Spring naar inhoud


De adviesrubriek ‘Moderne manieren’ gaat over etiquette en verschijnt iedere zaterdag in het dagblad Trouw (bijlage ‘tijd’), maar ook direct op Internet: zie Beatrijs in Trouw. Lees daar haar nieuwste bijdrage. Daarna komen alle problemen op deze website terecht.

Hebt u zelf een vraag over (in)correct gedrag van uzelf of anderen, dan kunt u die insturen via beste@beatrijs.com. U krijgt vrijwel altijd persoonlijk antwoord, en uw vraag kan gebruikt worden voor anonieme publicatie in het dagblad Trouw en op deze website, tenzij u er expliciet bezwaar tegen maakt.

Nu ook te volgen op Twitter! @BeatrijsRitsema

Artikelen in Etiquette.


Geen team spirit

Beste Beatrijs,

Mijn man is gek op reizen en weekendjes weg. Hij regelt al jaren allerlei hotelbonnen en reisaanbiedingen verder weg. Ik vind het aan de ene kant leuk en ga met hem mee, aan de andere kant heb ik hem al meermalen verteld dat ik zelf ook inbreng wil. Hij is me altijd weer te snel af en heeft dan weer iets geregeld zonder rekening te houden met mijn wens om het er eerst samen over eens te worden. Nu zijn er alweer twee reizen geboekt op tijden en plaatsen, die ik graag anders had gezien. Ik ben hier boos over. Mijn man snapt mijn punt niet. Wat moet ik doen?

Geen inbreng

Beste Geen inbreng,

U heeft geklaagd bij uw man over zijn geneigdheid om eenzijdige beslissingen te nemen, maar dat heeft niet geholpen. Uw man is hardleers. Dan moet u nog duidelijker zijn. Leg hem een denkbeeldige situatie voor, waarbij u de rollen omdraait. Zeg tegen hem: ‘Stel dat ik op internet een nu-of-nooit aanbieding ben tegengekomen voor een tiendaagse hondensleetocht in Alaska en ik heb ons aangemeld. Overmorgen reizen we af.’ Neem vervolgens de mogelijke reacties van uw man door. Misschien springt hij een gat in de lucht. Maar er bestaat ook een kans dat hij een hekel heeft aan honden, sneeuw en ontberingen. Misschien heeft hij het toevallig heel druk met andere dingen. Misschien heeft hij niet zo veel geld over voor dat soort excentrieke reisjes. Misschien is geld geen bezwaar, maar had hij liever in de zon gelegen. Misschien is alleen al het feit dat hij nergens zeggenschap over had voldoende reden om geen zin in een door u bepaalde vakantie te hebben. Die laatste mogelijkheid is precies zoals u denkt over alle reisjes waarmee hij aan komt zetten.

Sommige mensen vinden niets leuker dan door hun partner verrast te worden. Zo iemand bent u duidelijk niet. U houdt er niet van om voor voldongen feiten gesteld te worden. Als het aan u ligt, is overleg met en instemming van de ander nodig voordat er een vakantie wordt geboekt (een huis gekocht, een etentje met vrienden gepland). Blijkbaar is het overlegconcept lastig te bevatten voor uw man. Nu hij ondanks uw eerdere waarschuwingen alweer op eigen houtje twee reisjes heeft geboekt, blijft er voor u maar een manier over om hem duidelijk te maken dat dit niet kan: u laat hem alleen gaan en u blijft zelf lekker thuis.

Artikelen in Liefde en relaties.

Gelabeld met .


Hoe lang moet je nog?

Beste Beatrijs,

Ik ben een man van bijna 63. Over drie jaar, op mijn 66ste ga ik met pensioen. Ik zit nog vol energie en ga elke dag met plezier naar mijn werk. Wat mij stoort is dat mensen mij op feestjes en verjaardagen vaak vragen: ‘Hoe lang ‘moet’ je nog?’. Wanneer ik zeg dat ik, zolang ik gezond ben en plezier in mijn werk heb, niet aan stoppen moet denken, komen er opmerkingen dat men mij asociaal vindt, omdat ik op de plaats zit van een jongere. Ik vind dit je reinste leeftijdsdiscriminatie. Hoe kan ik diegenen op hun nummer zetten?

