De adviesrubriek ‘Moderne manieren’ gaat over etiquette en verschijnt iedere zaterdag in het dagblad Trouw (bijlage ‘deweekendGids’), maar ook direct op Internet: zie Beatrijs in Trouw. Lees daar haar nieuwste bijdrage. Daarna komen alle problemen op deze website terecht.
Hebt u zelf een vraag over (in)correct gedrag van uzelf of anderen, dan kunt u die insturen via beste@beatrijs.com. U wordt vrijwel altijd persoonlijk beantwoord, en uw vraag kan (met antwoord) gebruikt worden voor anonieme publicatie in het dagblad Trouw en later op deze website, tenzij u er expliciet bezwaar tegen hebt.
Geplaatst in Festiviteiten.
Comments Off
Verplicht afscheid?
Beste Beatrijs,
Binnenkort neemt een collega afscheid. Het is een moeilijke man met een kort lontje, zeer dominant en druk. Mijn collega’s zijn benauwd voor hem en gaan omzichtig met hem om.
Met mij heeft hij een keer ruzie gezocht en daarbij was ik de sterkere. Hij is toen weggelopen met de term ‘k*twijf!’ Daarop heb ik besloten niet meer te proberen of er enig normaal contact mogelijk is. We groeten elkaar koeltjes en daar blijft het bij. Ik wil absoluut niet naar zijn afscheid. Maar hoe kom ik daar onderuit? Met een stalen gezicht zeggen dat ik helaas verhinderd ben? Als ik de ware reden noem, heb ik weer bonje en klept hij het de hele afdeling rond.
Tabak van collega
Beste Tabak van collega,
U hoeft van tevoren helemaal niet aan te kondigen dat u er niet heen wil. U doet alsof er niets aan de hand is en als het moment van de feestelijke afscheidsbijeenkomst daar is, vertrekt u stilletjes naar huis. Hij zal u vast niet missen en als uw collega’s later vragen ‘waar was je nou?’ mompelt u vaagjes iets over een dringende afspraak elders.
Geplaatst in Collega's.
Gasten blijven plakken
Beste Beatrijs,
Wij hebben nogal eens te maken met gasten die te lang blijven zitten. Wij nodigen bijvoorbeeld vrienden uit voor de thee op zondag om 15.00 uur met aansluitend een glaasje, en vervolgens blijft men plakken tot 20.00 uur. Ook gebeurt het nogal eens dat eters tot middernacht blijven hangen, lang nadat de koffie/thee na het diner is geserveerd. Wij houden best van gezelligheid, maar op een gegeven moment is het mooi geweest. Hoe pakken wij dit aan zonder een ongastvrije indruk te maken? Als wij zelf ergens worden uitgenodigd, letten wij altijd goed op dat het niet te veel uitloopt.
Welkom, maar niet te lang
Beste Welkom, maar niet te lang,
De beste manier om uw gasten bijtijds de deur weer uit te krijgen is om ongeveer een kwartier voor de tijd die u zelf in uw hoofd hebt als een goed eindpunt van de gezelligheid te vragen of ze ‘nog een laatste glaasje willen’. Iedereen zal deze hint begrijpen. Vaak zullen gasten zelfs meteen als door een wesp gestoken opspringen en het ‘laatste glaasje’ beleefd afslaan. Als ze zeggen ‘Ja, graag!’ en vervolgens na een kwartier nog steeds geen aanstalten maken om hun hielen te lichten, staat u op en u begint glazen en schalen naar de keuken te brengen. Als deze actie evenmin een belletje doet rinkelen, neemt u bij terugkomst uit de keuken de jassen van de gasten mee en u zegt: ‘Het was heel leuk om jullie zo uitgebreid gesproken te hebben. Dat moeten we snel nog eens doen.’
Geplaatst in Visite, Vrienden en kennissen.
Etiquette op school
Beste Beatrijs,
Voor een opdracht op school moet ik een betoog houden. Als onderwerp heb ik etiquette gekozen. Mijn stelling luidt dat er op scholen meer aandacht moet worden besteed aan etiquette om de groeiende onbeschoftheid in de maatschappij tegen te gaan. Hebt u misschien nog goede argumenten om in mijn betoog te verwerken?
