Spring naar inhoud


Wekelijks ‘Moderne manieren’ in uw inbox ontvangen? Abonneer u nu op de Nieuwsbrief!

De adviesrubriek ‘Moderne manieren’ gaat over etiquette en verschijnt iedere zaterdag in het dagblad Trouw (bijlage ‘tijd’), maar ook direct op Internet: zie Beatrijs in Trouw. Lees daar haar nieuwste bijdrage. Daarna komen alle problemen op deze website terecht.

Hebt u zelf een vraag over (in)correct gedrag van uzelf of anderen, dan kunt u die insturen via beste@beatrijs.com. U krijgt vrijwel altijd persoonlijk antwoord, en uw vraag kan gebruikt worden voor anonieme publicatie in het dagblad Trouw en op deze website, tenzij u er expliciet bezwaar tegen maakt.

Ook te volgen op Twitter! @BeatrijsRitsema

Artikelen in Etiquette.


Mag ik uithuizig zijn?

Beste Beatrijs,

Sinds twee jaar woon ik in een studentenhuis met vier andere jongens, met wie ik op dezelfde studentenvereniging zit. Als ik druk ben met mijn studie, vriendin, vrienden of familie, ben ik zelden thuis en als ik wel thuis ben, ontspan ik op mijn eigen kamer. Ik steek niet zo veel energie in mijn huisgenoten en – al zijn het prima huisgenoten – ik heb niet per se een hele enerverende klik met ze. Hun favoriete bezigheden (gamen, internetten, tv kijken) doen me weinig. Als ik weer eens de deur uit ga, terwijl mijn huisgenoten bijna gaan eten, of als ik iets niet weet van wat er gaande is binnen het huis, worden er vaak opmerkingen gemaakt dat ik meer met hen zou moeten optrekken.

Ik vind dat onzin. Mijn interesse naar hoe het met ze gaat als ik er wél ben en mijn aanwezigheid bij enkele doordeweekse maaltijden vind ik al meer dan genoeg. Nu willen ze ook nog een week op reis in de zomervakantie en vinden dat ik ‘schraal’ ben als ik daar niet aan meedoe. Ik wil hier niet een week van mijn waardevolle vakantie en spaargeld aan besteden. Ben ik mijn huisgenoten meer aanwezigheid verschuldigd of kan ik het afdoen als ongegrond geklaag?

Schrale huisgenoot

Beste Schrale huisgenoot,

Uw studentenhuis houdt er wel strenge regels op na, het lijkt wel een gezinsvervangend tehuis! Voor zo ver mijn ervaring met studentenhuizen strekt, laten bewoners elkaar vrij en is deelname aan huisactiviteiten strikt vrijwillig. Misschien past zo’n vrijheid-blijheid houding beter in een wat grootschaliger woonvoorziening dan in een klein huis, maar goed, in de sociale sfeer lijkt vrijheid me toch belangrijker dan verplichtingen.

Bespreek uw visie eens met uw huisgenoten op een rustige manier. Leg uit hoe uw leven in elkaar zit, net zoals u het hierboven beschrijft: studie, vriendin, vrienden, activiteiten buiten de deur – u hebt het te druk voor huiselijke gezelligheid. U doet af en toe mee met eten en koken met uw huisgenoten, maar meer tijd hebt u niet. En u wíl ook niet meer tijd aan hen besteden, want u bent tevreden met het leven dat u nu leidt.

Een gezamenlijke vakantie zit er al helemaal niet in, want u hebt andere plannen voor de zomer. Verzeker uw huisgenoten dat u hen echt prima en sympathiek vindt, maar dat uw beste vrienden elders zitten. Wees duidelijk tegenover hen dat ze geen extra inzet van u te verwachten hebben en dat u uw leven niet zult beteren in de door hen gewenste richting. U hoeft zich verder nergens voor te verontschuldigen, want u mag uw tijd naar eigen inzicht indelen en omgaan met wie u wil. Er staat toch niet in uw huurovereenkomst dat u minimaal X uur per week in de gemeenschappelijke huiskamer moet doorbrengen? Maak er een grapje over en schenk de huisgenoten een biertje in. Dan zullen ze het verder wel best vinden.

Artikelen in Vrienden en kennissen.

Gelabeld met , , .


Groeten van X en mij

Beste Beatrijs,

Als je namens jezelf en je partner een kaart schrijft hoor je je eigen naam als laatste te schrijven. Nu heb ik een nieuwe relatie en nog niet al mijn familie en vrienden hebben met hem kennisgemaakt of ze kennen hem nog niet goed. Omdat iedereen weet dat we een serieuze relatie hebben, lijkt het me vanzelfsprekend om verjaardags- of kerstkaarten ook namens hem te ondertekenen. Maar ik vind het een beetje raar staan om dan met zijn naam te beginnen. Welke volgorde hanteer je bij een kaart als de geadresseerde één van de afzenders niet of niet goed kent?