Niet te oud

Beste Niet te oud,

Leg uw gesprekspartners uit dat ‘je eigen boterham verdienen’ op geen enkele manier in geen enkele ideologie als asociaal kan worden betiteld. Kennelijk wil men dat u ophoudt met werken, zodat een jongere uw baan kan krijgen. Maar u bent te jong voor pensioen of aow. Hoe zou u in de tussentijd in uw levensonderhoud moeten voorzien? Een uitkering aanvragen? Is dat dan wél een sociale actie? Solliciteren op een andere baan? Dan kunt u beter blijven zitten in uw huidige baan. Ouderen die buiten hun wil ontslagen zijn hebben geen schijn van kans op de arbeidsmarkt, terwijl de regering hen wel dwingt om te blijven solliciteren. De mensen die u verwijten dat u de plaats van een jongere in beslag neemt hebben geen flauw idee van de problemen op de arbeidsmarkt. Het lijkt me niet zo moeilijk om hen duidelijk te maken dat u alle recht en reden hebt om blij te zijn dat u uw werk nog hebt.

Artikelen in Werk.

Gelabeld met , .


In de steek gelaten door vriendinnen

Beste Beatrijs,

Een paar maanden geleden moest ik een operatie ondergaan. Vlak daarvoor heb ik mijn vriendenkring in een mail op de hoogte gesteld van de aanstaande ingreep, waardoor ik een paar weken erg beperkt zou zijn in mijn mobiliteit. Gelukkig heb ik veel belangstelling en hulp mogen ondervinden – ook van mensen van wie ik niets verwacht had. Er is ook de andere kant: een drietal vriendinnen heeft weinig of niets van zich laten horen. Zij wonen juist relatief dichtbij en voorheen rekende ik hen tot mijn belangrijkste vriendinnen.

Ik weet dat het heel vaak zo gaat, en ik begrijp ook goed dat mensen meer aan hun hoofd hebben dan mijn malheur. Waar ik nu wel over tob is hoe ik me in de komende tijd moet opstellen tegenover deze drie. Zal ik mijn verwondering en ongenoegen over hun laksheid aan de orde stellen of het erbij laten zitten? Ik zal niet zo snel contact met hen zoeken, maar ik verwacht hen wel weer tegen te komen.

Teleurgesteld

Beste Teleurgesteld,

Vriendinnen op wie u had gerekend hebben het laten afweten, toen u hun hulp kon gebruiken. Dit is een bekend verschijnsel, waar u ook op voorbereid was. Uw vraag is: hoe nu verder? Meestal leidt het tot verwijdering in de vriendschap. Het is moeilijk op de oude voet door te gaan, als iemand je in de steek heeft gelaten. U zult niet meer zo enthousiast zijn over die vriendinnen. Het heeft weinig zin om uw ongenoegen met hen aan de orde te stellen. Wat kunnen ze anders doen dan zich excuseren? En omdat het een afgedwongen excuus is, heeft het voor u weinig waarde. Zij staan bij u in de schuld. U weet dat, zij weten dat, en u weet dat zij het weten. Hen erop aanspreken voegt niets toe en lost niets op. De enige manier waarop de vriendschap te redden is, als zij naar u toekomen en spijt betuigen voor hun laksheid. Het initiatief moet dus duidelijk bij (een van) hen liggen. Alleen dan is er een kans dat u hun excuus als oprecht waarneemt. Blijft dit uit, is dat het einde van de vriendschap, althans in intensieve vorm. Dan onderhoudt u zich voortaan op een prettige en tegelijk licht afstandelijke manier met hen, als u hen toevallig ergens tegenkomt. U draait de thermostaat van de vriendschap een paar graden lager naar het niveau van kennissen.

Artikelen in Vrienden en kennissen, Ziekte.

Gelabeld met .


De oorlog tegen De Vierde Wereld

Begin jaren negentig kwam ik zijdelings in contact met een organisatie die zich De Vierde Wereld noemde. We woonden in Amerika, er was een internationaal congres van die club en via via was ons gevraagd of we een Nederlandse afgevaardigde voor twee nachten logies konden bieden. Geld voor hotels hadden ze niet. De Vierde Wereld zou je kunnen omschrijven als een belangenvereniging van verschoppelingen in de rijke landen: uitdrukkelijk werd niet het onderste economische echelon bedoeld (dat bestond altijd en overal), maar de zwervers, de drugsverslaafden, de daklozen, de gezinnen die een potje van hun leven maakten. Dalrymple-tiepjes zou je tegenwoordig zeggen.

