Spring naar inhoud


Wekelijks ‘Moderne manieren’ in uw inbox ontvangen? Abonneer u nu op de Nieuwsbrief!

De adviesrubriek ‘Moderne manieren’ gaat over etiquette en verschijnt iedere zaterdag in het dagblad Trouw (bijlage ‘tijd’), maar ook direct op Internet: zie Beatrijs in Trouw. Lees daar haar nieuwste bijdrage. Daarna komen alle problemen op deze website terecht.

Hebt u zelf een vraag over (in)correct gedrag van uzelf of anderen, dan kunt u die insturen via beste@beatrijs.com. U krijgt vrijwel altijd persoonlijk antwoord, en uw vraag kan gebruikt worden voor anonieme publicatie in het dagblad Trouw en op deze website, tenzij u er expliciet bezwaar tegen maakt.

Ook te volgen op Twitter! @BeatrijsRitsema

Artikelen in Etiquette.


Wie als huwelijksgetuige te vragen?

Beste Beatrijs,

Over een paar maanden ga ik trouwen en dan heb ik twee getuigen nodig. De eerste staat zonder enige twijfel vast: mijn beste en oudste vriend. Als tweede denk ik er over mijn broer te vragen. Mijn (enige) broer en ik verschillen erg van karakter en dat leidt soms tot wrijving. Maar verder zijn we goed met elkaar. Hem als getuige vragen voelt als een morele verplichting, om te laten zien dat hij belangrijk voor mij is. Het probleem is dat mijn broer mijn beste vriend niet erg mag. Hij heeft dat nooit gezegd, maar ik merk het wel aan hoe hij over hem praat. Mijn vriend is overigens niet het type om dit soort dingen op te merken.

Normaal gesproken maakt het weinig uit. Mijn vriend en mijn broer zien elkaar sporadisch op verjaardagen. Ook als getuigen zullen ze niet veel meer hoeven te doen dan hun handtekening zetten. Maar bij een bijzondere gelegenheid als mijn huwelijk hoop ik op harmonie en vriendschapsbanden tussen de betrokkenen die nog jaren overeind blijven en dat zit er niet in, vrees ik. Ik kan twee of drie andere vrienden bedenken om als tweede getuige te vragen, bij wie ik wel op zulke vriendschappen kan rekenen. Maar dan voelt mijn broer zich misschien gepasseerd. Wat raadt u me aan?

Wie als getuige vragen?

Beste Wie als getuige vragen,

Gun uw broer de eer! Geen twijfel over mogelijk. Als u uw broer passeert, bestaat er een kans dat hij zich veronachtzaamd voelt. Hem wel vragen laat zien dat u de familieband inderdaad belangrijk vindt. Bij die andere vrienden zijn die overwegingen niet in het geding. De rol van getuige bij een huwelijk stelt weinig voor. U schrijft het zelf al: meer dan het plaatsen van een handtekening is het niet. Maar getuige zijn heeft wel een sterk symbolische lading op de dag zelf. Alleen voor het moment van de huwelijkssluiting trouwens, verder niet.

De onderlinge relatie van de getuigen is van nul en generlei belang. Ze hoeven niets met elkaar te delen en zeker geen bijzondere vriendschap te koesteren. Bij veel huwelijken kennen de afzonderlijke getuigen elkaar niet eens van tevoren, en gaan ze na afloop verder als vage kennissen die een knikje uitwisselen, als ze elkaar tegenkomen, en daar blijft het bij. Geen enkel huwelijk is erop gebaseerd dat de eenmalig als zodanig optredende getuigen hun al dan niet bestaande band nog ‘jarenlang in harmonie en vriendschap’ voortzetten. Het huwelijk is van de echtgenoten, de getuigen zijn er in het kader van het burgerlijk wetboek.

Geef niet de voorkeur aan een redelijk goede vriend als getuige boven uw enige broer. Vraag volgens plan uw beste vriend en daarnaast uw broer. Iedereen tevreden, en het wordt vast een mooie dag.

Artikelen in Bruiloft, Traditionele etiquette.

Gelabeld met , .


Wat als iemand voor schut loopt?

Beste Beatrijs,

Een goede bekende van mij liep laatst in de stad met steunkousen en sandalen. Die steunkousen draagt ze om gezondheidsredenen, maar als je er sandalen onder draagt ziet dat er lelijk uit. Ik vind dat zonde en zou haar willen zeggen dat ze er beter dichte schoenen onder kan dragen. Ik vraag me af of het haar niets kan schelen of dat ze echt niet snapt dat ze eigenlijk voor schut loopt (dat vind ik dan). Iemand anders in mijn directe omgeving heeft lelijke gele tanden. Ik kan er niet naar kijken, dus vermijd ik soms om een gesprek met haar aan te gaan. Moet ik er iets van zeggen, als niemand anders het doet? En zo ja, hoe kan ik dat dan op een opbouwende manier brengen?

