Spring naar inhoud


De adviesrubriek ‘Moderne manieren’ gaat over etiquette en verschijnt iedere zaterdag in het dagblad Trouw (bijlage ‘tijd’), maar ook direct op Internet: zie Beatrijs in Trouw. Lees daar haar nieuwste bijdrage. Daarna komen alle problemen op deze website terecht.

Hebt u zelf een vraag over (in)correct gedrag van uzelf of anderen, dan kunt u die insturen via beste@beatrijs.com. U krijgt vrijwel altijd persoonlijk antwoord, en uw vraag kan gebruikt worden voor anonieme publicatie in het dagblad Trouw en op deze website, tenzij u er expliciet bezwaar tegen maakt.

Nu ook te volgen op Twitter! @BeatrijsRitsema

Artikelen in Etiquette.


Omgaan met andermans huissleutel

Beste Beatrijs,

Mijn vriend (weduwnaar) en ik wonen sinds twee jaar samen in het huis waar zijn twee allang zelfstandig wonende kinderen (21 en 25 jaar) zijn opgegroeid. Die kinderen hebben de sleutel en komen af en toe onaangekondigd binnen. Ik vind dat niet prettig en zou de sleutel willen terugvragen. Ook zou ik willen dat ze eerst bellen en vragen of hun bezoek gelegen komt. Maar mijn partner vindt dat ze altijd welkom zijn. Ik wil hen niet plotseling in de huiskamer aantreffen, terwijl ik net onder de douche vandaan kom. Mijn vriend vindt mij ongastvrij. Wat is uw mening?

Sleutelbeleid

Beste Sleutelbeleid,

Een stel dat samenwoont moet het onderling eens zijn over wie er nog meer een huissleutel heeft. Dit kan geen eenzijdige beslissing zijn. Ter vergelijking: uw vriend zou ook protesteren als u de sleutel zou geven aan een broer of zus met een vrijbrief om op elk willekeurig moment te komen binnenvallen.

Dat zijn kinderen over de huissleutel beschikken is begrijpelijk – ze hebben daar hun hele jeugd gewoond. Ter discussie staat het gebruik van die sleutel. Het bezit van andermans sleutel (veel buren wisselen sleutels uit) impliceert niet dat je vrijelijk elkaars huis kunt in- en uitlopen. In het geval van uw vriend en zijn kinderen is er sprake van ingrijpend veranderde omstandigheden: de kinderen wonen elders, hun moeder is overleden, hun vader heeft een nieuwe partner met eigen privacybehoeftes. Omdat u hun moeder niet bent, is het domweg hun ouderlijk huis niet meer, dus kunnen ze zich ook niet meer gedragen alsof ze daar nog wonen. Op zichzelf is het handig als de kinderen een sleutel bezitten voor in geval van nood of wanneer ze tijdens een vakantie de planten water komen geven. Maar uw wens dat de kinderen uw territorium respecteren is alleszins redelijk. De regel zou moeten zijn dat de kinderen hun komst telefonisch aankondigen en dat ze, ook wanneer ze worden verwacht, geen gebruik maken van hun sleutel, maar altijd dienen aan te bellen.

Bespreek dit nogmaals met uw partner en maak er een halszaak van. Hij moet overstag gaan op dit punt, want het is heel onaangenaam voor u om achter uw eigen voordeur ineens oog in oog te staan met indringers. Uw vriend is degene die vervolgens zijn kinderen het nieuwe regime moet meedelen. Hij kan dit toelichten met een beroep op wederkerigheid. Zijn kinderen zouden raar opkijken, wanneer hun vader en zijn vriendin zich onaangekondigd eigenmachtig toegang verschaften tot hun huis. Voor beide partijen gelden dezelfde regels.

Artikelen in Stieffamilie, Visite.

Gelabeld met .


Bedanken voor steun

Beste Beatrijs,

Mijn vrouw heeft borstkanker met uitzaaiingen. Het ziet er niet goed uit, maar we krijgen veel aandacht en steun van onze familie en naaste vrienden. Daarnaast ontvangen we veel kaarten en e-mails van verre en minder verre kennissen. Een mailtje terugsturen met een tekst als ‘Bedankt voor je medeleven, fijn dat je aan ons denkt’ is een kleine moeite, maar hoe doe ik dat met steunbetuigingen die per post binnenkomen? Ik vind het niet consequent om wel degenen te bedanken die mailen en niet de mensen die een kaartje sturen. Wat raadt u mij aan?