Zo kregen we een aardige, ongelooflijk dikke (althans voor toenmalige Nederlandse standaarden) vrouw over de vloer die vertelde over het congres en over haar dagelijkse leven. Eigenlijk ging het alleen maar over kinderen: hoe die allemaal (ze had er een stuk of vier) van haar en haar man afgenomen waren en uit huis geplaatst, hoe graag ze ze weer terug wilde en aan wat voor eisen het stel moest voldoen om ze te mogen zien. Die hele Vierde Wereld bleek vooral te draaien om de strijd tussen ouders en maatschappelijke instanties (jeugdzorg, voogden, kinderrechters). Onze logé sprak in termen van wij slachtoffers tegenover zij, de vijandige overheid. Wel waren er middenklasse mensen nodig die als begeleider optraden en bijvoorbeeld dat congres organiseerden. Sympathiek, maar zonder bevoogding ging het kennelijk niet.

Van De Vierde Wereld hoor ik nooit meer iets – het is dan ook een groep die niet beschikt over voldoende verbale, politieke of strategische vaardigheden om een collectieve vuist te maken, en als hun zaakwaarnemers het voor gezien houden, is het snel afgelopen – maar van hun tegenstander, de institutionele middenklasse, des te meer. De Raad voor Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming (RJS) heeft een voorstel ingediend om kinderen in gevaarlijke omstandigheden al voor hun geboorte onder toezicht te stellen. Het plan houdt in dat zwangere vrouwen die roken of drinken gedreigd zouden worden met een dwangsom, een gedwongen opname om af te kicken, dan wel een onmiddellijke uithuisplaatsing van het kind na de geboorte. Dat zal ze leren om hun foetus in gevaar te brengen!

Dit lijkt mij een zuiver voorbeeld van haat van de middenklasse voor de onderklasse. In de Vierde Wereld houdt men er geen middenklasse waarden op na. Het gaat er niet afgepast, voorzichtig en rationeel aan toe, maar mateloos en ongeremd. De mensen lijden er aan overgewicht en schermen geen stopcontacten af met plastic kapjes. De flessen bleekwater in het gootsteenkastje zijn zomaar bereikbaar voor dorstige peuters en kleuters. Er lopen grote, gevaarlijke honden rond. Er heerst een sfeer van armoede, uitkeringen en toch roken en drinken ze. Ze eten nooit samen aan tafel, maar individueel hap snap voor een tv die de hele dag aan staat. Ze hebben schulden, plegen fraude en er vindt huiselijk geweld plaats.

Een correct levende middenklasse vrouw wordt geen strobreed in de weg gelegd om een prima gezonde foetus te aborteren.

Veel werk aan de winkel voor de hulpverlening dus en begrijpelijk dat er regelmatig kinderen uit huis geplaatst moeten worden. Ik zal mezelf niet opwerpen als advocaat voor de ongeremde levensstijl. Maar vergeleken bij het conglomeraat van problemen waar de Vierde Wereld mee te maken heeft steken de risico’s van roken en drinken voor foetussen toch bleekjes af. Foetaal alcohol syndroom (FAS) doet zich voor bij minder dan 0,3 procent van de geboortes. Roken is ook niet goed, maar in de jaren vijftig en zestig rookten vele zwangeren. Het lijkt een beetje overdreven om zulke drakonische strafmaatregelen te nemen, terwijl een correct levende middenklasse vrouw geen strobreed in de weg wordt gelegd om een prima gezonde foetus te aborteren.

Haat voor en weerzin tegen de ongeremde klasse, anders kan ik het niet duiden dat straf ineens de voorkeur heeft boven hulp.

Artikelen in Column.


Genoeg hebben van een vriend

Beste Beatrijs,

Ik, man 52 jaar, loop al een tijdje rond met de gedachte om een vriendschap van ongeveer 25 jaar te beëindigen. We hebben na onze studententijd altijd contact gehouden, op dit moment zien we elkaar een paar keer per jaar. Deze vriend woont al 20 jaar samen met zijn partner in het zuiden van het land. Ik woon in de grote stad. Wat mij de laatste tijd steeds meer stoort is dat hij bezoekjes aan mij gebruikt als uitvalbasis om seksuele afspraken te maken met anderen zonder medeweten van zijn partner. Als ik zo nu en dan naar zijn woonplaats afreis om hem en zijn partner te bezoeken, krijg ik vooraf instructies om mijn mond te houden over zijn escapades. Ook heeft hij de nare gewoonte, als hij bij mij verblijft, om in mijn computer rond te neuzen en nadere uitleg te vragen over wat hij daar aantreft, bijvoorbeeld over een vakantie waar ik hem niets over verteld had. Kan ik de vriendschap ook schriftelijk beëindigen?