Meisje uit Havo-4
Beste Meisje uit Havo-4,
Etiquette is een ander woord voor omgangsvormen, oftewel: hoe gedraag je je. Dit is een onafzienbaar breed terrein. Eigenlijk heeft alles in het leven met etiquette te maken, vanaf ‘hoe moet ik me kleden?’ (hangt af van de situatie) tot en met ‘hoe verbreek ik een relatie?’ (liever niet per sms). Sommige van die etiquetteregels zijn arbitrair: ze hadden ook anders kunnen zijn. In Nederland eet men bijvoorbeeld met mes en vork. In China eet men met stokjes. De ene eet-etiquette is niet beter dan de andere. Andere etiquetteregels zijn niet arbitrair. Dat zijn de regels die met omgang tussen mensen te maken hebben. Daar zijn er heel veel van, maar ze komen uiteindelijk op hetzelfde neer, namelijk: wat gij niet wil dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet. Daar is eigenlijk alles mee gezegd. Waarom is het niet beleefd om iemand bij een verschil van mening op z’n bek te timmeren? Omdat je dat zelf ook niet leuk zou vinden, als dat jou overkwam.
Deze simpele grondregel kan al door een kind van drie worden begrepen, dus het is overbodig om daar op school speciale verdiepingslessen aan te wijden. Als kinderen zich misdragen of onbeleefd te werk gaan, doen ze dat niet uit onwetendheid. Ze weten heus wel hoe het hoort, maar ze hebben er gewoon geen zin in! Een kind dat lekker blijft zitten in de bus, terwijl een oud vrouwtje zich wankelend staande moet houden, weet best dat deze situatie niet deugt.
Het is niet de taak van scholen om door middel van etiquettelessen de algemene onbeleefdheid in de maatschappij te bestrijden. Het is de taak van scholen om kinderen inhoudelijke kennis bij te brengen. Tegelijkertijd is het wel heel belangrijk dat scholen zorg dragen voor de handhaving van hun eigen regels. Kinderen zitten op school om iets te leren en dat kan alleen binnen een rustige omgeving, anders wordt er niets geleerd. Dat betekent dat er orde moet heersen in de klas en dat leerlingen de autoriteit van leraren erkennen. Om dit te bereiken volstaan (alweer) uiterst simpele regels die weinig uitlegtijd kosten: op tijd komen, geen rotzooi op de grond gooien, geen medeleerlingen of leraren pesten, niet vechten, niet schelden, geen grove taal, niet spieken, niet keten, geen alcohol en drugs. Worden de regels overtreden, dan volgen er sancties.
Als een school het voor elkaar krijgt dat de leerlingen zich min of meer houden aan normale omgangsvormen en simpele gedragsregels binnen de eigen school, is er al ongelooflijk veel resultaat geboekt. Vergeleken daarmee is theoretisch etiquette-onderwijs van nul en generlei waarde. Beleefdheid leer je door het in de praktijk te brengen en de school zelf vormt een prima oefenterrein. Wie weet nemen leerlingen er zelfs iets van mee naar elders in hun leven.
Geplaatst in Scholen en verenigingen, Tieners, Traditionele etiquette.
Verlanglijstje
Beste Beatrijs,
Rond mijn verjaardag krijg ik altijd de vraag wat voor cadeautjes ik zou willen. Mag ik dan zeggen wat ik krijgen wil of moet ik me op de vlakte houden? Ik wil geen hebberige of onbeleefde indruk maken, maar ik wil ook niet worden opgezadeld met stomme cadeaus.
Verlanglijstje?
Beste Verlanglijstje,
Als u precies weet met wat voor cadeautje iemand u een plezier kan doen, kunt u hem of haar dat gerust vertellen. Zolang u binnen de normale financiële marges voor cadeautjes blijft althans. Verlanglijstjes zijn in al hun directheid buitengewoon efficiënt. U krijgt waar u blij mee bent en de ander hoeft zijn hersens niet te pijnigen voor een originele verrassing. Dus spreek vrijuit, maar alleen als de ander ernaar informeert. Ga niet ongevraagd wensenlijstjes opsommen of rondmailen.
Geplaatst in Cadeaus, Verjaardag.
Gat in huwelijksdag
Beste Beatrijs,
Mijn vriend en ik gaan volgend jaar trouwen. We hebben een redelijk aantal vrienden in Engeland, die we graag willen uitnodigen. Op de trouwdag zijn we van plan om een diner te geven voor de directe familie en getuigen (een stuk of twintig mensen) en daarna op dezelfde locatie een feest voor vrienden en bekenden (ongeveer honderd mensen). Is het erg onbeleefd de eventuele buitenlandse gasten de avond voor het huwelijk mee uit eten te nemen? Het probleem van hun aanwezigheid bij het huwelijksdiner is dat onze dichtbijwonende goede vrienden zich gepasseerd zouden kunnen voelen, als zij niet voor het diner zijn uitgenodigd. Aan de andere kant betalen onze Engelse vrienden hun eigen reis- en verblijfkosten.