Bedankjes sturen

Beste Bedankjes sturen,

U hoeft geen mensen schriftelijk te bedanken voor hun medeleven. Uw huiselijke situatie is ingewikkeld en zwaar. Uw leven en dat van uw vrouw staat voor een groot deel in het teken van haar ziekte. Daar zult u allebei uw handen vol aan hebben. U hoeft geen bedankjes te versturen. Niet per post en ook niet per e-mail. Dat verwachten de mensen ook helemaal niet. De meelevende reacties uit uw omgeving zijn bedoeld ter geestelijke ondersteuning van u en uw vrouw – niet om u extra werk te verschaffen.

Artikelen in Ziekte.

Gelabeld met .


Verstoten om het geloof

Beste Beatrijs,

Onze schoondochter van 21 is verbannen door haar zeer christelijke familie die niets meer met haar te maken wil hebben. Wij zijn absoluut niet in de Heer. Ik heb zo’n medelijden met haar. Hoe kunnen wij haar helpen? Ik kan en wil haar moeder niet vervangen, maar ze hunkert zo naar liefde en aandacht van een familie. Hoe stel ik me op, want diep in mijn hart kook ik en zou ik liefst verbaal het hele zootje afbranden! Je kind verbannen in naam van God, hoe kan iemand zo wreed zijn?

Verweesd

Beste Verweesd,

Heel akelig voor uw schoondochter. Het beste dat u kunt doen is haar veel warmte en gezelligheid bieden, zodat zij zich geaccepteerd en thuis voelt, wanneer ze bij u over de vloer is. Houd uw commentaar op het gedrag van haar familie beperkt tot reacties in de trant van ‘Dat moet heel moeilijk voor je zijn.’ Onderdruk uw impuls om haar familie te verketteren. Zelfs iemand die door haar eigen familie is verstoten vindt het vervelend als buitenstaanders zich laatdunkend uitlaten over die familie.

Artikelen in Kerk, Schoonfamilie.

Gelabeld met .


Moeder mee op examenreis?

Beste Beatrijs,

Ik ben een meisje van 18 en doe binnenkort eindexamen vwo. Als ik slaag (en dat zal wel lukken), willen mijn ouders me een behoorlijk groot cadeau geven: een examenreis van een week naar Ibiza! Er zit echter een addertje onder het gras: mijn moeder en zusje gaan mee. Ik zie mezelf al op het strand van Ibiza liggen, tussen mijn moeder en zusje in. Niet echt de examenreis met vriendinnen waarvan ik droom. Van uitgaan en alcohol drinken zal dan al helemaal niets komen. Ik wil mijn moeder absoluut niet kwetsen, want dit cadeau is natuurlijk ontzettend lief bedoeld, maar hoe kan ik haar op een fatsoenlijke manier vertellen dat ik liever zonder haar op examenreis ga?

Liever zonder mama

Beste Liever zonder mama,

De meeste eindexamenklassen organiseren toch zelf hun examenreis? Tegenwoordig vliegt iedereen, zodra het eindexamen achter de rug is, met zijn eigen klas naar Turkije of Griekenland om daar een week of wat te chillen (zon, drank, dance). Vaak wordt dat door ouders betaald, hoewel sommige leerlingen het ook zelf bij elkaar moeten verdienen. Als er niet klassikaal wordt afgereisd, zijn er wel vrienden- of vriendinnengroepjes die zelf wat afspreken (en de reis ook zelf financieren).

Je ouders hebben je geen traditionele eindexamenreis cadeau gegeven, maar gewoon een vakantie met familie gepland. Het is dus ook niet zo’n vreselijk groot cadeau, want ze bieden je een familievakantie, zoals jij en je zus er wel meer gehad zullen hebben, behalve dan dat je vader kennelijk niet meegaat. Je kunt je afvragen of Ibiza wel zo’n geschikte bestemming is. Behalve aan het strand liggen, uitgaan en dronken worden is er weinig te doen, en die laatste twee activiteiten passen slecht in een familievakantie.

Je kunt beter je eigen examenreis organiseren (als er niets klassikaals gebeurt, kun je iets met vriendinnen afspreken) en werken voor het geld. Overleg met je moeder en je zus of er geen betere bestemming te vinden valt voor een reisje in familieverband – een stedentripje is misschien geschikter dan Ibiza. Bespreek ook het verschil tussen zelfstandig op reis gaan en een familievakantie en zeg eerlijk waar je voorkeur qua cadeau naar uitgaat.

Artikelen in Reizen, Tieners.

Gelabeld met .


