Spring naar inhoud


De adviesrubriek ‘Moderne manieren’ gaat over etiquette en verschijnt iedere zaterdag in het dagblad Trouw (bijlage ‘tijd’), maar ook direct op Internet: zie Beatrijs in Trouw. Lees daar haar nieuwste bijdrage. Daarna komen alle problemen op deze website terecht.

Hebt u zelf een vraag over (in)correct gedrag van uzelf of anderen, dan kunt u die insturen via beste@beatrijs.com. U krijgt vrijwel altijd persoonlijk antwoord, en uw vraag kan gebruikt worden voor anonieme publicatie in het dagblad Trouw en op deze website, tenzij u er expliciet bezwaar tegen maakt.

Nu ook te volgen op Twitter! @BeatrijsRitsema

Artikelen in Etiquette.


Te dikke dochters

Beste Beatrijs,

Onze dochter (19) woont sinds tien maanden op kamers en is in die tijd zo’n 25 kilo aangekomen. Erover praten met haar is lastig, sowieso is zij niet zo’n prater. Toen ik een half jaar geleden informeerde hoe het kwam en wat zij ervan vond, barstte ze in tranen uit. Later vroeg ik er nog een keer naar, maar ze gaat het onderwerp liever uit de weg. In haar nieuwe woonplaats heeft zij het naar haar zin, ze woont in een sociaal studentenhuis, heeft fijne vriendinnen, haalt goede cijfers en overweegt er een tweede studie bij te gaan doen (wat van ons niet hoeft). Alles lijkt prachtig, maar ondertussen groeit zij in ijltempo uit tot een vadsige vrouw die daaronder lijdt. Drinken doet ze nauwelijks. Hoe moeten wij hierop als ouders reageren?

Dochter groeit dicht

Beste Dochter groeit dicht,

25 kilo gewichtstoename in krap een jaar is gigantisch! Dat is heel zorgwekkend. Dit probleem moet onder ogen worden gezien. Ga het gesprek aan met uw dochter en sta niet toe dat ze wegduikt. Een moeder-dochter-gesprek lijkt in dit geval beter dan twee ouders (overmacht) tegenover een dochter. Zeg haar dat u zich zorgen maakt en dat ze hulp moet zoeken. Om te beginnen moet ze naar de huisarts. 25 kilo toename in een korte periode is zo veel dat er best sprake kan zijn van een fysieke aandoening (slecht werkende schildklier of zoiets) De huisarts zal allerlei testjes laten afnemen, bloedonderzoek, hormoonspiegel etc. om vast te stellen of er iets aan de hand is.

Pas als fysieke mankementen uitgesloten zijn, kan zij aan haar leefstijl toekomen. Als uw dochter niets mankeert en niet gewend is om veel alcohol te drinken, dan ligt het aan haar voedselinname. Als er sprake is van een eetprobleem, zal dat door een diëtist aangepakt moeten worden, want geen denken aan dat uw dochter dat in haar eentje voor elkaar krijgt. Afvallen kan alleen geleidelijk door middel van een ander eetpatroon, liefst gecombineerd met wat meer beweging. Het zal een lange tijd duren om die 25 kilo er weer af te krijgen. Crashdiëten leiden zoals bekend alleen maar tot een jojo-effect. Uw dochter zal er zo’n twee jaar zoet mee zijn om af te vallen en al die tijd heeft ze begeleiding en controle nodig. Dat kost geld. Bied uw dochter aan de begeleidingskosten te betalen – daar zou uw bijdrage uit kunnen bestaan. De verzekering vergoedt dat niet, in ieder geval niet lang genoeg.

Zeg tegen uw dochter dat u het belangrijker vindt dat zij op een normaal gewicht komt dan dat ze een tweede studie doet. Een normaal gewicht is een betere investering in haar toekomst, geeft haar betere kansen op wat voor gebied dan ook dan een tweede studie.

