Spring naar inhoud


Wekelijks ‘Moderne manieren’ in uw inbox ontvangen? Abonneer u nu op de Nieuwsbrief!

De adviesrubriek ‘Moderne manieren’ gaat over etiquette en verschijnt iedere zaterdag in het dagblad Trouw (bijlage ‘tijd’), maar ook direct op Internet: zie Beatrijs in Trouw. Lees daar haar nieuwste bijdrage. Daarna komen alle problemen op deze website terecht.

Hebt u zelf een vraag over (in)correct gedrag van uzelf of anderen, dan kunt u die insturen via beste@beatrijs.com. U krijgt vrijwel altijd persoonlijk antwoord, en uw vraag kan gebruikt worden voor anonieme publicatie in het dagblad Trouw en op deze website, tenzij u er expliciet bezwaar tegen maakt.

Ook te volgen op Twitter! @BeatrijsRitsema

Artikelen in Etiquette.


Ons huis is geen opslagruimte

Beste Beatrijs,

Sinds een paar maanden wonen mijn vriend en ik (beiden man) samen. Zijn beste vriendin voelt voor hem als een zus en zij is altijd al kind aan huis bij hem geweest. Ik heb eraan moeten wennen dat ze meerdere keren per week over de vloer komt. Ik heb me hierbij neergelegd, omdat ik hem deze hechte vriendschap gun. Er is een ding waaraan ik niet kan wennen. De vriendin laat regelmatig spullen bij ons achter onder het mom van ‘ik neem het de volgende keer mee’. Vervolgens gebeurt dat niet en stapelen haar prullaria zich hier op. Ik heb bij mijn partner mijn beklag gedaan over de tijdschriften, make-up en inmiddels zelfs ontbijtgranen die zij laat rondslingeren. Mijn vriend stelde hierop voor vriendin een laatje te geven voor haar spullen, zodat ik er geen last meer van zou hebben. We wonen ruim en toegegeven: ik kan best met een laatje minder. Toch schoot dit bij mij in het verkeerde keelgat. Wat mij betreft wonen we hier met zijn tweeën en ik vind het raar om ons huis ter beschikking te stellen als opberglocatie van een ander. Wat vindt u? Kan ik eisen dat de spullen van vriendin ons huis uit gaan?

Een speciaal laatje

Beste Een speciaal laatje,

De achtergelaten spullen zijn een symbool van opdringerigheid.

De spullen van de vriendin staan voor iets anders. U vindt dat de vriendin te veel doet alsof ze thuis is. Ze komt voortdurend langs en claimt dan waarschijnlijk uw vriend een beetje. U voelt zich enigszins buitengesloten in hun intieme vriendschap/ hun broer-zus-gesprekken. De spullen die ze laat slingeren zijn een soort terreinafbakeningen, zoals mensen sjaaltjes of handdoeken op ligstoelen bij het zwembad laten liggen ter signalering dat die stoel van hen is. Door dit gedrag lijkt het alsof ze meent dat uw huis ook een beetje van haar is. Ik kan me wel voorstellen dat u hier moeite mee hebt. U woont samen met uw vriend en het was niet uw bedoeling om een driemanschap aan te gaan. De spullen die ze achterlaat zijn een symbool van haar (althans in uw ogen) opdringerigheid.

U wil niet tornen aan hun vriendschap, dat wil zeggen: u maakt geen bezwaar tegen haar veelvuldige aanwezigheid. Dat lijkt me heel verstandig – het is nooit goed als partners elkaar hun eerdere vriendschappen gaan betwisten. Blijft over de rondslingerende spullen. Ik raad u aan om hier wél een punt van te maken en de oplossing niet te zoeken in de praktische sfeer (het reserveren van laatjes, vervolgens een kast, daarna een schuur en tenslotte een logeerkamer). Er is geen enkele reden dat zij make-up, oude tijdschriften, dozen corn flakes of andere boodschappen bij u achterlaat. Zij logeert en ontbijt toch niet bij u?