Roddelende collega’s

Beste Beatrijs,

Sinds een aantal maanden werk ik als advocate op een groot kantoor. Ik ben tegelijk met twaalf collega’s in dezelfde opleidingsgroep begonnen en we trekken veel met elkaar op, zowel zakelijk (samen opdrachten maken en cursussen volgen) als sociaal. We hebben allemaal een telefoon van het werk met daarop een groepswhatsapp om de activiteiten te coördineren.
Helaas zijn de meeste collega’s dol op geroddel en dan met name over advocaten van andere kantoren die we op evenementen en congressen tegenkomen. Er gaan dan grove moppen, valse roddels en geniepige opmerkingen over de whatsapp. Halve bekenden en vreemden worden op hun uiterlijk, accent, afkomst of woorden keihard bespot en afgemaakt. Ik doe niet mee aan het gekonkel en reageer alleen op inhoudelijk relevante berichten, maar het geklets hangt me de keel uit. Mezelf uit de groepswhatsapp zetten betekent dat ik ook alle logistieke afspraken mis en dat kan ik me niet permitteren. Daarnaast zou dat een openlijke oorlogsverklaring zijn aan de groep die ik niet tegen me in het harnas wil jagen. Moet ik mijn collega’s op enige manier tot de orde roepen? Of moet ik dit gedrag melden bij de baas/ vertrouwenspersoon? Of moet ik het maar tandenknarsend blijven aanzien?

Vileine collega’s

Beste Vileine collega’s,

Kijk het voorlopig even aan. U werkt daar nog maar kort, het lijkt me te vroeg om hierover in de mast te klimmen. Het kan wel eens heel verkeerd uitpakken wanneer u directe collega’s op de vingers gaat tikken of de autoriteiten erbij haalt. Dan plaatst u zichzelf buiten en boven de groep. Het is de taak van de supervisor om dit gedrag te corrigeren, maar kennelijk leest de baas niet mee met de virtuele uitwisselingen. Het is vervelend om die naargeestige communicatie langs te zien komen, maar directe schade voor de beroddelde personen is niet onmiddellijk vast te stellen. De collega’s spreken kwaad over buitenstaanders om een gevoel van ‘wij tegen de rest van de wereld’ te creëren. Zonder whatsapp zouden dezelfde roddels en valse grappen geventileerd worden, maar dan in een groepsgesprek aan de bar. Sterker nog: waarschijnlijk gebeurt dat in live-gesprekken ook volop. Dat is dan ook de aangewezen situatie om uw ongenoegen uit te spreken. Als iemand iets gemeens zegt, kunt u zeggen dat u dat geen leuke opmerking vindt. Net zoals u zou doen, als iemand een racistische grap maakt. Op het moment zelf reageren en de bekritiseerde aankijken werkt in ieder geval beter dan corrigeren via mobiele telefonie. Het voordeel van live met elkaar spreken en elkaar in de ogen zien is dat u nuances kunt aanbrengen en dat u uw toon luchtig kunt houden. Per smartphone lukt dat niet.

Wat u ook kunt doen is eerst een paar medestanders zoeken. In een gezelschap van twaalf zult u vast niet de enige zijn die zich stoort aan het gehak op buitenstaanders. Er zullen nog wel een paar anderen zijn die niet meedoen aan de laatdunkende uitlatingen. Zoek eerst uit wie er mogelijk op uw hand zijn en bespreek uw reserves over het gekat. Als u weet dat een of twee anderen u steunen, kunt u hier makkelijker een keer een punt van orde voor de hele groep van maken.

Artikelen in Collega's, Telefoon.

Gelabeld met .


Van plaats veranderen in de bus

Beste Beatrijs,

Ik reis regelmatig met het openbaar vervoer. Soms zit ik met een kleine kwestie, die mijn 12-jarige zoon onlangs heel helder verwoordde: ‘Mama, als ik met de bus naar opa en oma ga, is het meestal heel druk, dus als er nog een plaatsje vrij is, is dat naast iemand. Een paar haltes later stappen de meeste mensen uit en kan ik op een lege bank gaan zitten. Maar dat doe ik niet, want dan denkt die persoon naast mij misschien dat ik hem of haar niet aardig vind.’ Precies dit gevoel weerhoudt mij er soms van om lekker een lege plek op te zoeken. Is dit overdreven?

Is vertrekken onbeleefd?