Wie moeten we fêteren?
Beste Wie moeten we fêteren,
U wil uw buitenlandse gasten de avond van tevoren een etentje aanbieden ter compensatie van het diner op de huwelijksdag zelf. Tja, dat kan eigenlijk niet. Het is altijd onprettig als er een gat in de trouwdag valt, een periode waarin gasten op eigen kosten de tijd stuk moeten slaan, voordat ze weer welkom zijn voor het volgende programma-onderdeel. Dat geldt trouwens zowel voor buitenlandse als voor binnenlandse gasten.
Ik zou u aanraden om uw Engelse gasten de hele dag te laten meemaken, inclusief het huwelijksdiner. U kunt het niet maken om hen naar de snackbar op de hoek te sturen, terwijl u met uw intimi zit te dineren. Ook de goede vrienden die speciaal een dag vrij hebben genomen om op het stadhuis of in de kerk aanwezig te zijn, mag u niet tussendoor voor een paar uur het bos in sturen. Als het op die manier allemaal te begrotelijk wordt, moet u uw Nederlandse vrienden niet voor overdag, maar alleen voor het feest ’s avonds uitnodigen. Wie de plechtigheden niet heeft meegemaakt, hoeft ook niet bij het diner aan te zitten. Als u uw Nederlandse vrienden er wél bij wil hebben overdag, kunt u de opzet van het diner aanpassen: informeler en goedkoper.
Geplaatst in Bruiloft.
Geen afscheidsspeech
Beste Beatrijs,
Over een tijdje stap ik op mijn werk over naar een andere afdeling. Op mijn huidige afdeling is er van alles structureel mis, waardoor ik mijn werk niet goed kon doen. Dit heb ik dikwijls aan de orde gesteld bij mijn leidinggevende, maar dat heeft averechts gewerkt. De afgelopen maanden zijn we op gespannen voet komen te staan en dat is meteen ook de belangrijkste reden waarom ik weg wilde. Op mijn werk is het de gewoonte om een afscheidsborrel te organiseren voor iemand die vertrekt, maar daar zie ik enorm tegen op. De laatste keer dat ik zo’n afscheid meemaakte hield de leidinggevende een tenenkrommend prijzende toespraak, waar geen enkel woord van gemeend kon zijn. Hij had zich over die collega vaak genoeg laatdunkend uitgelaten achter diens rug om. Ik ben bang dat ik ook zo’n fantastische, valse speech zal krijgen, terwijl ik weet dat hij absoluut geen waardering voor me heeft. Hoe kan ik hier onderuit komen? Ik zou het liefst het hele afscheid aan mij voorbij laten gaan.
Geen zin in geslijm van chef
Beste Geen zin in geslijm van chef,
Laat de chef z’n praatje houden en trekt u zich er niets van aan dat hij het niet meent. Er wordt een ritueel doorlopen en verder niets. De inhoud van zijn woorden is van geen belang. Het gaat erom dat u op een waardige manier afscheid neemt en dat uw vertrek niet in het teken van ongenoegen komt te staan. Met een afwijzing van het afscheidsritueel zou u niet alleen de chef maar ook uw collega’s bruuskeren en met hen hebt u toch geen ruzie? U gaat naar een andere afdeling. U bent dus niet echt weg op uw werk. Misschien hebt u in uw nieuwe baan uw oude collega’s of uw ex-leidinggevende nog eens nodig. U zult hen allicht tegenkomen in het gebouw en dan moet er ontspannen kunnen worden gegroet. Toekomstige contacten gaan verreweg het makkelijkste, wanneer er geen sprake is van verzuurde verhoudingen die u nog eens extra hebt onderstreept door een normaal afscheid af te wijzen.
Laat het afscheid over u heenkomen, inclusief de leugenachtige woorden van de chef. Knik vriendelijk, bedank hem (leugenachtig) en de andere collega’s (oprecht) voor de samenwerking. Troost u met de gedachte dat u een uurtje later opgelucht de deur van de afdeling voor de laatste keer achter u kunt dichttrekken.
Geplaatst in Collega's.