Maak uw vriend uw bezwaren duidelijk, ga in op de symbolische lading van de achtergelaten spullen en spreek met hem af dat het afgelopen moet zijn. U zult vast nog wel ergens wat plastic tasjes hebben liggen uit de tijd dat die gratis verstrekt werden in winkels. Verzamel haar eigendommen daarin en geef de rotzooi aan haar mee of beter: laat uw vriend dat doen. Daarna is het een kwestie van bijhouden. Zodra u ergens een tandenborstel, een zonnebril of een pakje muesli-repen ziet liggen die van haar zijn, pakt u het in een plastic tasje, zet het bij de voordeur en ziet erop toe dat ze het mee naar haar eigen huis neemt.

Artikelen in Visite, Vrienden en kennissen.

Gelabeld met , .


Doorvragen naar inkomsten

Beste Beatrijs,

Mijn schoonmoeder blijft informeren naar het honorarium van mij en mijn vriendin (zzp’ers). Uit ergernis heeft mijn vriendin nu maar het bedrag genoemd. Haar moeder is ontstemd dat wij ‘jongelui’ nu al meer verdienen dan zijzelf met veel ervaring. Ze vergeet voor het gemak dat wij bijvoorbeeld ook het dubbele aantal uren werken. Ze komt hier bij vrijwel ieder bezoek op terug. Ik overweeg haar maandelijks een afdruk van onze bankafschriften te doen toekomen. Of ziet u een betere oplossing?

Schoonmoeder is jaloers

Beste Schoonmoeder is jaloers,

U hoeft uw schoonmoeder helemaal geen informatie te verstrekken uw inkomen! Ook niet als ze aandringt. Kap die gesprekken af. Zeg dat u geen zin hebt om over geld te praten en begin glashard over een ander onderwerp, de opwarming van de Aarde of genderneutrale wc’s. Of pak het ironisch aan. Zeg tegen haar: ‘Ja, wij zwemmen in het geld, elke week champagne, vier keer per jaar vakantie naar de tropen, zie je wel hoe duur ons huis is? Wat een dikke auto we rijden?’ Druk die bemoeienis van haar de kop in! Of vraag haar of ze met u wil ruilen: haar vaste contract met rustig kantoorbaantje tegen uw 80-urige werkweek, geen pensioen, geen doorbetaalde vakantie, geen arbeidsongeschiktheidsverzekering, geen werkloosheidsuitkering, maar wel constante acquisitieplicht.

Artikelen in Schoonfamilie.

Gelabeld met , , .


Gasten eruit zetten

Beste Beatrijs,

Laatst gaven mijn vriend en ik (beiden studenten) een feestje ter gelegenheid van onze verjaardagen. Het feestje begon om acht uur en was aanvankelijk erg gezellig, maar rond half één vond ik het wel mooi geweest. De overgebleven gasten, vooral dispuutsgenoten van mijn vriend, waren behoorlijk aangeschoten en vermaakten zich nog prima. Ze maakten echter wel kenbaar dat ze het leuker vonden zonder vrouwen erbij, waardoor ik me nogal beledigd voelde. Voor mij was het feestje niet leuk meer. Kan ik op zo’n moment de gasten eruit zetten? Of moet ik wachten tot ze uit zichzelf vertrekken? Of was het aan mijn vriend om iets te doen?

Doorgaan zonder gastvrouw

Beste Doorgaan zonder gastvrouw,

Het kan nooit de bedoeling zijn dat gasten de boel overnemen. U en uw vriend gaven samen dat feestje en u had desgewenst kunnen besluiten om in bed te gaan liggen en de afwikkeling aan uw vriend over te laten. Maar het is absoluut ongepast dat de resterende gasten u de kamer uit probeerden te krijgen (‘Moet je niet eens gaan slapen?’) om de gezelligheid met mannen onder elkaar voort te zetten. Het was de taak van uw vriend op dat moment om voor u op te komen en zijn dispuutsgenoten te vragen ‘of ze nu helemaal van de ratten besnuffeld waren?’ Kennelijk waren ze zo dronken dat ze meenden dat ze zich een dergelijke grofheid konden permitteren, dus dat leek ook een goed moment om een eind aan het feestje te maken en iedereen weer eens naar huis te sturen.