Ondertekeningsvolgorde

Beste Ondertekeningsvolgorde,

Als u een kaartje stuurt naar iemand die nog niet met uw nieuwe geliefde heeft kennis gemaakt, hoeft u hem niet te vermelden bij de ondertekening. Ook al weet de geadresseerde van zijn bestaan, er heeft nog geen ontmoeting plaatsgevonden en de groeten overbrengen namens een onbekende is een beetje doelloze actie. In zo’n geval schrijft en ondertekent u de kaart alleen namens uzelf. Wanneer uw familie en vrienden wel kennis hebben gemaakt met uw nieuwe partner, hoe vluchtig ook, ondertekent u de kaart zoals gebruikelijk: eerst uw partners naam, dan uw eigen naam. Het is overigens niet heel gebruikelijk om als stel te corresponderen (brieven en kaarten mede namens de ander te versturen), wanneer er nog geen sprake is van een samenwoonsituatie met gemeenschappelijk adres.

Artikelen in Post, Taalgebruik.

Gelabeld met .


Steeds maar bij de schoonfamilie langs

Beste Beatrijs,

Ik word al jaren een beetje moe van alle verjaardagen van mijn schoonfamilie. Mijn schoonouders hebben vier dochters (onder wie mijn echtgenote dus) met partner en daarnaast zijn er met onze kinderen erbij inmiddels zeven kleinkinderen. In mijn schoonfamilie is het de gewoonte dat iedereen alle verjaardagen van elkaar bezoekt. Vooral mijn schoonmoeder stuurt steeds op familiebijeenkomsten aan. Voor mij is dit redelijk verstikkend. Er zijn inmiddels zoveel familieleden dat we soms om de twee weken weer met z’n allen met gebak en koffie steeds dezelfde praatjes zitten te houden. Ik houd dan weinig tijd over voor mijn eigen ouders, vrienden of culturele activiteiten. Mijn echtgenote voelt deze worsteling ook, maar zit natuurlijk met haar loyaliteit. We willen graag een betere balans vinden. Wat zou een goede oplossing kunnen zijn?

Te veel verjaardagen

Beste Te veel verjaardagen,

Spreek allereerst met uw vrouw en word het eens over hoeveel verjaardagen u per jaar aankunt. Zoals u het beschrijft lijkt het me veel te veel. Daar wordt een mens horendol van. U moet ook nog gewone, vrije weekenden overhouden zonder sociale verplichtingen en u moet ook tijd en aandacht kunnen besteden aan uw eigen familie en uw eigen vriendenkring. Een belangrijke opschoning zou erin kunnen liggen om geen kinderverjaardagen meer te bezoeken. Die zijn vaak toch tamelijk vervelend en, laten we wel wezen, er zijn te veel neefjes en nichtjes. Wees consequent en nodig de familie ook niet meer uit voor de verjaardagen van uw eigen kinderen. Kinderen horen kinderpartijtjes te hebben en geen feestjes waarvoor allerlei volwassenen moeten opdraven.

Ook kunt u overwegen om niet meer naar de verjaardagen van de zwagers van uw vrouw te gaan. Als ik goed reken, houdt u dan alleen nog de verjaardagen van uw schoonouders (verplicht natuurlijk) over en die van de zusters van uw vrouw. Vijf in totaal per jaar moet te doen zijn. Als uw vrouw vaker wil gaan, het betreft tenslotte háár familie, kan ze makkelijk in haar eentje gaan en u verontschuldigen wegens andere bezigheden – u hoeft tenslotte niet de hele tijd in haar kielzog te verkeren.

Artikelen in Schoonfamilie, Verjaardag.

Gelabeld met .


Autonome vriend

Beste Beatrijs,

Ik ben dol op mijn vriend. Maar diep van binnen knaagt de twijfel of hij wel bij mij past en ik betrap mezelf ook op wantrouwen. De redenen: hij gaat minstens twee keer per week alleen uit en komt dan vaak pas rond drie uur thuis; hij heeft mij na elf jaar nog niet aan zijn vrienden voorgesteld; hij spreekt geregeld af met zijn ex, die ik ook nog nooit heb ontmoet. En hoewel we al elf jaar samen zijn en vijf jaar samenwonen, wil hij dit nog steeds niet officieel laten registreren. Hij wilde ook niet samen een hypotheek afsluiten en dat heb ik toen maar alleen gedaan. Ik heb mijn onvrede over deze zaken meermaals uitgesproken. Hij zegt dan dat hij van mij houdt, maar zijn vrijheid nodig heeft. Dat hij mij niet in zijn vriendenkring betrekt, is om zijn ex geen pijn te doen. Ik wil hem niet kwijt en wil geen zeur zijn. Hij is lief, heeft veel humor, is knap en ik vrij heel graag met hem. Maar om de zoveel tijd heb ik veel last van zijn vrijheidsdrang en maken we hier (zinloze) ruzies over. Het ene moment vind ik dat ik aan mezelf moet werken en dezelfde autonomie moet nastreven als hij. Het andere moment neem ik hem juist die autonome opstelling kwalijk. Wat is uw advies?