Uiterlijke tekortkomingen

Beste Uiterlijke tekortkomingen,

Niemand zit op ongevraagde goede raad te wachten.

Ik bid u: doe het niet! Houdt u zich verre van kritiek op andermans uiterlijk! Het is uw probleem niet en die mensen weten heus wel wat er aan hun uiterlijk mankeert. Daar hebben ze geen objectieve informatie van derden voor nodig. Misschien heeft die vrouw met steunkousen geen zin in dichte schoenen, omdat het te warm is. En dan trekt ze lekker luchtige sandalen aan. Gele tanden opknappen en laten bleken kost een hoop geld. Misschien heeft die persoon dat geld er niet voor over. Wat er ook aan de hand is – het is verschrikkelijk onbeleefd om op wat voor manier dan ook tekortkomingen in iemands uiterlijk ter sprake te brengen. U kunt er alleen iets over zeggen, wanneer iemand er zelf over begint of naar uw mening vraagt. Niemand zit op ongevraagde goede raad te wachten. De correcte opstelling is om heikele punten in iemands uiterlijk volkomen te negeren en het ergens anders over te hebben.

Artikelen in Vrienden en kennissen.

Gelabeld met , , .


De wc-bril, op of neer?

Beste Beatrijs,

Regelmatig loopt de spanning bij mij thuis hoog op door de kwestie wc-bril. Inzet is of de bril na toiletgebruik altijd weer omlaag gedaan moet worden of niet. Voor mij is het terug te brengen tot een kans: is er een plassende man vóór je geweest, dan staat de bril omhoog, was het een vrouw, dan staat ie omlaag. Dat heren af en toe het toilet zittend gebruiken betekent dat vrouwen statistisch gezien minder vaak de bril hoeven neer te laten dan dat mannen hem moeten oplichten. Mijn vrouw ziet dit anders en is onwrikbaar. Ze vindt het onhygiënisch, onhoffelijk en bot om de bril open te laten staan. Inmiddels verharden de standpunten zich en wij komen hier niet meer uit zonder een professioneel oordeel. Wat vindt u ervan?

Omlaag of omhoog?

Beste Omlaag of omhoog,

Dit probleem is inherent aan de genderneutrale wc, waar alle huishoudens van zijn voorzien. Naarmate de genderneutrale wc sterker oprukt in openbare gelegenheden, zullen er meer mensen zich storen aan de consequenties daarvan. Persoonlijk sta ik aan de rekkelijke kant in de eeuwigdurende strijd tussen degenen die vinden dat de wc-bril neergehaald dient te worden en degenen die daarvoor geen noodzaak zien. Belangrijk is dat iedereen de wc na gebruik smetteloos achterlaat voor de volgende bezoeker. Wanneer gebruikers zich hier consciëntieus aan houden, degradeert de stand van de bril tot detail, omdat iedereen (m/v) iets onbezoedelds op of neer kan halen, zoals het toevallig uitkomt. Maar ik vrees dat dit standpunt uw vrouw niet zal overtuigen. Sommige vrouwen maken hier een halszaak van en willen het per se op hun manier geregeld zien. Omdat het ook weer niet zo vreselijk belangrijk is en om van het gezeur af te zijn, raad ik u aan om uw vrouw haar zin te geven en het gedrag ‘bril omlaag klappen’ te automatiseren. Reken het intussen tot uw zegeningen dat uw vrouw nog niet zo ver gaat dat zij de mannen in haar omgeving dwingt om zittend te plassen. Dat gebeurt ook steeds vaker en te verwachten valt dat het zittend plassen ook voor openbare genderneutrale wc’s als algemene verordening wordt ingesteld.

Artikelen in Liefde en relaties.

Gelabeld met , , .


Weinig royale schoonouders

Beste Beatrijs,

Mijn schoonouders waren deze vakantie uitgenodigd om een paar dagen bij ons gezin langs te komen op een Waddeneiland, waar we twee weken een vakantiehuisje hadden gehuurd. We hadden afgesproken dat ze niet zouden meebetalen aan de huur, maar wel aan de boodschappen. Toen ze met de boot arriveerden op woensdag, vertelden ze dat ze maandag weer zouden vertrekken. Als schoonzoon was ik niet geamuseerd, maar het leek me verstandig daarover in de vakantie geen amok te maken. Ik vond vijf dagen te veel en mijn vrouw trouwens ook. Ze hebben meebetaald aan de boodschappen, maar ergens hoopte ik dat ze als bedankje voor hun verblijf nog een etentje voor hun rekening zouden nemen, maar dit kwam er niet van. Geen enkele financiële geste van hun kant. Dit viel me tegen. Wat had ik van mijn schoonouders mogen verwachten? En (hoe) kan ik hen vragen iets ruimhartiger te zijn?