Vriend gaat te ver

Beste Vriend gaat te ver,

In het algemeen raad ik het af om oude vriendschappen op te zeggen, omdat, nou ja, als je iemand een half leven kent, neem je hem met zwakke kanten en al. In dit geval heb ik mijn twijfels. Het belangrijkste struikelpunt is dat uw vriend u vraagt om samen te spannen tegen zijn partner. Die partner (een man? een vrouw? enfin, doet er niet toe) kent u ook al lange tijd. U komt bij het duo over de vloer. Het is uiterst onaangenaam om samen met uw vriend in een complotsituatie te verkeren tegenover zijn partner en als dekmantel te functioneren voor zijn stiekeme seksuele uitstapjes.

Het andere punt (dat uw vriend op eigen houtje zit te snuffelen in uw spullen) en doet alsof u hem verantwoording schuldig bent over uw activiteiten is ook behoorlijk irritant. Hoewel u dit natuurlijk niet willoos hoeft te ondergaan. U zou hem ook kunnen verbieden om zijn neus in uw spullen te steken, omdat u daar niet van gediend bent. Maar goed, al met al kan ik me voorstellen dat u niet zo’n aardigheid meer hebt in deze vriendschap. Vertel het hem, zou ik zeggen. Deel hem mee dat u afstand wil nemen, omdat zijn gedrag u niet bevalt. Doe het niet schriftelijk, want bij uitmaak-mailtjes voelen mensen zich altijd verschrikkelijk bekocht. Ze vinden het laf, want ze kunnen niks terugzeggen, en ze worden er woedend van. Doe het mondeling. Dan kan uw vriend meteen reageren (daar heeft hij recht op) en wie weet is hij het eigenlijk wel eens met uw kritiek en gaat hij zijn leven beteren, waarna de vriendschap alsnog gered kan worden.

Artikelen in Vrienden en kennissen.

Gelabeld met .


Hoe begin ik over mezelf?

Beste Beatrijs,

Ik loop vaak tegen het volgende probleem op: ik zit te praten met een vriendin, ik stel vragen, zij vertelt. Valt er een stilte, dan vraag ik weer iets. Soms heb ik iets wat ik zelf graag wil vertellen, maar ik weet dan niet hoe ik dat moet inleiden. Voorbeeld: vandaag wilde ik een vriendin (die ik niet zo vaak zie) graag vertellen over (oude) problemen in mijn relatie waar ik zo nu en dan nog last van heb. Maar hoe moet ik beginnen? Dit geldt niet alleen voor lastige persoonlijke onderwerpen, ook voor succesjes. En dan laat ik die onderwerpen maar zitten. Niet fijn. Dit probleem speelt niet bij mijn twee beste vriendinnen, maar bij anderen wel heel vaak. Kunt u hier iets zinnigs over zeggen?

Hoe leid ik iets in?

Beste Hoe leid ik iets in,

Is niet de essentie van vriendschap dat je geen omtrekkende bewegingen nodig hebt? En dat je vrijuit tegen elkaar kunt zeggen wat er in je hoofd opkomt? Of dat nu iets vervelends of iets leuks is maakt verder niet uit. In een gesprek tussen vrienden hoeft een opmerking niet exact aan te sluiten op de vorige spreker. U hoeft ook niet zorgvuldig een bedje te spreiden, zodat uw mededeling een zachte landing kan maken. Dat is allemaal niet nodig, want u bent geen dialoog aan het voeren met een dominee, een schoolmeester of een politieagent, van wie u eventueel iets te duchten zou kunnen hebben. U bent voor de vuist weg aan het praten met iemand die belangstelling heeft voor uw wedervaren. Zeg gewoon wat u op uw hart hebt!

Artikelen in Taalgebruik, Vrienden en kennissen.

Gelabeld met .


Gasten komen niet opdagen

Beste Beatrijs,

Vorige week heb ik een groot feest gegeven voor mijn vijftigste verjaardag. Ik had vrienden, bekenden, familie, collega’s en oud-collega’s uitgenodigd en ben lang met de voorbereidingen bezig geweest. Het was een zeer geslaagd feest en ik heb na afloop veel leuke reacties gekregen. Ik had iedereen gevraagd zich van tevoren aan te melden in verband met de catering. Dat hebben de meesten gedaan, maar sommigen niet. Ook waren er mensen die zich wel hadden aangemeld, maar niet zijn gekomen zonder daarna nog iets van zich te laten horen. Ik ben hier zeer teleurgesteld over. Zal ik deze mensen hierop aanspreken en vragen waarom ze niet zijn gekomen?