Uw dochter zal waarschijnlijk nooit meer van haar leven normaal kunnen eten, dat wil zeggen: op een gedachteloze manier van alles eten wat ze lekker vindt, zoals ze dat nu doet. Dat is een groot verlies, in de orde van grootte van een oog missen of aan een oor doof zijn. Het is een ingrijpende omschakeling om te moeten leren leven met een beperking (in dit geval: niet alles kunnen eten wat je wil). Vandaar ook de noodzaak van langdurige professionele begeleiding om te werken aan het kweken van nieuwe eetroutines.

 

Beste Beatrijs,

Ik ben een studente van 23 en woon niet meer thuis. Ik kom wel regelmatig thuis eten, gewoon voor de gezelligheid. Wat mij stoort is dat mijn ouders vaak opmerkingen maken over mijn gewicht. Inderdaad ben ik niet de slankste: ik ben al sinds mijn zestiende iets aan de zware kant, op het randje van overgewicht, maar ik vind dat ik inmiddels volwassen genoeg ben om daar zelf mee om te gaan. Bijna elke keer zegt mijn moeder iets in de trant van: ‘Je moet niet nog meer aankomen,’ of: ‘Je moet wel een beetje afvallen.’ Mijn vader uit zich door mij te verbieden een koekje bij te thee te nemen (en hij neemt er zelf natuurlijk wel een!) en heeft mij een aantal keer bij het ontbijt geen gebakken ei gegeven met de opmerking: ‘Jij krijgt niet, want jij bent te dik.’
Ze hebben natuurlijk gelijk, maar ze vertellen me niets nieuws: ik weet best dat ik beter iets kan afvallen, maar zo erg is het nou ook weer niet. Ik ben een goede student, ben op alle andere fronten sociaal, verantwoordelijk en volwassen, maar deze opmerkingen doen mij gewoon pijn. Hoe laat ik merken dat ik hier niet van gediend ben zonder dat ik mijn ouders beledig voor hun betrokkenheid of kleinzielig overkom?

Te dikke dochter

Beste Te dikke dochter,

Overgewicht is een probleem dat zich niet of nauwelijks door anderen laat aansturen.

Aan deze interventies van uw ouders moet een eind komen, want dit is geen doen. U bent volwassen, ruim en breed het huis uit, de opvoedingstaak van uw ouders ligt achter hen. Opmerkingen over uw lichaamsgewicht, hoe goedbedoeld ook, helpen niet, ze geven alleen een pijnlijk gevoel en wakkeren de schaamte aan.

Voer een serieus gesprek met uw ouders en breng deze punten onder hun aandacht. Vertel ze dat u zelf verantwoordelijk bent voor uw gewicht, dat u er al genoeg mee worstelt, en vraag hen vriendelijk doch zeer dringend of ze voortaan elke opmerking, elke gedachte, elke waarschuwing, elke goedbedoelde dieet-tip willen inslikken en het er gewoon niet meer over willen hebben met u. Omdat u het vervelend vindt. Omdat u het pijnlijk vindt. Omdat u alles wat ze zeggen zelf ook wel kan bedenken. Omdat u niet naar huis komt om door hen door de mangel te worden gehaald. Vraag hun om u met hetzelfde respect te behandelen als ze met elk willekeurig persoon-met-overgewicht zouden doen. Het zou niet bij hen opkomen om hun te dikke, goede vrienden of de te dikke, sympathieke buurvrouw een koekje bij de thee te onthouden – voor hun eigen bestwil.

Neem intussen daadwerkelijk uw verantwoordelijkheid en bezoek eens een diëtist voor concrete adviezen over verandering van leefstijl. Hoe ouder u wordt, hoe moeilijker het is routines om te gooien.

 

Waarom zijn de antwoorden tegengesteld op nauw verwante vragen?

