Spring naar inhoud


Wekelijks ‘Moderne manieren’ in uw inbox ontvangen? Abonneer u nu op de Nieuwsbrief.

De adviesrubriek ‘Moderne manieren’ gaat over etiquette en verschijnt iedere zaterdag in het dagblad Trouw (bijlage ‘tijd’), maar ook direct op Internet: zie Beatrijs in Trouw. Lees daar haar nieuwste bijdrage. Daarna komen alle problemen op deze website terecht.

Hebt u zelf een vraag over (in)correct gedrag van uzelf of anderen, dan kunt u die insturen via beste@beatrijs.com. U krijgt vrijwel altijd persoonlijk antwoord, en uw vraag kan gebruikt worden voor anonieme publicatie in het dagblad Trouw en op deze website, tenzij u er expliciet bezwaar tegen maakt.

Ook te volgen op Twitter: @BeatrijsRitsema

Artikelen in Etiquette.


Ik wil geen babyshowers aflopen

Beste Beatrijs,

Steeds meer vriendinnen van mij krijgen kinderen. Zij zijn hier allemaal enorm blij mee en ik natuurlijk ook voor hen. Al deze zwangere dames verwachten een babyshower. Deze gelegenheid is een soort verrassing voor de zwangere, waarbij aanwezigen zelf hapjes, drankjes en cadeautjes meebrengen. Het nut en de noodzaak van deze showers, waar om raadselachtige redenen alleen vrouwen welkom zijn, ontgaat me. Ik ga met plezier op kraambezoek, als de baby is geboren, maar ik heb steeds minder zin om mijn vrije zondagen aan babyshowers te besteden. Ook werd ik laatst uitgenodigd voor een gender reveal party, maar het geslacht van een ongeborene interesseert me totaal niet. Nu is er een vriendin in verwachting van de tweede en moet er weer een shower komen. Kan ik de grens trekken bij één shower per persoon? Vriendelijk bedanken voor de eer is lastig, omdat het een zogenaamde verrassing is en het kan onaardig op de zwangere overkomen, wanneer ik geen acte de présence geef. Toch maar gaan om gedoe te voorkomen?

Te veel babyshowers

Beste Te veel babyshowers,

U hoeft geen feestjes te bezoeken, waar u geen aardigheid in hebt. De babyshower met taart en mocktails is een Amerikaanse traditie die sinds een jaar of twintig in Nederland wordt geïmiteerd. Maar in Nederland bestaat al jaar en dag het kraambezoek, een veel passender traditie, waar beschuit met muisjes wordt geserveerd: lichter en leuker dan taart. De babyshower is overbodig, seksistisch (mannen worden uitgesloten), duur voor genodigden (cadeau plus versnaperingen) en veeleisend (omdat gasten later alsnog met een babycadeau op kraambezoek gaan). Gender reveal parties zijn ronduit bespottelijk. Hoe meer heisa er gemaakt wordt over de sekse van een baby, hoe sterker seksistische rolpatronen worden aangewakkerd.

Doe gewoon aan geen van beide import-tradities mee. Bij elke uitnodiging die u hiervoor krijgt, schrijft u een beleefd afzeggingsmailtje terug: ‘Sorry, heb andere dingen te doen.’ Vraagt men na waarom u niet komt, kunt u eerlijk zeggen dat u niet aan babyshowers of gender reveal parties doet, omdat ze niet passen in uw wereldbeeld. Mogelijk zullen uw zwangere vriendinnen daarvan opkijken, maar ze zullen u vast wel een geboortekaartje sturen, en dan kunt u gezellig traditioneel op kraambezoek.

Artikelen in Zwangerschap en baby's.

Gelabeld met , .


Vriendin neemt te veel ruimte in

Beste Beatrijs,

Wij geven regelmatig etentjes voor vrienden. Er is een stel, waarvan de vrouw altijd erg veel aan het woord is. Ze houdt lange verhalen zonder te checken of er aandacht voor is. Ook onderbreekt ze vaak op een tamelijk botte manier gesprekken van andere tafelgenoten. Als ik haar man vraag stel naar zijn mening ergens over of iets over zijn werk, antwoordt zij in zijn plaats. Hij lijkt daar geen probleem mee te hebben, maar ik vind het jammer want ik wil zijn stem graag horen. Ik durf haar hier niet goed op aan te spreken. Ze kan behoorlijk heftig reageren en ik heb een hekel aan ruzie. Een-op-een is het contact met haar wel goed. Dan kan ze wel goed luisteren. Wat raadt u mij aan?