Wegblijven zonder bericht

Beste Wegblijven zonder bericht,

Hopelijk hebt u de mensen die onaangekondigd kwamen opdagen kunnen wegstrepen tegen de mensen die onaangekondigd wegbleven. Hoe dan ook, dit soort onduidelijkheid is gebruikelijk bij grote feesten en partijen. Er zijn altijd mensen die op het laatste moment niet komen, omdat ze zich niet gedisponeerd voelen of omdat er iets anders tussen kwam. Het aantal gasten valt bij grote ontvangsten nooit exact te voorspellen. Niet erg, want een paar mensen meer of minder maakt echt niet uit. Het is natuurlijk niet oké om een belofte niet na te komen, terwijl het zo makkelijk is om een sms of whatsappje te sturen. Gasten op wier aanwezigheid gerekend was en die het desondanks hebben laten afweten worden geacht zich de dag daarna alsnog te verontschuldigen en met een verklaring over de brug te komen. Als dat uitblijft, niets aan te doen. Ga er niet meer achteraan. Het feest is voorbij en ze weten heus wel dat ze in gebreke zijn gebleven. Voordat de goede betrekkingen hervat kunnen worden, zullen deze personen met een minimaal excuus moeten komen. Zo niet, volgt automatisch een verwijdering en zult u ze niet meer uitnodigen.

Artikelen in Traditionele etiquette, Verjaardag, Vrienden en kennissen.

Gelabeld met .


Op eieren lopen in de schaamtecultuur

Wat is minder erg om in te leven, een schuld- of een schaamtecultuur? Het is een vraag van het kaliber ‘zou je liever doof of blind zijn?’ – lastig kiezen tussen twee onaantrekkelijke opties. Van een echte tegenstelling is geen sprake, de twee begrippen liggen dicht tegen elkaar aan, maar cultureel antropologen waren gewend om culturen langs deze dimensie te leggen, waarbij in de westerse traditie het accent op schuld lag en in niet-westerse tradities doorgaans op schaamte.

Het verschil zou ook kunnen worden benoemd als individualisme versus collectivisme. In individualistische, uit het Christendom voortgekomen culturen bouwen mensen schulden op met zondig gedrag en ligt de uiteindelijke afrekening in handen van God. Men lijdt er onder schuldgevoel. In de collectivistische variant heerst de blik van de massa die een norm overschrijdend persoon onmiddellijk lik op stuk geeft. Hier lijdt men onder schaamte. Alles relatief natuurlijk. In westerse culturen wordt schaamte evengoed ingezet om mensen op het rechte spoor te houden (de mestkar!) en in niet-westerse culturen hebben ze ook ervaring met individuele schuldgevoelens.

Het voordeel van een schuldcultuur is dat het er tamelijk rustig aan toe gaat.

Opgevoed als ik ben in de westerse traditie, gaat mijn voorkeur automatisch uit naar de schuldcultuur, al was het maar omdat die meer privacy en minder gedoe geeft. Het is tenslotte makkelijker om je te verstaan met een almachtige, paternalistische God met wie je het op een akkoordje kunt gooien of wiens bestaan je desnoods kunt ontkennen, dan met een amorfe massa medeburgers die allemaal iets van je vinden en zich ermee willen bemoeien. Een schaamtecultuur dwingt tot conformisme en lijkt me de hel op aarde. Niet dat ik zo non-conformistisch ben, helemaal niet, maar ik hecht wel aan de vrijheid om mijn eigen conformisme inclusief eventueel schuldgevoel te kiezen zonder inmenging van bemoeizuchtige derden.

Het voordeel van een schuldcultuur is dat het er tamelijk rustig aan toe gaat. Mensen die last hebben van schuldgevoelens gaan biechten bij een pastoor, praten met een therapeut of zoeken lotgenoten op. In een schaamtecultuur gebeuren de dingen onverhoeds en excessief. Iemand maakt een misstap en duizend hongerige leeuwen staan klaar om hem te verscheuren. De sociale media hebben de ‘kalmpjes aan, dan breekt het lijntje niet’-schuldcultuur in ijltempo veranderd in een hitsig explosieve schaamtecultuur.