Overgewicht is een probleem dat zich niet of nauwelijks door anderen laat aansturen. Familieleden en goede vrienden/innen staan machteloos, omdat preken niet helpt en alleen maar de sfeer bederft. De enige die er wat aan kan doen is de te dikke persoon zelf. Die moet gemotiveerd zijn om maatregelen te nemen, al dan niet met hulp van een professional. Bij minderjarige kinderen moeten ouders wél ingrijpen. Omdat het meisje van de eerste vraag nog zo jong is en de gewichtstoename zo snel ging, raad ik de ouders aan om wél actie te ondernemen: eerst een eventuele medische oorzaak uit te sluiten, en later de kosten van professionele begeleiding op zich te nemen. De mogelijkheid bestaat dat het meisje het aanbod afwijst. In dat geval rest ouders niets anders dan ophouden met interventies plegen (zie de tweede vraag).

Artikelen in Ouders en volwassen kinderen.

Gelabeld met , .


Hoe kan ik fysieke afstand houden?

Beste Beatrijs,

Een half jaar geleden werd ik (man van 25) gediagnosticeerd met een stoornis in het autismespectrum. Mijn vader is ongeneeslijk ziek en zal waarschijnlijk binnenkort overlijden. Mijn moeder, mijn zussen en ik staan hem zo goed mogelijk bij. Ik maak me zorgen over de dag van zijn begrafenis en dan vooral het condoleren. Ik kan niet goed tegen wat ik ervaar als ‘overdreven dramatisch en sentimenteel gedrag’. Mijn angst is dat allerlei familieleden die ik nauwelijks ken me gaan zoenen en omhelzen. Hoe moet ik reageren als mijn tantes bij me uit willen huilen? Hoe kan ik me hieraan onttrekken zonder dat men hier aanstoot aan neemt? Ik heb geen zin om over mijn autismestoornis te beginnen. Heeft u misschien een richtlijn voor mij, want de hoofdbrekens hierover leiden mijn aandacht af van waar het werkelijk om gaat: het afscheid van mijn vader.

Bang voor rouwbeklag

Beste Bang voor rouwbeklag,

Na de begrafenis komt het condoleren. De nabestaanden vormen dan een rijtje, waar alle bezoekers langs passeren. Ga achteraan in dat rijtje staan, zodat u als laatste aan de beurt bent om te worden gecondoleerd. Dit betekent dat uw moeder en zussen al de grootste lading over zich heen hebben gekregen. Tegen de tijd dat bezoekers bij u aanlanden, zijn ze door hun woorden heen en zullen ze geneigd zijn het kort te houden. Als u niet gezoend/ omhelsd wil worden, moet u uw rechterhand uitsteken, (die zal door degene tegenover u automatisch worden vastgegrepen) en tegelijkertijd uw linkerhand met enige kracht op de uitgestoken rechterarm van uw tegenligger leggen. Met dit gebaar weerhoudt u de condolerende persoon ervan om zich voorover te buigen en u te zoenen of omhelzen. Tegelijkertijd prevelt u woorden van herkenning (‘Oom Paul, wat fijn dat u gekomen bent!’). Doordat u begint te spreken, zal de tegenpartij ook iets gaan zeggen, wat als een extra obstakel voor zoenen of omhelzen werkt. Vervolgens geeft u een knikje (sein voor de persoon om door te lopen) en wendt u zich tot de volgende.

Wanneer u op die manier een aantal personen afgewerkt hebt, komt er waarschijnlijk een moment dat u de condolerende bezoekers niet meer herkent. Dat zijn dan collega’s of verre vrienden uit de kring van uw vader. Het voordeel van deze onbekenden is dat zij het doorgaans houden bij het geven van een hand. Als er te veel bezoekers zijn en u krijgt genoeg van het handen schudden, staat het u vrij om weg te gaan uit de rij nabestaanden en elders in de zaal een kopje koffie te gaan drinken.

Met dramatisch uithuilgedrag van oude tantes maakt u korte metten. U laat zich niet door hen monopoliseren, u neemt afstand van hen, u zegt: ‘Ja, ik vind het ook heel erg, wilt u me even excuseren?’ en u gaat ergens anders staan of zitten, desnoods naar buiten. U hoeft zich niet te bekommeren om het geestelijk welbevinden van de bezoekers. De begrafenisgangers zijn aanwezig ter steun van de nabestaanden, niet om het de nabestaanden nog moeilijker te maken. Als u geen zin hebt in dramatisch gedoe, dan keert u zich daarvan af. Spreek met uw zussen van tevoren af dat zij die varkentjes beter kunnen wassen.