Dominante vriendin

Beste Dominante vriendin,

Ik vrees dat er weinig te verhelpen is aan de manier van doen van deze vriendin. Zij is iemand die graag het woord voert en zonder scrupules in andermans gesprekken inbreekt. Dat weet natuurlijk iedereen die haar kent. Haar neiging om antwoord te geven, als iemand anders iets aan haar man vraagt, is wel heel irritant. Hierin kunt u tegengas geven door te zeggen: ‘Ja, ja, maar ik wil het graag van Willem zelf weten’ (en tegen haar man): ‘Willem, wat vind jij ervan?’

Haar aanspreken op haar dominante spreekstijl en haar neiging om anderen onder te sneeuwen zal weinig uithalen. Wat u kunt doen is preventie: een zorgvuldig uitnodigingsbeleid. Vraag met haar erbij geen mensen die zich makkelijk door haar laten imponeren of die door haar in een gesprek gegijzeld worden (niet meer van haar kunnen loskomen). Nodig daarentegen mensen uit die qua gespreksdeelname tegen haar opgewassen zijn en die haar zo nodig lik op stuk durven te geven: ‘Ik kom zo bij je terug, ik maak even mijn gesprek met X af.’ Een-op-een contact met haar bevalt u het beste. Geef daar dan de voorkeur aan boven de etentjes met meerdere vrienden.

Artikelen in Vrienden en kennissen.

Gelabeld met , .


Te behulpzame buren

Beste Beatrijs,

Twee maanden geleden is mijn man overleden en hoewel ik nooit veel contact met de buren had, waren ze die avond dat het gebeurde erg betrokkenen. Dit heb ik als een grote steun ervaren. De weken die daarop volgden werd ik overspoeld met hulp en goede bedoelingen. In het begin ben ik daar te veel in meegegaan, maar eigenlijk zit ik daar niet op te wachten. Ik wil mijn leven weer oppakken en zo min mogelijk afhankelijkheid. Ik heb hun aanbod voor hulp een aantal malen zo tactvol mogelijk afgewezen. Ze hebben de boodschap nu wel begrepen, maar nu negeren ze mij. Het was nooit mijn bedoeling hen te beledigen, maar ik vrees dat dit gaat escaleren. Het is met hen hollen of stilstaan. Hoe los ik dit op?

Hulp afslaan

Beste Hulp afslaan,

Sommige mensen kunnen inderdaad te ver gaan in hun hulpvaardigheid en het is vervelend om ze steeds te moeten afwijzen. Blijkbaar hebben de buren uw ‘Nee, dank je,’ verkeerd opgevat, alsof u hen persoonlijk afwijst. Ik raad u aan om hen uit te nodigen voor een kopje koffie. Tijdens het gesprek bedankt u hem nogmaals voor hun hulp bij het overlijden van uw man. U zegt dat u hun betrokkenheid erg op prijs heb gesteld, maar dat u geen verdere hulp nodig hebt, omdat u prima in staat bent om voor uzelf te zorgen. Zeg dat u het fijn vindt dat u in geval van nood een beroep op hen kunt doen, maar dat ze geen hulp meer hoeven aan te bieden, omdat daar geen noodzaak voor is. Verzeker hen ervan dat u het leuk vindt om af en toe een praatje te maken en dat u niet hulpbehoevend bent. Voer het gesprek op een vriendelijke manier, dan komt het wel weer goed met de burenverhouding.

Artikelen in Buren.

Gelabeld met , .


Onlangs verschenen: ‘Moderne etiquette’

Onlangs verscheen het nieuwe boek Moderne etiquette, een bloemlezing uit de interessantste kwesties uit deze rubriek van de afgelopen tien jaar. Ieder hoofdstuk wordt ingeleid door een essay.