Jon Ronson schreef er een boek over: So you’ve been publicly shamed met tal van voorbeelden van publieke afrekeningen met mensen die de fout in waren gegaan. Bedreigingen met dood en verkrachting, ontslag van je werk en tot in de eeuwigheid bovenaan de zoekresultaten van Google – dat is de prijs die betaald wordt voor domme acties.

Recentelijk stuurde de dertienjarige Izabel Laxamana in Tacoma (Washington State) een foto van zichzelf, gekleed in een nauwsluitend broekje en sportbeha, naar een jongen uit haar klas. Haar avances vielen niet in vruchtbare aarde, want de selfie kwam op internet te staan en leidde tot hilariteit en roddel. De schoolleiding nam hier nota van en bracht Izabels ouders op de hoogte. Haar vader ontstak in woede over zijn dochters misstap, greep een schaar en knipte haar lange haren af ‘om haar een lesje te leren’. Om de straf extra lading te geven zette hij het resultaat van zijn kapperswerkzaamheden, waar hij een filmpje van had gemaakt, op YouTube. Nog meer roddel en leedvermaak op school, nog meer schaamte voor Izabel. Een dag later sprong ze van een viaduct nabij de school. Dood.

Een totaal onnodige escalatie van een dertien uit een dozijn incidentje. In een schuldcultuur zou de vader een hartig woordje met zijn dochter hebben gesproken om haar voor te houden hoe dom en gevaarlijk deze manier van flirten is, maar nee hoor, ook hij sprong gretig op de voortdenderende trein van de schaamtecultuur. Een wrekende God zou niet zo moeilijk doen over een stompzinnige uitglijer.

Artikelen in Column.


Vervangende grootouders bedanken

Beste Beatrijs,

Bij de geboorte van onze kinderen (nu acht en vijf jaar), waren de vier grootouders zo oud dat ze nauwelijks meer praktisch of emotioneel betrokken waren bij hun kleinkinderen. Inmiddels zijn ze overleden en ik heb gezocht naar andere mensen die op een vergelijkbare manier betrokken wilden zijn in de levens van onze kinderen. Ik heb een oom en tante die zelf geen (klein)kinderen hebben en graag onze kinderen uitnodigen voor een logeerpartijtje. Dit ervaren de kinderen als plezier en wij als een gunst. Omdat deze mensen toch verder van je af staan dan je ouders vind ik het moeilijk op een goede manier te bedanken. Een door de kinderen zelfgebakken taart of een bosje bloemen komt zo karig over, maar een financiële vergoeding vind ik weer te zakelijk. Cadeaus zijn lastig, omdat deze generatie alles heeft en koopt wat zij nodig heeft. Zou ik een cadeaubon geven, heeft u dan een richtbedrag per dagdeel per kind? Daarnaast worstel ik met de uitjes. Zij nemen de kinderen soms mee naar een speelparadijs of dierentuin. Moet ik aanbieden dit te vergoeden of is dat beledigend?

Onze dank is groot

Beste Onze dank is groot,

Binnen prettige familieverhoudingen betaalt men elkaar niet voor incidentele logeerpartijtjes of uitstapjes, dus u hoeft zich geen zorgen te maken over financiële vergoeding. Zeker niet, wanneer het initiatief uitgaat van uw oom en tante. Daaruit kunt u afleiden dat zij het oprecht leuk vinden om af en toe iets met uw kinderen te doen en dat zij met plezier de rol van vervangende grootouders op zich nemen. Een geldbedrag is echt niet nodig. Ze hebben geld genoeg en zij beslissen zelf of ze de kinderen meenemen naar attractieparken of dierentuinen of naar een gratis bos. Een cadeaubon als bedankje is aan de onpersoonlijke kant. Een gewone attentie die logeergasten meebrengen of wat u nu doet, een zelf gebakken taart of een mooie bos bloemen, is prima samen met verbale dankbetuigingen. De echte dank zou er uit kunnen bestaan dat u hen op uw beurt in de grootouderrol adopteert, zoals zij uw kinderen in de rol van kleinkinderen hebben geadopteerd. Noteer hun namen op uw verjaardagskalender. U kunt hen uitnodigen op (kinder)verjaardagen, u kunt hen eens te eten vragen en zich bekommeren om hun welzijn. Ook zullen zij het vast waarderen als u de kinderen af en toe zo ver krijgt dat zij na een logeerweekend een bedankbriefje schrijven of een tekening maken en die naar hen opsturen via de post.

Artikelen in Grootouders en kleinkinderen.

Gelabeld met .