Artikelen in Dood en begrafenis.

Gelabeld met .


Uitgenodigd, maar niet heus

Beste Beatrijs,

Onlangs vroeg een vriend of ik mee wilde naar een concert. Hij had twee kaartjes. Zelf zou ik nooit voor dit optreden hebben gekozen, maar ik vond het leuk om hem weer eens te zien, en zijn actie kwam mij voor als spontaan en attent. In de concertzaal bood ik aan de consumpties voor mijn rekening te nemen. Fijn, antwoordde hij, en vroeg, toen ik mijn portemonnee tevoorschijn haalde, of ik dan meteen 27,50 euro voor het kaartje kon betalen. Dat trof mij onaangenaam. Ligt het aan mij, of had ik uit zijn uitnodiging inderdaad moeten opmaken dat ik niet werd getrakteerd?

Een vals vrijkaartje

Beste Een vals vrijkaartje,

De vraag van uw vriend was geen uiting van vriendschap, maar een betrekkelijk geniepige actie om een dreigend financieel tekort in zijn portemonnee op iemand anders af te wentelen. Blijkbaar had hij een kaartje over, omdat een eerdere afspraak niet doorging. Op dat moment staan hem twee wegen open: het kaartje aanbieden voor geld op Marktplaats of iemand anders er gelukkig mee maken (weggeven dus). Als hij te krap bij kas zat om u als vriendin voor de gezelligheid mee te vragen, had hij moeten vragen of u misschien belangstelling had om à raison van 27,50 euro met hem maar voorstelling X op dag Y te gaan. Tegen zo’n aanbod had u in alle vrijheid ja of nee kunnen zeggen. Nu heeft hij u onder valse voorwendselen meegelokt. In de vriendschap hoort dit niet zo te gaan. Weigeren om te betalen was geen optie, maar u hebt alle reden om zich bekocht te voelen.

Artikelen in Vrienden en kennissen.

Gelabeld met .


Geen behoefte aan kinderfeestjes

Beste Beatrijs,

Zoals iedereen met vrienden die kinderen hebben word ik regelmatig uitgenodigd voor kinderfeestjes. Zelf heb ik geen kinderen. Nu wil ik best naar de verjaardagen van neefjes en nichtjes, maar de kinderen van mijn vrienden ken ik nauwelijks. Dus zit ik daar in een kring met mensen die ik niet ken te praten over een kind dat ik ook niet ken. Ik zou hier inclusief reizen een dagje voor op kunnen offeren, maar eerlijk gezegd vind ik dat zonde van mijn tijd. Hoe kom ik hier onderuit? Mijn bezwaren uitleggen valt niet goed. Elke keer een smoes verzinnen vind ik ook vervelend.

Te veel kinderfeestjes

Beste Te veel kinderfeestjes,

U hoeft nooit naar feestjes waar u geen zin hebt! En al helemaal niet naar feestjes van kinderen met wie u geen band hebt! De grootscheeps gevierde kinderverjaardag met allerlei voor het kind nauwelijks bekende volwassenen, wier enige functie het is om cadeautjes aan te dragen, is een vorm van feestjesinflatie, waarvoor gerust gepast mag worden. Bedank de vrienden die u voor zoiets uitnodigen vriendelijk en zeg dat u helaas niet kunt komen omdat u die dag andere dingen te doen hebt. Dit is geen smoes maar de waarheid. Die komt erop neer dat kinderfeestjes geen grote prioriteit innemen in uw leven. Herhaal dat bij elke uitnodiging en zeg dat u uw vriend graag weer eens spreekt onder rustiger omstandigheden, als volwassenen onder elkaar. Als uw beleefde afzegging niet goed valt, is dat pech voor degene die uitnodigt. Na een aantal afzeggingen van uw kant zullen de uitnodigingen vanzelf opdrogen.