Artikelen in Verjaardag, Vrienden en kennissen.

Gelabeld met , .


Als een collega chef wordt

Beste Beatrijs,

Een paar jaar geleden kreeg ik (vrouw, dertiger) een nieuwe collega, een enthousiaste jongeman, iets jonger dan ik. We konden het goed met elkaar vinden, begrepen elkaars humor en dachten hetzelfde over enkele (leidinggevende) collega’s. Sinds kort is hij gepromoveerd en opeens mijn leidinggevende. Zeker als andere chefs in de buurt zijn, wil hij zich nu heel erg bewijzen. Zo roept hij elke keer als ik op mijn werk verschijn of ‘ik een prettige vakantie heb gehad?’ Ik heb ouderschapsverlof opgenomen en werk daarom maar drie dagen per week. Ook laat hij mijn werk wel eens aan een chef boven hem zien, alsof het zijn werk is. Vooral dat eerste voorbeeld vind ik erg storend, maar ik zie dat zijn medeleidinggevenden smullen van zijn aanpak. Hij is zichzelf niet, want als we samen eens gaan lunchen, is hij nog steeds de man die ik twee jaar geleden leerde kennen. Hij toont oprechte belangstelling voor mij en mijn gezin en moppert als vanouds op andere collega’s. Moet ik hem confronteren met zijn denigrerende houding tegenover mij? Ik ben bang dat ik mijn eigen positie op het spel zet en hem beter te vriend kan houden.

Een dubbelhartige chef

Beste Een dubbelhartige chef,

Het is belangrijk om voor ogen te houden dat de persoon die zich op een bepaalde manier onderhoudt met (leidinggevende) collega’s evenzeer zichzelf, even authentiek is als de persoon met wie u vriendschappelijke lunches hebt. Het zijn verschillende situaties, waarvan hij meent dat ze verschillend gedrag van hem vragen. U kunt het goed met hem vinden, dus dat zou het makkelijker moeten maken om hem te corrigeren, wanneer u dat nodig acht. Telkens als hij zegt ‘Prettige vakantie gehad?’ kunt u (zonder ergernis in uw toon) antwoorden: ‘Het is geen vakantie, hoor, het gaat om ouderschapsverlof – dat is iets heel anders.’ Ga hier net zolang mee door, tot hij er genoeg van krijgt en het niet meer zegt.

Het punt van zichzelf uw werk toe-eigenen is serieuzer. Dit komt vaak voor, juist ook in situaties waarin ondergeschikten part time werken. Het is dan verleidelijk voor chefs om met de eer te gaan strijken tegenover hoger geplaatsten. Vaak gebeurt dat op een onbewuste manier, omdat chefs het gevoel hebben dat zij de verantwoordelijkheid dragen. Misschien neemt uw leidinggevende het u eigenlijk een beetje kwalijk dat u niet full time aanwezig bent. Zo van: zij zit lekker thuis te flierefluiten, terwijl hier het werk doorgaat. Het feit dat hij steeds bij wijze van passief-agressief grapje spreekt van ‘vakantie’ van u lijkt daarop te wijzen.

Als het toe-eigenen een patroon is (hij maakt zich voortdurend meester van uw prestaties), raad ik u aan om het toch een keer te bespreken met hem. Bijvoorbeeld tijdens een van die gezellige lunches à deux. Vriendelijk maar onomwonden: ‘Zeg, Erik-Jan, je zult het vast niet kwaad bedoelen, maar ik vond het niet leuk dat je mij ongenoemd liet toen je complimenten ontving voor dat rapport waar ik erg mijn best voor gedaan heb.’ Als uw ouderschapsverlof is afgelopen en u gaat weer op volle kracht werken, zult u trouwens minder last hebben van dit soort kantoorpolitiek, omdat u er dan zelf meer bovenop kunt zitten en uw eigen verdiensten als zodanig kunt claimen.