Na haar succesvolle Het grote etiquetteboek is er alweer zoveel veranderd in de maatschappij dat het tijd wordt voor een nieuwe uitgave, met nieuwe vragen en dilemma’s. Wat is tegenwoordig raadzaam in de sociale omgang? Beatrijs Ritsema geeft al jaren in haar veelgelezen Trouw-rubriek ‘Moderne manieren’ kundig antwoord op vragen van lezers die het spoor bijster zijn geraakt in de chaos van hedendaagse omgangsvormen. Die vragen zijn soms hilarisch, maar bieden ook herkenning, omdat iedereen wel eens met netelige situaties te maken krijgt, waarin niet duidelijk is hoe het verder moet. Van smartphone-gebruik tot irritante gesprekspartners, van co-ouderschap tot wanhoop in de liefde, Beatrijs’ adviezen bieden altijd uitkomst. In Moderne etiquette zijn de meest klemmende vragen nu bijeengebracht. Een naslagwerk en cadeau voor jong en oud.

U kunt het boek voor €24,99 bestellen bij uw favoriete boekhandel of bij Athenaeum, AKO, Bruna of bol.com.

Kortgeleden voerde Beatrijs Ritsema naar aanleiding van dit boek op het kanaal De Nieuwe Wereld een gesprek met Ad Verbrugge over het belang van etiquette. Bekijk de conversatie hieronder:

Vervolgd…

Artikelen in Boeken.


Angst voor een staaroperatie

Beste Beatrijs,

Mijn schoonzusje (70) – een vriendelijk en hartelijk mens – heeft problemen met haar ogen. Haar zicht loopt dramatisch terug. De oogarts heeft staar geconstateerd en haar een operatie aangeraden, maar ze weigert zich hiervoor te laten behandelen. ‘Dan moet ik maar blind worden,’ is haar reactie. Ze ontkent bang te zijn voor de ingreep, maar mijn vrouw en ik zijn daar niet zo zeker van. Natuurlijk respecteren wij haar privacy en heeft zij het recht te beschikken over haar eigen lichaam. Maar het blijft knagen dat een relatief eenvoudige, medische ingreep door haar wordt afgewezen. Ik heb haar herhaaldelijk uitgelegd dat ik zelf met goed resultaat aan beide ogen ben geholpen. Hoe kunnen we haar toch van het belang van een behandeling overtuigen, zodat haar zicht behouden blijft, zonder dat zij zich onder druk gezet voelt?

Dan maar blind

Beste Dan maar blind,

Ik denk dat uw schoonzuster juist wel onder druk moet worden gezet! Deze situatie vraagt niet om respect voor zelfbeschikking, maar om tegengas tegen een struisvogelopstelling met desastreuze consequenties die simpel vermeden kunnen worden. U en uw vrouw zouden samen een serieus gesprek met haar kunnen voeren, waarin u de bekende rolverdeling ‘good cop, bad cop’ hanteert. De ene politieagent doet streng, de andere zachtaardig, maar het doel is hetzelfde. Het gesprek kan ongeveer zo verlopen:

Bad cop opent met een huiveringwekkende toekomstvisie: in geval van blindheid kan schoonzus geen boodschappen meer doen, niet meer lezen, nauwelijks tv kijken, niet meer naar buiten, heeft overal hulp voor nodig, kan niet meer koken, valt over dingen, loopt tegen dingen aan, kan niet meer in eigen huis blijven wonen, moet verhuizen naar zorginstelling. Hoe meer akelige details, hoe beter.

Good cop kalmeert: er is een uitweg mogelijk. Uitleg over het standaardkarakter van een staaroperatie, die duizenden mensen jaarlijks ondergaan. 99 procent succeskans. Fluitje van een cent. Kan poliklinisch, dezelfde dag weer thuis, korte hersteltijd.

Bad cop: Het is ongelooflijk kinderachtig en kortzichtig om geen routineoperatie te willen. Alsof er een lekkage is in huis en je nog te beroerd bent om er een emmer onder te zetten. Het is moedwillige verwaarlozing van het eigen lichaam, het is egoïstisch tegenover de naasten (kinderen of andere familie), want de operatieweigeraar is te slap of te bang om dreigende blindheid af te wenden en vindt het wel prima als de omgeving straks allerlei mantelzorginspanningen moet leveren.

Good cop stelt gerust: angst voor operatie is onnodig. Belooft schoonzus om mee te gaan en hand vast te houden bij elke behandeling (het moet in twee keer) en controle. Belooft nazorg, hulp en thuisbezoek.

Oefen dit gesprek eerst thuis met uw vrouw. Als u samen uw uiterste best doet, bestaat er een kans dat uw schoonzuster door de bocht gaat.

Artikelen in Schoonfamilie, Ziekte.