Artikelen in Verjaardag.

Gelabeld met .


Vragen om sambal

Beste Beatrijs,

Ik (man, twintiger) was bij een vriend te eten uitgenodigd. Hij had Afrikaans gekookt, rijst met kip en saus. Het leek me zonder meer lekker en dat was het ook. Maar ik vroeg er sambal bij, omdat ik houd van een bord pittig eten. Mijn vriend weigerde. Hij vond dat een belediging voor de maaltijd en voor hemzelf. Ik vond het belachelijk dat hij mijn bescheiden wens niet inwilligde. Na enig gehakketak haalde ik zelf de sambal uit de keuken. Ik zou dat zeker niet bij iedereen doen, maar ik vond dat mijn gastheer te ver ging. Hij zette de sambal weer terug. Ik heb even overwogen weg te gaan. Ik zou iemand geen sambal weigeren, hooguit iets ervan zeggen. Daarna werd het toch nog een lange en gezellige avond. Toch vond ik zijn vasthoudendheid om mij iets te weigeren irritant en ongastvrij. Wat vindt u?

Geen sambal bij

Beste Geen sambal bij,

U vond het eten niet ‘zonder meer’ lekker, want u vroeg om een aanvulling om het op het door u verlangde pittigheidsniveau te krijgen. Vragen om extra ingrediënten is altijd link, want dat impliceert kritiek op het gebodene. Vooruit, om zout en peper vragen is oogluikend toegestaan. Dat staat in restaurants ook standaard op tafel. Maar andere smaakmakers niet, dus ook geen sambal (tenzij in een Oosters restaurant). De kok heeft een of ander gerecht voor ogen, hij heeft moeite gedaan om een samenhangend geheel te fabriceren met op elkaar afgestemde smaken, en dan moeten de eters het product niet bederven door er allerlei andere dingen overheen te gooien. Het is buitengewoon kinderachtig als een gast daar wel om vraagt. Dat wekt de indruk van een kleuter die geen broccoli door z’n keel krijgt zonder dat daar een dikke laag mayonaise, appelmoes, gesmolten kaas of wat dan ook overheen gaat om de smaak te verstoppen. U bracht het niet op om voor één keer af te zien van uw favoriete smaakmaker, hoewel uw vriend u expliciet vroeg om zijn gerecht de eer te betuigen die het verdiende. Het is verwend gedrag van uw kant, ik kan het niet anders betitelen.

‘Wil je ketchup over je forel? Tuurlijk joh!’

Voor uw actie om vervolgens op eigen initiatief zijn keuken in te duiken om dan maar zelf te pakken wat u wilde hebben, heb ik bijna zelf het vlugzout nodig. Tegen iemands wens in dingen uit zijn kasten pakken is een nog veel ergere schending van de etiquette! Wat er aan pittigheid ontbrak in het eten zat in ieder geval in voldoende mate in de uitwisseling tussen u en uw vriend. Ongetwijfeld zullen andere mensen zich lakonieker opstellen en hun vrienden onder de vlag ‘de gast is koning’ alles voorzetten wat ze maar willen: ‘Wil je ketchup over je forel? Tuurlijk joh! Nog wat hagelslag misschien?’ Uw vriend weigerde en omdat bijna niemand dat nog durft, vind ik dat wel een loffelijke actie.

Enfin, blijkbaar kunnen u en uw vriend wel wat van elkaar hebben, maar als algemene regel raad ik u met klem aan: vraag niet om dingen die niet op tafel staan en ga er al helemaal niet naar op zoek in andermans huis! Thuis kunt u zo veel sambal eten als u wil. Laat dat voldoende zijn.

Artikelen in Eten en drinken, Vrienden en kennissen.

Gelabeld met , .


Wanneer cadeaus?