Een te lang bezoek

Beste Een te lang bezoek,

U kunt onmogelijk aan uw schoonouders meer (financiële) ruimhartigheid vragen. Ruimhartigheid is iets wat spontaan uit de mensen zelf moet komen. Het is niet iets waar je om kunt vragen, want dan komen er problemen die erger zijn dan het oorspronkelijke pijnpunt.

Wel blijft staan dat uw schoonouders een te zwaar beslag op u hebben gelegd. Een paar dagen is iets anders dan bijna een hele week. Omdat de kosten van levensonderhoud verdeeld zijn, voelden ze zich niet geroepen om het ontvangende gezinnetje mee uit eten te nemen, maar gezien het gratis logies van vijf nachten dat zij genoten hadden zij dat natuurlijk wél moeten doen. Punt is dat je er niet om kunt vragen. Dat kan echt niet en achteraf al helemaal niet.

De enige les die u hieruit kunt trekken is dat het bij een volgende gelegenheid anders moet. Als u hen weer eens uitnodigt om langs te komen op een of ander vakantieadres, moet u precies afspreken wanneer en hoe lang zij welkom zijn. Een verblijf van twee, maximaal drie nachten. Leg dit van tevoren vast zonder marges of uitloopmogelijkheden in de trant van ‘we zien nog wel’. Het moet duidelijk zijn dat ze niet eerder kunnen komen of langer blijven, omdat u andere dingen gaat doen of andere mensen te logeren krijgt, of ook nog tijd met alleen het gezin wil doorbrengen. Laat uw vrouw de afspraken met hen maken – dat gaat makkelijker dan wanneer u het doet. Maak de afspraken op uw voorwaarden, want het is uw vakantie, waarbij zij voor een overzichtelijke periode te gast mogen zijn. Het is niet de bedoeling dat zij uw vakantie overnemen.

Artikelen in Reizen, Schoonfamilie.

Gelabeld met , .


Ik wil mijn belofte niet nakomen

Beste Beatrijs,

Ik ga binnenkort de uitnodigingen versturen voor mijn huwelijk in het najaar. Ik heb een vriendin die vorig jaar naar Japan is verhuisd en met wie ik sindsdien geen contact meer heb gehad behalve wat algemeenheden op Facebook. Bij haar afscheidsfeestje had ik toegezegd dat ik haar voor mijn bruiloft zou uitnodigen, maar ik voel daar niet meer voor. Omdat ik me bezwaard voel dat ze zo ver moet reizen, maar vooral omdat het summiere contact me heeft doen inzien dat we helemaal niet zulke goede vriendinnen zijn. Anderzijds vrees ik voor het moment dat ze mijn huwelijksfoto op social media zal zien staan en zal ontdekken dat ze niet uitgenodigd was. Toch maar uitnodigen met de gok dat ze wellicht hetzelfde voelt en in Japan zal blijven met een excuus?

Bruid in spe

Beste Bruid in spe,

Stuur haar de beloofde huwelijksuitnodiging en schrijf er een persoonlijk berichtje bij dat u er heel goed kunt inkomen, mocht ze ertegenop zien om de halve wereld rond te reizen voor alleen een feestje. En dan maar hopen dat ze wegblijft. Als ze wel komt (omdat ze toevallig nog meer dingen te doen heeft in Nederland rond die tijd) zult u het toch niet erg vinden? Er lopen op huwelijken altijd mensen rond met wie geen heel intieme betrekkingen worden onderhouden, maar die verder geen kwaad doen en van wie je ook geen last hebt.

Artikelen in Bruiloft, Vrienden en kennissen.

Gelabeld met .


Kattende schoondochter

Beste Beatrijs,

Mijn zoon woont sinds zes jaar samen met zijn vriendin. Mijn man en ik passen een dag in de week op hun dochtertje van vier. De andere opa en oma doen dat ook. Wij, opa’s en oma’s, doen het graag. Mijn schoondochter is een leuke meid en een lieve moeder. Er is één onaangenaam ding. Ze zegt heel vaak lelijke dingen over of tegen mijn zoon. Als haar moeder erbij is, gaan ze samen los in het maken van kleinerende opmerkingen aan zijn adres. Het gaat allemaal zo’n beetje onder de paraplu van grappig en luchtig. Ik kan hier helemaal niet tegen en reageer er niet op. Mijn zoon houdt zich op de vlakte. Van zo’n episode moet ik altijd een paar dagen herstellen. Dan zin ik op allerlei oplossingen en eindig altijd in ‘niet mee bemoeien’. Het doet me verdriet. Moet dat nou zo? En kan ik iets doen?