Gelabeld met .


Een uitnodiging zonder ruimte

Beste Beatrijs,

Laatst werden we gebeld door mijn zwager die vroeg of we op datum X iets te doen hadden. Toen ik zei dat ik dacht van niet, vroeg hij of we dan zijn verjaardag kwamen vieren. Ik kreeg het gevoel dat we geen nee meer konden zeggen. Intussen verheugden we ons niet op de zoveelste kringverjaardag, waarvoor we anderhalf uur moeten rijden. We hadden de hele familie onlangs nog gezien. Uiteindelijk hebben we gebeld dat we niet zouden komen, omdat we erg toe waren aan een weekend zonder reizen. Vervelend, maar ik vond dat hij ons erg voor het blok had gezet. Wat zegt de etiquette over deze manier van uitnodigen en hoe hoor je hierop te reageren?

Dwingende uitnodiging

Beste Dwingende uitnodiging,

Door te vragen of u niks anders te doen had, legde uw zwager een claim op uw aanwezigheid bij zijn verjaardag. U had er geen zin in (uw goed recht), dus u hebt hem in tweede instantie afgebeld met als verklaring uw behoefte aan een weekendje rust. Dat is in het algemeen een tamelijk directe (enigszins botte) afzegging, maar goed, hij had u ook geen enkele manoeuvreerruimte gelaten, dus dan gaat het zo. Daar kunt u verder niets aan doen. De correcte gang van zaken was geweest: zwager belt op of schrijft mail met aankondiging van verjaardagsfeest. U antwoordt: sorry, we kunnen niet, want andere verplichtingen elders (of desnoods wegens corona). Zo waren ieders gevoelens gespaard gebleven.

Artikelen in Schoonfamilie, Traditionele etiquette, Verjaardag.

Gelabeld met .


Meebetalen aan een cocktail

Beste Beatrijs,

Laatst was ik met een vriendin een weekendje weg. We hebben alle kosten verrekend en door twee gedeeld. Helemaal prima. Een ding zit me dwars: bij een van de etentjes heeft deze vriendin twee prijzige cocktails gedronken en dronk ik een rabarbersapje. Hierdoor waren haar kosten 17 euro hoger dan die van mij voor die avond. Ik had het wel netjes gevonden als ze zich daar bewust van was geweest en had aangeboden dit bedrag zelf te betalen in plaats van het in het totaal te laten opgaan. Waarschijnlijk zou ik zo’n aanbod hebben afgeslagen, maar toch, wat is de etiquette voor het verdelen van de kosten van gezamenlijk restaurantbezoek?

Kostenverdeling

Beste Kostenverdeling,

Alleen bij grote verschillen in koopkracht (de een zit heel krap bij kas en moet op de kleintjes letten, terwijl de ander veel geld heeft en maar raak bestelt) is het geoorloofd om aanmerkingen te maken op het verdelen van de rekening. Zo van: ‘Jij hebt twee dure cocktails op tegenover ik een sapje – kun je die voor eigen rekening nemen?’ Maar in het algemeen is het vreselijk vervelend om over een relatief klein bedrag te zeuren. Niet altijd hoeft alles precies gelijk te worden verdeeld. Zolang het globaal in orde is, moeten kleine oneffenheden genegeerd worden.

Etentjes en andere uitgaanskosten worden in principe eerlijk verdeeld binnen een gezelschap vrienden die samen uit zijn, tenzij iemand van tevoren een voorbehoud maakt. Bijvoorbeeld: ‘Mensen, jullie gaan vanavond een paar flessen wijn wegzetten, prima, maar ik drink niet mee en ik betaal hier ook niet aan mee.’ Maar probeer niet achteraf een paar euro van uw aandeel in de rekening af te krijgen door erop te wijzen dat u geen toetje hebt besteld.

Artikelen in Horeca, Vrienden en kennissen.

Gelabeld met .


Vader geeft dure auto weg

Beste Beatrijs,

Mijn vader (84) is sinds een jaar weduwnaar. Hij woont nog zelfstandig en redt zich heel aardig. Onlangs heeft hij besloten om geen auto meer te rijden. Enkele maanden eerder had hij nog een nieuwe auto aangeschaft. Ik ben de oudste van vier kinderen. Nu heeft mijn vader zijn auto (28.000 euro) aan mijn jongste zus geschonken. De laatste keer dat ik bij mijn vader op bezoek was, vertelde hij dat hij haar op het hart heeft gedrukt de auto snel op haar naam te zetten om te voorkomen dat het terugvloeit naar de erfenis. Mijn andere zus en broer hebben er geen moeite mee dat onze zus de auto krijgt. Ik merk bij mijzelf dat het toch schuurt en de verhoudingen onder druk zet. Ben ik te hebberig?