Beste Is vertrekken onbeleefd,

In het openbaar vervoer gaan mensen bij voorkeur niet naast elkaar zitten, als er nog vrije banken zijn. Dit om de ander en zichzelf de ruimte te gunnen. Tussen onbekenden in een besloten ruimte is de regel om fysieke afstand te maximaliseren. In een bioscoopzaal waar een binnenkomer kan kiezen uit honderden lege plaatsen geldt het als agressie om direct naast een reeds aanwezige te gaan zitten. Als u of uw zoon naast iemand in het openbaar vervoer zit, en de bus/ trein loopt leeg, is er geen enkel bezwaar om te verkassen naar een andere plaats. De achterblijver zal zich niet in de steek gelaten of gepikeerd voelen, maar verheugd zijn dat hij zijn ledematen vrijelijk over de bank kan draperen.

Artikelen in Reizen.


Ik wil mijn zus niet bij mijn huwelijk

Beste Beatrijs,

Al mijn hele leven heb ik moeizaam contact met mijn zus. Ik ben nu 25 en zij is 28. Over een paar maanden ga ik trouwen met mijn vriend en ik twijfel heel erg of wij mijn zus wel moeten uitnodigen. Ik heb al vaker op het punt gestaan om definitief met haar te breken. We zijn totaal verschillend en bij onze sporadische contacten ontstaat er altijd weer discussie. Zij kent geen respect voor de keuzes in mijn leven en als ze de kans krijgt pakt ze me hier elke keer weer op. Er bestaat het vermoeden dat ze een narcistische persoonlijkheid heeft.

Ik weet zeker dat zij in de aanloop naar onze trouwdag en op de dag zelf die discussie weer gaat opzoeken. Zij heeft niet het recht om deze mooie dag voor ons te verpesten. Ik vrees alleen dat zij het niet goed zal opnemen, als we haar niet uitnodigen. Ook ben ik bang dat mijn ouders dan misschien niet meer willen komen op ons huwelijk.

Saboterende zus

Beste Saboterende zus,

Als u voor de komende vijftig jaar elke kans op verzoening of op een minimaal geciviliseerde omgang definitief de nek om wilt draaien, moet u vooral uw zus van uw huwelijk uitsluiten. Een grotere belediging is nauwelijks denkbaar. Om maar te zwijgen van de afschuwelijke familietweespalt die u dreigt te zaaien. Houd uw zus buiten de deur en u dwingt uw ouders om op uw moment suprême partij te kiezen voor u of voor uw zus. Geen enkele ouder wil in zo’n positie worden gemanoeuvreerd.

Nodig uw zus dus wél uit. Daarmee laat u zien dat u een volwassen, onafhankelijke vrouw bent die zich verheven acht boven ‘jij-mag-lekker-niet-op-mijn-partijtje-komen’-acties. U hoeft niet bang te zijn dat zij uw huwelijksdag verpest. Een trouwerij is niet de gelegenheid om met het bruidspaar in discussie te treden. Zelfs uw narcistische zus zal begrijpen dat dit niet de dag is om stennis met u te maken. U hoeft uw zus niet te betrekken bij de voorbereidingen op uw huwelijk en u hoeft ook geen zoete broodjes met haar te bakken. U hoeft haar alleen maar een plaatsje in het decor te gunnen door haar een uitnodiging te sturen. Op uw trouwdag hoeft u zich niet met uw zus te bemoeien. U lacht haar vriendelijk toe, u ontvangt haar felicitaties en dat is alles. De rest van de dag houdt u zich bezig met het protocol en met de mensen die belangrijk voor u zijn, terwijl uw zus opgaat in het feestgewoel.

Artikelen in Bruiloft.

Gelabeld met .


Ex wil ex niet zien

Beste Beatrijs,

Man ex-man en ik zijn twee jaar geleden gescheiden op mijn initiatief na een heel slecht huwelijk. Er is geen contact tussen ons. Nu dienen er zich situaties aan, waarbij het gewenst is dat we als ouders aanwezig zijn. Bijvoorbeeld het afstuderen van onze kinderen. Mijn ex wenst niet met mij geconfronteerd te worden en heeft met onze zoon afgesproken dat ik op zijn afstudeerpresentatie mag komen (die is inmiddels achter de rug) en hij als vader op de diploma-uitreiking. Ik vind het vervelend dat mijn ex bepaalt waar ik wel en niet bij mag zijn. Ik weet zeker dat mijn zoon het leuker vindt als allebei zijn ouders erbij zijn. Zelf heb ik geen probleem met de aanwezigheid van mijn ex en zal ter plaatse uit zijn buurt blijven. Kan ik er gewoon toch heen gaan?