Verbale agressie

Beste Verbale agressie,

Praat hier eerst over met uw zoon. Onder vier ogen, dus zonder dat zijn vriendin erbij is. Vertel hem wat u is opgevallen (zonder er meteen bij te zeggen hoe vreselijk u dat vindt) en vraag hem wat hij ervan vindt. Mogelijk lacht hij het weg. Zeg dan dat u het wel pijnlijk vindt zowel voor hem als voor uzelf. Peil voorzichtig zijn reactie. Misschien vindt hij het ook vervelend of lijdt hij er zelfs onder. In dat geval moet u hem aanraden om de zaak met zijn vrouw op te nemen. Daaronder kunnen huwelijksproblemen schuilen.

Maar misschien overtuigt uw zoon u ervan dat er niets aan de hand is en dat harde spot en stekeligheid bij de gewone manier van doen van zijn vrouw horen. Dan kunt u ophouden met u ongerust maken. Blijft over uw eigen ongerief. Adresseer dat door niet langer te zwijgen, maar de volgende keer als uw schoondochter zich te buiten gaat rustig tegen haar te zeggen dat ze het vast niet kwaad bedoelt, maar dat u zo’n kritische, afkat-opmerking over hem toch niet leuk vindt om te horen. Als u ervoor uitkomt dat haar vileine uitlatingen over haar man u onaangenaam treffen, zal zij zich mogelijk wat meer inhouden als u in de buurt bent.

Artikelen in Schoonfamilie.

Gelabeld met , .


Geen bloedband

Beste Beatrijs,

Ik (vrouw van 62) woon sinds twaalf jaar samen met mijn vriend. Hij was al gescheiden, voor wij elkaar ontmoetten. Zelf heb ik geen kinderen, maar mijn vriend heeft een volwassen zoon met twee dochtertjes van vijf en een jaar. De zoon gedraagt zich steeds koeler en afstandelijker. Van hem mag ik geen oma zijn. De relatie met het oudste kindje is lief en goed, door de jaren heen hebben we een vorm gevonden om met elkaar om te gaan. Ik ben geen oma, maar toch. De jongste mag ik nooit oppakken of even op schoot nemen. Ik voel me steeds stijver worden als het gezin bij ons is. Laatst waren we bij hen thuis en vertelde zijn schoonvader dat er niets ging boven de echte bloedband. Het andere stelde niks voor. Iedereen knikte, zelfs mijn partner. De vriendin van de zoon zei tegen mij dat ik dat toch ook zo vond? Ik wilde toch ook geen oma zijn? Ik verstarde en kon niks meer uitbrengen. Mijn man vindt het ook vervelend, maar het punt bespreken met zijn zoon doet hij niet en volgens mij durft hij het ook niet. Het doet pijn om ingewreven te krijgen dat ik geen kinderen heb en daarom blijkbaar ook niet voor zijn kinderen een soort oma mag zijn. Wat kan of moet ik toch doen?

Afgewezen als oma

Beste Afgewezen als oma,

De verhouding met uw stiefzoon en zijn gezin heeft iets ongemakkelijks. Er worden rare gesprekken gevoerd over de doorslaggevende betekenis van bloedbanden, waarmee mensen lijken te bedoelen dat u niet bij de familie hoort. De beste manier om hier een vinger achter te krijgen is om het ongemak rechtstreeks te benoemen. Roep om te beginnen uw vriend ter verantwoording over het feit dat hij niet voor u opkwam bij dat gesprek over bloedbanden. Vertel hem dat u zich door hem in de steek gelaten voelde, omdat iedereen het er roerend over eens leek te zijn dat een stiefgrootouder (u dus) niets voorstelt. Als het goed is, zal uw vriend inzien dat hij hier een steek heeft laten vallen.

Mag een onechte oma niet ganzenborden met een kind?