Artikelen in Collega's.

Gelabeld met .


Hoe onder een feestje uit te komen?

Beste Beatrijs,

Twee maanden geleden kregen wij een uitnodiging van een vriend van mijn man voor een groot feest. We zien hem en zijn vriendin niet vaak meer. Vroeger kenden wij elkaar uit de horeca, maar wij doen tegenwoordig andere dingen, fietsen en wandelen en zo. Zij zitten nog steeds in de horeca. Is natuurlijk prima, iedereen moet doen wat hij of zij leuk vindt. Wij zien nu vreselijk tegen dat feest op: allemaal mensen van vroeger, kroegtijgers en veel drank. We hebben uit beleefdheid ja gezegd op de uitnodiging, maar eerlijk gezegd willen wij er niet heen. Hoe kan ik dit netjes zeggen zonder dat ze zich beledigd voelen of teleurgesteld zijn?

We willen er niet heen!

Beste We willen er niet heen,

U had de uitnodiging beter in eerste instantie kunnen afslaan met een beroep op andere verplichtingen. Iets in de trant van: ‘Dank voor de uitnodiging, maar wij kunnen helaas niet komen, want we hebben iets anders te doen.’ Dat die andere bezigheid bestaat uit op de bank een Netflix-serie bekijken kan onvermeld blijven. Doordat u niet alert gereageerd hebt, zit u nu in de puree. Alsnog afzeggen met als reden dat u uw vrienden en hun favoriete bezigheid (drinken) ontgroeid bent is een confronterende boodschap, waarmee u in een moeite door de vriendschap de nek omdraait. Misschien vindt u dat al te rigoureus. De enige uitweg is dan op de dag zelf bellen of appen met de mededeling dat er iets tussen is gekomen: ‘Sorry, het lukt ons niet vanavond, want…’ u bent ziek of uw man heeft griep of de hond ligt op apegapen of de auto heeft het begeven of wat voor smoes dan ook.

Artikelen in Feestdagen, Traditionele etiquette, Vrienden en kennissen.

Gelabeld met , .


Snapshots van etende mensen

Beste Beatrijs,

Een oom van mij is dol op fotograferen. Bij familiebijeenkomsten (verjaardagsfeestjes, familiedagen), wacht hij gasten op achter de voordeur en maakt meteen bij binnenkomst een foto. Pas daarna vindt de begroeting plaats. Als het eten op tafel komt, wordt er een foto van je gemaakt, terwijl je een hap van je eten neemt. Ik vind dit heel vervelend, vooral als hij de foto’s uitgebreid aan iedereen gaat rondsturen. Kan ik mijn oom hierop aanspreken of moet ik me erbuiten houden?

Last van paparazzo

Beste Last van paparazzo,

Op familiefeestjes worden foto’s gemaakt. Dat vinden mensen leuk en daar is ook niets op tegen. Of foto’s maken bij binnenkomst (nog voor het begroeten) zo’n geweldig idee is, betwijfel ik. Gasten hebben jassen aan en schrikken van de onverwachte manoeuvre, ik denk dat het leuker is om ze pas te fotograferen, als ze geacclimatiseerd zijn op het feestje. Ik kan me overigens niet voorstellen dat bij elk familiefeestje diezelfde routine wordt gevolgd om binnenkomende gasten vanuit een hinderlaag te overvallen. Eén keer zo’n serie maken kan grappig zijn, daarna wordt het flauw. Het fotograferen van etende mensen moet worden vermeden. Mensen die op een kippenpoot knagen of slagroomtaart naar binnen werken staan er altijd onvoordelig op. Niet voor niets hanteren politici en andere publieke personen een totaalverbod op het maken van foto’s waar ze etend op staan. Vraag uw oom vriendelijk om ermee op te houden of althans u over te slaan, als hij toeslaat onder het eten.