Exen in een ruimte

Beste Exen in een ruimte,

Het moet inderdaad mogelijk zijn dat twee exen die niet on speaking terms zijn elkaars aanwezigheid verdragen bij mijlpalen van hun kinderen, zoals een afstuderen. Die wederzijdse grootmoedigheid zouden exen moeten kunnen opbrengen ter wille van hun kinderen. Tijdens een semi-openbare gelegenheid waar allerlei andere mensen rondlopen is het niet moeilijk om elkaar te ontwijken.

De scheiding is nog vrij vers en uw ex heeft een eenzijdige afspraak gemaakt met uw zoon, die u wilt doorbreken. Overleg allereerst met uw zoon en bepleit een compromis in de vorm van uw geminimaliseerde aanwezigheid tijdens de plechtigheid zelf: alleen het formele gedeelte met het praatje van de docent en de uitreiking van de bul. Na afloop feliciteert u uw zoon en u vertrekt spoorslags. Toon uw goede wil door het gezellige deel van de bijeenkomst (borrel of receptie) over te laten aan uw ex. Tenslotte hebt u al de afstudeerpresentatie meegemaakt, waar uw ex misschien ook wel bij had willen zijn.

Uw zoon moet wel hiermee instemmen, want hij is degene die uw voornemen aan zijn vader moet meedelen. Mogelijk deinst uw zoon hiervoor terug, omdat z’n vader kan dreigen met zelf wegblijven. In dat geval kunt u er beter van afzien. Maar waarschijnlijk vindt hij het wel degelijk fijner als zijn beide ouders erbij zijn en is hij bereid zijn vader een duwtje in de goede richting te geven. Een diploma-uitreiking met beide exen in de zaal is in ieder geval een goede oefening voor latere gelegenheden, zoals een huwelijk of de geboorte van kleinkinderen.

Overleg met uw zoon en beloof uw aanwezigheid bij de diploma-uitreiking tot een minimum te beperken. Voer aan dat het niet realistisch is om elkaar de eerstkomende decennia ten koste van alles te moeten ontlopen en dat uw ex net zo goed nu al kan beginnen om de kunst van de knarsetandende tolerantie onder de knie te krijgen.

Artikelen in Exen.

Gelabeld met , .


Uitnodiging afslaan

Beste Beatrijs,

Mijn man en ik zijn uitgenodigd voor een feest van vrienden die 25 jaar getrouwd zijn. Op die datum had ik al een etentje bij mij thuis gepland met vijf vriendinnen. Ik heb veel meer zin in mijn eigen etentje dan in die 25-jarige bruiloft. Het gaat om oude vrienden van mijn man. Een avondje met hen samen is best uit te houden, soms zelfs wel gezellig, maar ik kijk er nooit naar uit. Eigenlijk hebben zij mij niets te vertellen en ik hun omgekeerd ook niet, vrees ik.

Mijn man vindt dat ik de morele plicht heb naar het jubileumfeest te gaan, omdat dit een eenmalige gelegenheid is. Bovendien ziet hij op tegen vragen van de andere gasten waarom ik er niet ben. Ik denk dat niemand mij zal missen, behalve dan mijn man, en ik vind het niet leuk om het etentje bij mij thuis te verzetten. Het is altijd lastig een datum te vinden waarop we alle zes (mijn vriendinnen en ik) kunnen.

Geen zin in jubileum

Beste Geen zin in jubileum,

U hebt een etentje met vijf vriendinnen bij u thuis gepland op een bepaalde datum. Houdt dat in dat uw man niet mee zou eten? Het lijkt een beetje vreemde constructie om vijf vriendinnen uit te nodigen zonder partners, terwijl uw man wel meedoet met de gezelligheid. Enfin, of uw man nu wel of niet aanwezig zou zijn bij uw etentje, nu er een andere uitnodiging overheen is gekomen (van het 25-jarig huwelijk van uw vrienden), kan hij die natuurlijk goed aangrijpen om daarheen te gaan.

Dat zou betekenen dat uw wegen zich scheiden voor die avond. U blijft thuis met uw etentje, uw man gaat naar het feestje van zijn vrienden. Daar is geen enkel bezwaar tegen. Echtparen splitsen zich wel vaker voor een avondje, omdat dat niet anders kan. Het jubilerende stel moet van tevoren worden gebeld met een toezegging van uw man en een afzegging van u wegens andere verplichtingen. Hetzelfde kan uw man ter plekke zeggen, als anderen vragen waar u bent: ‘Miranda is er helaas niet bij, want zij had een eerdere afspraak, waar ze niet onderuit kon.’

Artikelen in Huwelijksjubileum.

Gelabeld met .