Vervolgens moet er een gesprek komen tussen u, uw vriend en diens zoon, eventueel ook met zijn vrouw erbij. Vraag de zoon of hij er bezwaar tegen heeft dat u als levensgezel van zijn vader met de kleinkinderen omgaat. Hij zal dat ontkennen. Vraag hem daarna waar volgens hem het verschil in omgang zit tussen een echte oma met haar kleinkind en een onechte oma met een stiefkleinkind. Laat de zoon erover nadenken. Als hij niets kan verzinnen, noem dan een paar mogelijkheden: mag een onechte oma een baby niet vasthouden? Er niet mee wandelen of kiekeboe spelen? Mag een onechte oma niet ganzenborden met een ouder kind? Het niet in bed of in bad doen? Mag een onechte oma niet met het kind naar de kinderboerderij of het voorlezen? En tenslotte: mag een kind geen ‘Oma Voornaam’ zeggen tegen een onechte oma? Moet het per se ‘Mevrouw?’ zijn? De zoon zal hier geen bevredigende antwoorden op kunnen geven. De conclusie van het gesprek kan niet anders zijn dan dat een stiefoma (sinds jaar en dag de levenspartner van een echte opa) hetzelfde doet, dezelfde rol vervult als een echte oma.

Artikelen in Grootouders en kleinkinderen, Stieffamilie.

Gelabeld met , .


Terrastafel delen

Beste Beatrijs,

Om uit te blazen van een drukke werkweek ging ik koffiedrinken op een terras. Het was vol en ik zat alleen aan een tafeltje in de zon. Mijn rust werd verstoord door een druk pratende moeder en haar puberdochter. Zij vroegen mij of ze bij mijn tafel mochten plaatsnemen. Mijn antwoord luidde: ‘Liever niet’, waarop het tweetal teleurgesteld wegliep. Ik vind dat ik in mijn recht stond, want daar betaal ik tenslotte voor. Heb ik gelijk?

Een tafel delen

Beste Een tafel delen,

Het spijt me, maar u had geen gelijk. U hebt geen recht op en betaalt ook niet voor een privé tafel met drie lege stoelen op een vol terras. U betaalt voor een consumptie en een zitplaats, en als het druk is op het terras (alle tafels bezet) is het goed gebruik dat nieuwkomers de lege stoelen mogen bezetten en aanschuiven bij een tafel met een of twee mensen. Degene die er al zit (u in dit geval) heeft even veel of even weinig last van het gesprek dat aan uw eigen tafel wordt gevoerd als van het gesprek aan de tafel er vlak naast. Nota bene: dit is specifieke terras- en café-etiquette. In een restaurant, waar u een maaltijd gebruikt, hebt u wel recht op een tafel voor uzelf.

Artikelen in Horeca.


Wat te doen tegen ‘Hun hebben’?

Beste Beatrijs,

Ik ben behept met een schier onbedwingbare aandrang om al degenen die ‘zij’ in hun uitlatingen vervangen door ‘hun’ (‘hun lopen’, ‘hun fietsen’, ‘hun eten’ enzovoort) onmiddellijk tijdens het gesprek, te verbeteren en te zeggen ‘Het is zíj’. Dat vindt niet iedereen leuk, maar hoe verbeter je sprekers die het Nederlands op deze wijze vernielen? Adviseert u alstublieft niet met: ‘Maak u niet druk, taal is een levend iets en accepteer het maar.’

Niet hun maar zíj!

Beste Niet hun, maar zíj,

U bent zich er ongetwijfeld van bewust dat er geen kruid is gewassen tegen hardnekkige, grammaticaal bekritiseerbare spraakpatronen in de informele sfeer. U weet ongetwijfeld ook dat het niet oké en vergeefse moeite is om personen met wie u niet in een ouder-kind of leerneester-leerling-verhouding staat op hun taalgebruik te corrigeren, omdat ze twee minuten later dezelfde fout weer maken. Ook zult u zich ervan bewust zijn dat dit soort corrigerende meta-opmerkingen die los staan van de inhoud van het gesprek, de stroom van de conversatie tot stilstand brengen, waarna het moeite kost de oorspronkelijke draad weer op te vatten. Ook zou u zich kunnen afvragen welke schade groter is (en dus prioriteit verdient om te worden aangepakt dan wel vermeden): uw verkrachte taalgevoel of de vernedering van uw gesprekspartner? Kortom: welk sop is welke kool wel of niet waard?

Wanneer u dit alles overwogen hebt en u besluit toch dat het uw taalgevoel is dat in deze omstandigheden gered moet worden, zou u tegen uw gesprekspartner kunnen zeggen: ‘Neem me niet kwalijk, ik heb een extreme gevoeligheid voor “hun hebben” – het doet pijn aan mijn oren en inwendig moet ik kermen van ellende. Zou je hier alsjeblieft rekening mee willen houden en “zij hebben/ lopen/ fietsen enzovoort” willen zeggen?’ Misschien krijgt u dan uw zin – voor twee minuten.

Artikelen in Taalgebruik.

Gelabeld met , .