Abraham-pop
Beste Beatrijs,
Ik woon in een zogeheten volksbuurt en ongeveer acht maanden geleden is een bewoner van een eindje verderop in de straat 50 jaar geworden. Ik weet dit omdat er sinds die tijd een Abraham-pop aan het balkon bevestigd is. De pop heeft een joint in zijn mond en hij is zo gepositioneerd dat hij op een inbreker lijkt. Elke dag kom ik hier langs en het tafereel begint me op m’n zenuwen te werken. Naar mijn idee laat je een Abraham- of Sarah-pop hooguit twee weken staan, niet acht maanden! Ik zou graag zien dat de pop wordt weggehaald, maar ik ken deze mensen niet persoonlijk. Is het terecht dat ik me hieraan stoor? Schrijft de etiquette iets voor over hoe ik hiermee om zou moeten gaan?
Kan die pop niet weg?
Beste Kan die pop niet weg,
Weer eens wat anders dan geraniums of fuchsia’s, zo’n inbreker-Abraham als balkondecoratie. Qua ergernis lijkt het me een grensgeval. Er zijn natuurlijk wel meer objecten in de semi-openbare ruimte die een inbreuk vormen op de esthetica of de goede smaak. Maar goed, als dit u hoog zit, kunt u daar best werk van maken. U zou op een zaterdag- of zondagmiddag bij uw buurtgenoten aan kunnen bellen met een zonnig gezicht. U zegt iets in de trant van: ‘Sorry, u zult mij wel vreemd vinden, maar elke keer als ik langs uw huis kom schrik ik van de pop die aan uw balkon hangt. Vooral ’s nachts vind ik het eng. Zou u het heel erg vinden om hem weg te halen of misschien kunt u hem aan de achterkant van het huis ophangen? Als u het niet wil, begrijp ik het best, hoor, maar ik dacht: ik probeer het gewoon.’ Met een beetje geluk reageren ze invoelend op uw klacht en halen ze hem weg. Zo niet, pech gehad.
Geplaatst in Buren.
Kinderen bedanken niet
Beste Beatrijs,
Al jaren worden mijn man en ik uitgenodigd op de verjaardagen van neefje/nichtjes, de kinderen van mijn mans zuster. Wij gaan daar met plezier naar toe, het zijn leuke kinderen, maar bedanken voor een cadeautje is er nooit bij. Meer dan een gemompeld ‘O, leuk’ kregen we nooit te horen. Nu de kinderen groot zijn (de oudste is 21) en liever geld ontvangen, worden de bedragen groter. Het stoort ons nu nog meer dat er nooit iemand bedankt. Soms lukt het ons niet naar de verjaardagen te gaan en dan sturen we een envelop met geld. Ook daar horen we nooit iets op. We willen graag weten of de envelop met inhoud is aangekomen, dat lijkt me redelijk. Mijn man zegt dat we moeten ophouden met die cadeaus, maar dat vind ik weer zo rigoureus. Wat te doen?
Bodemloze put
Beste Bodemloze put,
Voor cadeautjes moet worden bedankt. Dat is een ijzeren regel. Ouders kunnen niet vroeg genoeg beginnen met het installeren van deze omgangsvorm. Als kinderen vanaf hun tweede jaar stelselmatig door hun ouders worden gesouffleerd (‘zeg eens: “dankjewel”!), dan is de gewoonte omstreeks hun zevende meestal wel geautomatiseerd. Kan het niet mondeling, dan moet het schriftelijk door middel van een bedankkaartje of -mailtje.
Jarenlang hebt u zich de gebrekkige omgangsvormen van deze kinderen laten aanleunen. Zij bedankten u noch in persoon, noch op schrift. U had veel eerder de ouders erop moeten attenderen dat hun kinderen tekort schieten in elementaire beleefdheid: ‘Vond Christophe zijn klappertjespistool niet leuk?’ ‘Jawel hoor, hoezo?’ ‘Nou, hij zei niet eens: dank je wel!’ Nu is het rijkelijk laat om er nog een punt van te maken. Uw man heeft gelijk. Maak een eind aan uw gulle gaven. Als de kinderen of hun ouders informeren waarom de geldstroom is opgedroogd, kunt u zeggen dat u dacht dat er geen prijs op werd gesteld omdat u nooit een reactie kreeg.
Geplaatst in Cadeaus, Kinderopvoeding.