Een auto cadeau

Beste Een auto cadeau,

Als het om een oude auto met geringe dagwaarde ging, zou er geen probleem zijn, maar een bijna nieuwe auto van 28.000 euro is een te duur cadeau. Dat mag uw vader niet nonchalant weggeven, want op die manier kweekt hij jaloezie en rancune bij zijn andere kinderen. Ook als zij die gevoelens ontkennen, zullen ze dit voorval niet vergeten. Een ouder hoort niet één kind te bevoordelen boven de rest. Uw vader heeft zelfs aan u verteld dat hij zijn jongste dochter heeft aangemoedigd om de cadeau gekregen auto op haar naam te zetten om te voorkomen dat die deel uitmaakt van de erfenis. Dit is trouwens een zinloze manoeuvre. Natuurlijk moet uw zus de auto op haar naam zetten, als die haar eigendom wordt. Maar alsnog blijft staan dat uw vader die auto aan haar heeft gegeven en dus aan zijn eigen erfenis heeft onttrokken om één persoon te begunstigen.

Toen uw vader dit aan u vertelde, had u hem moeten vragen waarom hij dat zo heeft aangepakt. Waarom heeft hij zijn jongste dochter begunstigd boven de andere drie? Houdt hij soms meer van haar dan van de anderen? U kunt dit nog steeds aan uw vader vragen. Gewoon uit belangstelling. U kunt met hem bespreken dat kinderen het altijd vervelend vinden als de een veel meer (spullen, geld, liefde) krijgt dan de anderen. Om de ontstane ongelijkheid weer recht te breien zou die auto te zijner tijd in mindering moeten worden gebracht op de erfenis.

Artikelen in Cadeaus, Ouders en volwassen kinderen.

Gelabeld met .


Een bedenkelijke reputatie

Beste Beatrijs,

Ik heb een vriend die al erg veel vrouwen heeft versleten. Hij is een aardige jongen die het goed bedoelt, maar last heeft van bindingsangst. Hij heeft ook een keer een romantische nacht met een vriendin van mij gehad, die in het buitenland woont. Zij vond hem erg leuk en was behoorlijk verdrietig dat het verder niets was geworden. Nu, anderhalf jaar later gaat de vriend op reis naar de stad waar zij woont en vroeg haar om koffie te drinken. De vriendin vertelde mij dit en zei dat dit initiatief haar verbaasde. Omdat ik mijn vriendin wilde behoeden voor een nieuwe teleurstelling, heb ik mijn vriend gevraagd om haar geen pijn te doen en hem aangespoord om het vriendschappelijk te houden. Hij werd hier boos over en vond dat ik zijn vrijheid beperkte. Had ik mij hier buiten moeten houden?

Blijf van haar af!

Beste Blijf van haar af,

In plaats van uw vriend aan te sporen om zich in te houden (inderdaad nogal betuttelend), had u beter uw vriendin kunnen waarschuwen om niet op avances van de vriend in te gaan. Kennelijk heeft ze liefdesverdriet gehad anderhalf jaar geleden, toen hij na een onenightstand niets meer van zich liet horen. Waarom zou ze dan de banden met hem opnieuw aanhalen? Of het nu bij koffie blijft of tot een tweede onenightstand komt – veel goeds kan er niet uit voortkomen. Zeg tegen uw vriendin dat X een aardige jongen is, maar helaas volstrekt onbetrouwbaar op liefdesgebied. Raad haar aan om zichzelf te beschermen en niet opnieuw met hem in zee te gaan, ook niet voor koffie. Vervolgens moet ze zelf weten wat ze doet, maar u hebt haar in ieder geval gewaarschuwd. Als uw vriend boos is over uw bemoeienis, kunt u altijd zeggen dat zijn reputatie weinig goeds voorspelt over zijn voorgenomen hernieuwd contact met uw vriendin.

Artikelen in Liefde en relaties, Vrienden en kennissen.

Gelabeld met , .