Beste Beatrijs,

Mijn zwager viert nooit zijn verjaardag, maar verwacht wel een cadeau. Ik geef hem ook altijd een cadeau, geen probleem, maar is dit normaal?

Een tikje hebberig

Beste Een tikje hebberig,

Nee, dit is niet normaal. Cadeautjes zonder dat er sprake is van een feestje of ontvangst worden alleen gegeven aan intimi (ouders, kinderen, geliefden). Andere relaties (volwassen broers of zussen, ooms, tantes, schoonzusters, zwagers, neven, nichten, vrienden, collega’s, buren enzovoort) wisselen niet automatisch cadeautjes uit bij een verjaardag. Anders kan iedereen wel aan de gang blijven. Als uw zwager een cadeau wil incasseren van u, zal hij u moeten uitnodigen voor een feestelijk samenzijn, al was het maar een uurtje thee drinken met over-de-datum cake. Wanneer er geen feestje is en u wil toch de verjaardag van uw zwager memoreren, kunt u volstaan met een felicitatie-sms’je, -kaartje of telefoontje.

Artikelen in Cadeaus.


Lastige patiënt

Beste Beatrijs,

Mijn schoonmoeder is terminaal ziek en ik zie op tegen hoe ik met haar (en met mijn schoonvader) moet omgaan. In het verleden was er al eens sprake van een andere, serieuze ziekte en toen brak de omgang ermee mij ook op. Als ik meelevend reageerde (wat ik het meest natuurlijke vond), wimpelden ze het weg, alsof het allemaal wel meeviel. En als ik er niets over zei of er juist nuchter onder bleef, was ik niet meelevend genoeg naar hun zin. Ik weet niet hoe ik het goed moet doen.

Bang voor patiënt

Beste Bang voor patiënt,

Leef mee als dat nodig is (belangstelling en empathie tonen wanneer uw schoonmoeder vertelt over artsenbezoek of ergens over klaagt) en doe normaal (nuchter) wanneer de situatie daar om vraagt. Laat de patiënt de toon zetten voor het gesprek en stel u volgend op. Begin hen bijvoorbeeld niet te beklagen wanneer ze net in een opgewekte stemming verkeren, en ga niet vrolijk doen om hen goedbedoeld af te leiden, wanneer ze gedeprimeerd zijn.

Als uw schoonouders u bekritiseren of terechtwijzen, zegt u: ‘Sorry, het was niet mijn bedoeling je te kwetsen. Hoe kan ik je het beste helpen?’ Uw man is als zoon natuurlijk de eerst verantwoordelijke om zijn ouders bij te staan, maar wellicht kunt u als schoondochter af en toe inspringen. Vraag waar ze behoefte aan hebben. Chaufferen naar het ziekenhuis? Af en toe boodschappen doen? Helpen met thuiszorg of maaltijden regelen? Administratie verzorgen? Beetje opruimen in huis? Het stel eens meenemen voor een uitstapje? Bied hun concrete hulp aan. Daar zijn ze bij gebaat en daaruit blijkt in ieder geval uw betrokkenheid.

Artikelen in Schoonfamilie, Ziekte.


Geheel en al doortrokken van militaire eer

Vaak heeft rouwvertoon iets buitengewoon arbitrairs. Als voorbeeld kan Colombia dienen, waar ik als kind een aantal jaar heb gewoond in een tijd dat staatsgrepen aan de orde van de dag waren met de onvermijdelijke oproer, doden en dagen van nationale rouw die daarbij te pas kwamen. Het hoort niet bij mijn eigen herinneringen, maar mijn moeder vertelde jaren later dat op een dag van nationale rouw in Colombia de radio altijd aangepaste muziek uitzond, en wel klassieke muziek in driekwartsmaat, walsen dus. In westerse oren klinkt de wals vrolijk, soms zelfs een beetje ordinair vettig (André Rieu), maar voor Colombianen prevaleerde blijkbaar de melancholische ondertoon, die je ook aantreft in de openingsmuziek (die Schöne Blaue Donau) van Stanley Kubricks film 2001 A Space Odyssey.