Ellendige vliegreizen
Beste Beatrijs,
Over een paar weken gaan wij met vakantie. En elk jaar zie ik op tegen de vliegreis, vooral tegen de medepassagiers. Vorig jaar zat er iemand achter mij met zijn voet langs mijn stoel naar voren gestoken zodat ik als ik uit het raam wilde kijken, tegen die blote voet aankeek. Dat vond ik zeer onsmakelijk. Dat zijn toch geen manieren? Eigenlijk is alles aan vliegen irritant, van de lange wachtrijen op Schiphol tot het gemier in het vliegtuig: te veel en te grote stukken handbagage die iedereen meesleept, het gezeur met die kinderen die constant tegen je rugleuning zitten aan te trappen, de uitgestrekte benen in het middenpad, het opstaan van de mensen zodra het vliegtuig is geland. Ze staan dan een kwartier in het middenpad tegen je stoel te duwen en in je nek te hijgen. Mensen zijn zo onbeschoft en meteen op hun tenen getrapt als je er iets van zegt.
Hoe kan ik een vliegreis aangenamer voor mezelf maken? Hoe wijs ik een ander erop dat hij zich niet moet gedragen alsof hij alleen in het vliegtuig zit?
Irritante medepassagiers
Beste Irritante medepassagiers,
Iedereen, inclusief uzelf, wil op een koopje naar verweg. Bijgevolg heeft de vliegtuigindustrie zich door het sardienblikje laten inspireren. Als u minder last van medepassagiers wil, moet u er meer geld tegenaan gooien. U neemt dan een lijnvlucht van een dure maatschappijen in plaats van een goedkope chartervlucht aan de randen van de nacht, of u gunt uzelf het comfort van de business class.
In de toeristenklasse intussen, waar het toch wel weer op uit zal draaien, kunt u een regelrechte inbreuk op uw lichaamsruimte best redresseren. Aan de passagier die zijn blote voet tussen de rugleuning van uw stoel en het raampje wrikt vraagt u vriendelijk of hij die voet wil weghalen. Ook het kind dat in uw rugleuning trapt kunt u vragen, desnoods via de ouders, of hij daarmee op wil houden. Maar verder zult u het moeten verdragen allemaal. U kunt geen mensen gaan corrigeren voor het geschreeuw van hun kinderen, te veel handbagage of te vroeg opstaan. U beschikt vast over een reservoir van mildheid ergens diep verborgen in uw persoon. Boor dat aan! Houd voor ogen dat u niet de enige bent met een hekel aan benarde omstandigheden in een vol vliegtuig. Heb medelijden met uw medepassagiers, vooral met de kinderen onder hen, zoals u medelijden met uzelf hebt. Leg van tevoren een extra dik mentaal stootkussen tegen irritatie aan en bereidt u zich erop voor dat het weer een verschrikkelijke vlucht zal worden: een grote aaneenschakeling van ellende en ergernis, veroorzaakt door onbeschofte medereizigers. Hoe afschuwelijker het eruit ziet in uw fantasie, hoe meer het uiteindelijk mee zal vallen.
Geplaatst in Reizen.
Betalen voor verjaardag
Beste Beatrijs,
Een vriendin heeft mij uitgenodigd om haar verjaardag te komen vieren in een bepaald restaurant. Zij heeft aangekondigd de wijn te zullen betalen. Haar gasten worden dus geacht om op eigen kosten een prijzig diner te gaan nuttigen. Aangezien ik een studente ben die aan het eind van elke maand de dubbeltjes om moet draaien, valt dit restaurant buiten mijn horizon. Nadat ik de jarige job had gemeld dat ik krap bij kas zit, kwam ze met een ander voorstel: een restaurant dat iets minder prijzig zou zijn. Maar ook een etentje in het goedkopere restaurant zou nog steeds een rib uit mijn lijf zijn. Heeft een jarige het recht om mij op deze kosten te jagen?
Dure verjaardag
Beste Dure verjaardag,
U hoeft zich nooit verplicht te voelen om in te gaan op uitnodigingen waarvoor u zelf de kosten moet dragen (restaurants, concerten of wat voor excursies dan ook). Dit zijn geen echte uitnodingen (want dan zou de gastheer/vrouw betalen), maar vrijblijvende voorstellen om iets gezelligs te ondernemen. Tegen een vrijblijvend voorstel kunt u ja of nee zeggen afhankelijk van zin en financiële draagkracht. Als u geen geld hebt, dan zegt u luchtig: ‘Sorry, geen geld!’
Geplaatst in Etiquette, Verjaardag, Vrienden en kennissen.
Recente reacties