zal hij zichzelf herpakken.

Artikelen in Visite.

Gelabeld met .


Oppas ging over de schreef

Beste Beatrijs,

Onlangs heb ik (student, 24) een weekend opgepast op mijn neefjes, toen de ouders een stedentrip maakten. De kinderen (4 en 5 jaar) zijn tegendraadse handenbindertjes, maar ik heb het met plezier gedaan. Zaterdagavond nodigde ik een goede vriend uit voor de gezelligheid en vanwege zijn auto. Het gezin woont in een saai dorpje en ik had bedacht dat die auto goed van pas kwam om op zondag met de kinderen iets leuks te ondernemen. Ik had mijn vriend gevraagd om te overnachten, zodat we die dag erna bijtijds erop uit konden gaan. Nu zijn de ouders woedend dat ik buiten hun medeweten een onbekende heb laten slapen in hun huis. Natuurlijk had ik toestemming moeten vragen, maar van de insinuaties (van diefstal tot pedofilie aan toe) ben ik behoorlijk in mijn wiek geschoten. Blijkbaar vertrouwen ze mij wel met hun kinderen, maar niet in mijn vriendenkeuze. De kinderen hebben een fijne tijd gehad, ik heb het huis schoner achtergelaten dan ervoor en uitgebreid excuses aangeboden. Toch is er bij hen en zeker ook bij mij een nare nasmaak blijven hangen. Ik wil geen ruzie met mijn broer en zijn vrouw, maar weiger door het stof te gaan voor een onschuldig incident. Wat te doen?

Ruzie met de oppas

Beste Ruzie met de oppas,

Een behoorlijk overtrokken reactie van de ouders om uw vriend te associëren met diefstal en pedofilie. Buiten kijf staat dat u zijn bezoek, zijn overnachting en de excursie met de kinderen had moeten aankondigen aan de ouders. U had hen moeten vertellen hoe uw plannen voor het weekend eruit zagen. Eventuele bezwaren tegen een overnachting van uw vriend hadden dan doorgenomen kunnen worden. Het verbaast me trouwens dat de ouders niet veel moeilijker hebben gedaan over de auto-excursie met de kinderen. Veel ouders zijn huiverig om hun kinderen aan onbekende chauffeurs mee te geven en zijn misnoegd als ze achteraf horen dat precies dat is gebeurd. Die auto-excursie lijkt mij een veel heikeler punt dan dat een goede vriend van de kinderoppas blijft slapen.

Enfin, u hebt er voor een volgende keer van geleerd dat u uw plannen met andermans kinderen eerst moet voorleggen aan de ouders. U hebt excuses gemaakt voor uw eigenmachtig optreden, de kinderen hadden een leuk weekend en er is verder niets bijzonders gebeurd, dus de kous zou hiermee af moeten zijn. Ik begrijp niet goed wat de ouders nog meer van u willen. Nog meer excuses? Stuur ze een bloemetje met een grappig-berouwvolle kaart en de tekst ‘Sorry voor het ongemak’, dan trekken ze wel weer bij.

Artikelen in Kinderopvoeding.

Gelabeld met .


Cadeaus incasseren, maar bedanken ho maar

Beste Beatrijs,

De afgelopen paar jaar zijn neven en nichten van zowel mijn man als van mij begonnen met gezinsvorming. Aan iedereen die een kindje kreeg stuurde ik via een internetbabysite een cadeau van ongeveer 50 euro. Via track & trace kon ik de bezorging volgen en alle cadeaus zijn aangekomen. Van niemand heb ik een bedankje ontvangen. Ook niet via hun ouders, onze broers en zussen. Onlangs hoorde ik dat een nichtje zwanger is van haar tweede. Ik zei tegen mijn man dat ik stop met de cadeaus en in het vervolg een mooie kaart zal sturen. Mijn man vindt dit een kinderachtige reactie. Volgens hem ben ik ouderwets als ik een bedankje verwacht. Ben ik inderdaad het spoor bijster geraakt in de moderne sociale conventies?

Nooit een bedankje

Beste Nooit een bedankje,

U bent de sociale conventies in het geheel niet kwijt geraakt, want de regel ‘Voor een cadeau moet worden bedankt’ is onverminderd van kracht. Bij het overhandigen van een cadeau kost het ontvangers geen enkele moeite om de standaard respons ‘Dank je wel!’ ten beste te geven. Iemand die een cadeau accepteert en het zonder boe of ba zeggen in een hoek smijt, is een onbeleefde hork. Voor een cadeau dat via de post bij de ontvanger terechtkomt moet vanzelfsprekend óók worden bedankt. Veel mogelijkheden staan de ontvanger hiervoor ter beschikking: een kaartje terugschrijven, de gulle gever opbellen, een mailtje of een tekstberichtje sturen.

Als uw neven en nichten zich niet tot een, desnoods eenregelig, bedankje hebben kunnen opwerken, kunt u ervan uitgaan dat de cadeaus hen onverschillig lieten. Ze stelden er geen prijs op. Vanzelfsprekend houdt u er dan mee op om ze nog langer te versturen. Bij een volgende boreling is een felicitatiekaartje meer dan voldoende. U wilt uw familie toch niet lastig vallen met ongewenste artikelen?

Artikelen in Cadeaus, Zwangerschap en baby's.

Gelabeld met , .