Sinds ik dat weet, hoor ik zelf ook altijd iets droevigs in walsmuziek, alsof ik vanuit de verte een beetje deelneem aan dat Colombiaanse rouwritueel, waarvan ik niet eens weet of het nu nog steeds wordt uitgevoerd. Dat zal wel niet. Of misschien is het een apocrief verhaal dat ik verkeerd onthouden heb. Hoe dan ook, bij walsmuziek denk ik tot op de dag van vandaag aan de dood. Zo sterk kan een arbitraire connectie werken.

In de nasleep van de ramp met het neergeschoten vliegtuig figureerden betwiste rouwrituelen, zoals het deponeren van knuffels bij huizen van slachtoffers en het klappen van toeschouwers bij het passeren van de rouwstoet. Door sommigen veroordeeld als gratuit en ongepast. Deze uitingen zijn betrekkelijk recent en daardoor extra arbitrair, maar wanneer er eenmaal massaal geapplaudisseerd wordt, dan promoveert dat gedrag vanzelf tot adequaat en respectvol. Bloemen gooien, knuffels neerleggen en klappen voor auto’s – dat zijn in deze tijd de elementen van publiekelijk rouwvertoon door de massa. Zeker niet onwaardiger dan het spelen van walsmuziek.

Verder blijft een dag van nationale rouw voor individuele burgers een vrijblijvende zaak. Iedereen kan kiezen om zich er wel of niet iets van aan te trekken. Niemand wordt gedwongen om een vlag halfstok uit te hangen. Op één minuut stilte in het openbare leven na kan iedereen desgewenst doorgaan met zijn eigen besognes. De belangrijkste functie van de nationale rouwdag is dan ook het demonstreren van betrokkenheid door de overheid. De ceremonie in Eindhoven met het transporteren van de kisten met slachtoffers in even zovele lijkwagens in aanwezigheid van het kabinet en de koning was geheel doortrokken van militaire eer. Klaroenstoten, de taptoe, traag en stram lopende kistdragers, saluerende marechaussees, stilte, iedereen strak in het gelid – een militair ritueel in optima forma.

Militairen vertegenwoordigen de uitvoerende kracht van de staat.

Gepast of niet? Ook hierover bestaat geen eensluidendheid (die heb je nooit in een democratie). Zelf vond ik de plechtigheid mooi en indrukwekkend, niet alleen omdat je het wel aan militairen kunt overlaten om zonder emotioneel vertoon een aangrijpend ritueel te volvoeren (zie de herdenkingen van diverse oorlogen), maar ook omdat militairen de uitvoerende kracht van de staat vertegenwoordigen. Wat de oorzaak van de vliegramp ook is – het waarschijnlijkst lijkt een stupide vergissing van een halve gare schurk achter een bedieningspaneel – een en ander vond in ieder geval plaats als gevolg van oorlogshandelingen. En in oorlogsgerelateerde omstandigheden dient het leger acte de présence te geven, al was het maar om te salueren.

Mijn gewaardeerde collega Arnon Grunberg citeerde in de Volkskrant de al even gewaardeerde schrijver Kurt Vonnegut die over de staat meende: Stay the hell out of my bodybag. Oftewel: de dood is een privéaangelegenheid, waar de staat zich niet mee moet bemoeien. Een leuk, libertair ideetje voor een kosmopolitische wereld zonder grenzen, waar alleen nog maar privépersonen leven, maar in de werkelijkheid hebben mensen te maken met de natiestaat, waaraan ze belasting betalen en die in ruil daarvoor onder andere zorgt voor bescherming van het vege lijf. Met militairen. Als de staat mensen ten oorlog stuurt, is het minste wat hij kan doen ervoor zorgen dat de doden terugkomen in fatsoenlijke bodybags.

Ook in geval van collateral damage (een enorme hoeveelheid per ongeluk gedode burgers) is het de taak van de staat om ervoor te zorgen dat het individuele rouwvertoon van nabestaanden überhaupt kan plaatsvinden. Zou het militair ceremonieel achterwege zijn gebleven, had Rutte zich een Kreon betoond.