Artikelen in Eten en drinken, Visite.

Gelabeld met .


Een stinkend huishouden

Beste Beatrijs,

Sinds een half jaar woon ik (student) op kamers op de bovenverdieping van een rijtjeshuis. De huisbaas, een man van 86, woont beneden. De deuren van zijn slaapkamer en woonkamer komen uit in de gang, vlak naast de trap naar mijn verdieping. De deuren laat hij vaak open staan. Als ik thuis ben, kan ik precies vertellen wanneer het weer zo ver is. Een onbeschrijfelijk vieze lucht komt dan de trap op kringelen, die zich in mijn neusgaten nestelt tot ik vol walging naar het raam sprint om naar frisse lucht te happen. Het is zo’n muffe lucht die wel vaker om ouderen heen hangt, maar dan nog veel erger. Hij heeft geen ventilatie in zijn slaap- en woonkamer, dus alle lucht die hij uitstoot, wordt opgespaard en naar boven geperst op het moment dat zijn deur opengaat. Het openzetten van alle ramen op mijn verdieping helpt niet genoeg, en iedere keer naar beneden gaan om de deuren te sluiten is ook onbegonnen werk. Wat te doen?

Muffe walm

Beste Muffe walm,

Uw huisbaas is 86 jaar. Op die leeftijd zijn mensen weinig vatbaar meer voor suggesties als betere hygiëne betrachten, meer schoonmaken, kleding vaker wassen, vaker de ramen open zetten. Misschien is hij helemaal niet meer in staat om een fatsoenlijke huishouding te voeren! Zou u hem niet kunnen aanmelden bij de thuishulp, zodat er tenminste een paar uur per week bij hem wordt schoongemaakt? Daar heeft hij vast recht op. Bespreek dit eens met hem en zeg dat u zich zorgen maakt over de staat waarin zijn huishouden verkeert. Als huurder/ huisgenoot kunt u daar open en eerlijk met hem over gedachten wisselen. Een hoge leeftijd betekent niet automatisch stank (er zijn genoeg ouderen aan wie weinig bijzonders te ruiken valt), maar een hoge leeftijd gaat wel vaak gepaard met fysiek onvermogen om de zaak bij te houden. Waarschijnlijk heeft die man gewoon hulp nodig en dat is geen schande.

Dit zal uw eigen probleem niet oplossen trouwens. Zelfs als uw huisbaas niet onwelwillend staat tegenover (schoonmaak)hulp van buiten, zal de penetrante geur die zich de afgelopen decennia in zijn huisraad heeft opgebouwd blijven hangen. Voor u zit er dan ook weinig anders op dan omzien naar andere woonruimte en intussen toch maar zo vaak mogelijk naar beneden te lopen om aldaar de deuren te sluiten. Als uw huisbaas vraagt waarom u dat telkens doet, kunt u verwijzen naar het gesprek dat u met hem gevoerd hebt over de staat van zijn huishouden. Vermijd het woord stank en spreek over doordringende huisluchtjes.

Artikelen in Buren.

Gelabeld met , , .


Beginnen met ‘ik’

Beste Beatrijs,

Regelmatig kom ik het tegen in een e-mail of een schrijven van iemand anders: ‘Ik ben met X naar de stad / een voetbalwedstrijd / een begrafenis geweest.’ Ik heb altijd geleerd dat je eerst de ander noemt en dan jezelf. Dus dan zou het als volgt geformuleerd horen te worden: ‘X en ik zijn naar de stad / een voetbalwedstrijd / een begrafenis geweest.’ Hoe hoort het?

Moet ik achteraan?

Beste Moet ik achteraan,

Als de ‘ik’ (schrijver) en een andere persoon grammaticaal onderwerp van de zin zijn, is het inderdaad goede gewoonte dat de ‘ik’ zichzelf op de tweede plaats zet: ‘Mijn man en ik gingen fietsen/ de stad in enzovoort.’ Bij constructies met ‘met’ is dat niet nodig. In dat geval is de ‘ik’ in z’n eentje onderwerp van de zin en vormt het zinsdeel dat begint met ‘met’ een bijwoordelijke bepaling. Er is ook een subtiel betekenisverschil. In de zin ‘Ik ging met Jan [of Annie of wie dan ook] de stad in/ een ommetje maken/ naar de markt’ is de metgezel minder belangrijk – het had ook de hond kunnen zijn. In ‘met’-constructies gaat het niet om ‘wij’, maar ligt de nadruk op wat de ‘ik’ heeft gedaan of beleefd. Zo’n persoonlijke mededeling is prima. Dan is er geen reden om de metgezel voorop te zetten.

Artikelen in Taalgebruik.

Gelabeld met .


Dochter neemt afstand

Beste Beatrijs,

Onze dochter, met wie we een goede relatie hebben, woont sinds enkele maanden samen met haar vriend in de stad waar ze studeren. We zijn daar een keer kort langs geweest om een kast af te leveren. We willen haar zonder schulden laten afstuderen en betalen daarom studie en levensonderhoud. Volgende week is ze jarig. Ik heb geïnformeerd hoe ze dat ging vieren. Haar plan was om die avond vrienden uit te nodigen, maar ze maakte niet duidelijk wat er van ons verwacht wordt. Ik heb haar gevraagd om na te denken over een cadeau, maar ook toen kwam er geen uitnodiging. Ik ervaar het als verdrietig en pijnlijk dat ze blijkbaar niet de moeite wil nemen ons eens uit te nodigen, zelfs niet voor haar verjaardag. Ook toen ze op haar eerste kamer woonde, kwam er geen uitnodiging om bijvoorbeeld eens te komen eten. Toen kwam ze wel vaker thuis en vierde haar verjaardagen nog bij ons. Hoe kunnen we hiermee omgaan?

Teleurgestelde moeder

Beste Teleurgestelde moeder,

Trekt u zich het niet te veel aan. De studententijd is voor uw dochter, een jongvolwassene, een periode om zich los te maken van ouders. Tegelijk is ze nog volop afhankelijk van u: u betaalt haar hele studie en ze hoeft niets te lenen. Uw dochter neemt nog steeds alles van u aan (net als een jong kind eigenlijk) en geeft niets terug. Voor uw dochter zit haar onafhankelijkheid erin dat ze haar eigen leven leidt, eigen vrienden/vriendinnen heeft, los van haar ouderlijk huis. Het komt helemaal niet in haar op om haar ouders uit te nodigen voor haar verjaardag! Wat moeten haar ouders tussen allerlei twintigers die ze niet eens kennen?

Dat komt later wel weer in orde. Als uw dochter volwassener wordt en het afgelopen is met de financiële afhankelijkheid, komt er vanzelf meer gelijkwaardigheid tussen ouders en kinderen. Dan worden verjaardagen ook niet meer alleen binnen de eigen generatie gevierd. Ik raad u aan om u niet verongelijkt of verwaarloosd te voelen, omdat uw dochter u niet voor haar verjaardag heeft gevraagd. Zo belangrijk zijn verjaardagen ook weer niet. In studentenkringen is het vooral een aanleiding voor een avondje drinken met vrienden. Wat u wél kunt doen is haar bellen en uzelf uitnodigen: ‘Papa en ik zouden het leuk vinden om eens bij jullie te komen eten in je nieuwe huis. Zullen we een afspraak maken? Wanneer schikt het je?’ Aan zo’n persoonlijke afspraak met uw dochter en haar vriend in hun nieuwe huis hebt u veel meer dan aan een studentenfeestje, waar u toch een beetje uit de toon zult vallen.

Artikelen in Ouders en volwassen kinderen, Verjaardag.

Gelabeld met .