Artikelen in Column.


Betalen voor tweede date

Beste Beatrijs,

Een paar weken geleden nodigde iemand mij uit voor een date. Hij kent me via een gezamenlijke vriendin en hij aasde al langere tijd op een afspraakje met mij. Ik heb ingestemd en hij nam me mee naar een sjiek visrestaurant met uitzicht op zee, wat ik zeer ongemakkelijk vond, omdat een eerste date laagdrempelig hoort te zijn. Ik voelde me opgelaten en kon niet echt ontspannen. Hij heeft betaald voor die eerste date, zoals het naar mijn mening hoort. Uiteindelijk hebben we wel gewoon een goed gesprek gehad en toen hij me later sms-te voor een tweede date, stemde ik in. Weer koos hij een sjiek restaurant, nog duurder en ongemakkelijker. Tijdens die tweede date besloot ik dat ik niet nog een keer met hem uit wilde. Omdat ik niet wilde dat hij voor twee superdure etentjes betaald zou hebben om vervolgens afgewezen te worden, stelde ik voor dat ik ditmaal zou trakteren. Hij vond dit goed. Toen ik de rekening kreeg, schrok ik me een hoedje: het was nog duurder dan ik had gedacht. Ik heb wel gewoon betaald.

Dit zit me niet lekker. Ik ben studente en ik ben aan het sparen om volgend jaar naar het buitenland te gaan. Ik kan niet eens nieuwe schoenen kopen! Hij is ingenieur en werkt bij een goed betalend bedrijf. Ben ik nou een zeur? Of kan het echt niet wat hij gedaan heeft?

Een dure afkoop

Beste Een dure afkoop,

U had dat tweede etentje niet hoeven te betalen! Om te beginnen niet, omdat degene die formeel uitnodigt altijd betaalt. Dit was geen informele afspraak tussen vrienden of geliefden ‘om samen ergens een hapje te eten’, u werd uitgenodigd voor een date door een man met vues. In dat geval is de rekening voor hem en al helemaal gezien het verschil in financiële draagkracht tussen u en hem. Waarom u op de uitnodiging bent ingegaan is me trouwens niet helemaal duidelijk. Erg enthousiast over de eerste date was u niet. Kennelijk wilde u hem nog een kans geven, maar willoos instemmen met wat hij voorstelt is dan niet de aangewezen weg. U had de afspraak wat meer naar u toe kunnen trekken door uw voorkeur uit te spreken voor een simpel restaurantje. Mocht de nadere kennismaking alsnog tegenvallen, had u de avond netjes kunnen afhechten door voor te stellen de rekening te delen. Dus niet trakteren, maar delen! Dan was uw boodschap ook doorgedrongen, zonder dat u op torenhoge kosten was gejaagd.

Nu belandde u voor de tweede keer in een duur restaurant. Vervelend, maar uiteindelijk heeft hij die beslissing genomen (dan wel: u hebt hem laten beslissen), wat betekent dat hij de verantwoordelijkheid voor de avond en de bijbehorende kosten draagt. Niets in deze situatie vraagt erom dat u als uitgenodigde partij ineens de rekening gaat opeisen om hem duidelijk te maken dat ‘het niets kan worden tussen jullie twee’. Tenslotte bestaat er geen enkele morele verplichting voor een vrouw om amoureuze betrekkingen aan te knopen met een man die haar ergens op getrakteerd heeft. U hebt uw financiële verlies aan uzelf te wijten, al moet ik hieraan toevoegen dat een gentleman, zeker een die ruim in zijn slappe was zit, dit aanbod natuurlijk nooit had mogen accepteren. Die zou hoe dan ook de rekening betaald hebben om vervolgens ook zijn verlies op het erotische vlak waardig te dragen.

Artikelen in Liefde en relaties, Traditionele etiquette.

Gelabeld met , .