Worstelen met autonomie

Beste Worstelen met autonomie,

Vraag uzelf af: wat wil ik voor de rest van mijn leven op relatiegebied? Iemand die op een vanzelfsprekende manier (dus zonder dat u daar ruzie over moet maken) voor u kiest? Of geeft u de voorkeur aan uw huidige vriend die er allerlei andere prioriteiten op nahoudt, waaronder zijn ex?

Uw vriend pakt het nogal halfslachtig aan. Hij zegt dat hij van u houdt, maar tegelijk vindt hij u niet belangrijk genoeg om in zijn vriendenkring te introduceren. Gevraagd naar de reden van zijn weigerachtigheid zegt hij dat hij zijn ex niet wil kwetsen. Kennelijk heeft hij er minder moeite mee om zijn huidige vriendin te kwetsen dan zijn ex. Hij woont met u samen, maar hij wil niets weten van een hypotheek. Hopelijk draagt hij wel bij aan de woonkosten, maar zijn status komt neer op huurder/ huisgenoot die zijn eigen gang gaat. Voordeel van deze constructie is wel dat u hem elk moment de huur kunt opzeggen, want er bestaat geen enkel formeel contract tussen jullie.

Deze variant van autonomie valt onder dolgedraaid egocentrisme.

Uw vriend hecht sterk aan zijn autonomie. Allemaal goed en wel, maar waarom woont hij dan niet op zichzelf, waar hij daadwerkelijk de regie over zijn leven kan voeren? Komt dat misschien doordat hij het wel makkelijk vindt dat u voor hem kookt en wast en dat u zich beschikbaar houdt voor seks? ’t Is maar een hypothese, hoor. U vraagt zich af of u ‘aan uzelf moet werken’ en dezelfde autonomie moet nastreven als uw vriend tentoonspreidt. Waarom bent u degene die tekort schiet en zou moeten veranderen? Alsof uw vriend zo’n mooie, nastrevenswaardige levenshouding heeft! De meeste mensen zouden deze variant van autonomie omschrijven als dolgedraaid egocentrisme. Hoe u uw relatieperikelen ook oplost: aan uzelf werken komt niet in aanmerking. Ofwel u stuurt uw vriend de laan uit, ofwel u omhelst de rol van deurmat en stelt zich zonder morren tevreden met de kruimels die hij voor u over heeft.

Artikelen in Liefde en relaties.

Gelabeld met .


Telefoon op speaker

Beste Beatrijs,

Bij een telefoongesprek met mijn schoonzus zaten we te praten over van alles en nog wat, het gesprek werd vertrouwelijk. Op zeker moment merkte ik dat mijn zwager mee zat te luisteren. Hij begon zich ermee te bemoeien en ging meepraten. Ik had daar geen zin in en hing op. Ik vind dat je van tevoren even moet zeggen dat er iemand meeluistert. Dan krijg je een heel ander soort gesprek, natuurlijk veel oppervlakkiger. Doordat ik het gesprek kribbig beëindigde, is mijn schoonzus dan weer gepikeerd. Ben ik overgevoelig?

Niet met z’n drieën

Beste Niet met z’n drieën,

Het is absoluut niet lichtgeraakt of overgevoelig om het vervelend te vinden, als u merkt dat er iemand meeluistert, terwijl u meent onder twee oren te spreken. Ook al gaat het om subtiele verschillen, een dialoog voer je net iets anders dan een groepsgesprek. Als er in een tweegesprek ineens een derde begint mee te praten, is het toch net alsof er iemand van achter een gordijn tevoorschijn springt. Vraag aan uw schoonzus of ze bij een telefoongesprek wil zeggen of de telefoon op speaker staat, omdat u graag wil weten met hoe veel mensen u aan het praten bent.

Artikelen in Telefoon.

Gelabeld met .


Een duur cadeau voor oma?

Beste Beatrijs,

Binnenkort viert onze familie de 90-jarige verjaardag van mijn grootmoeder, de moeder van mijn vader. Aangezien zij waarschijnlijk niet lang meer te leven heeft, wordt het een groot feest. De viering vindt plaats in de tuin van mijn tante. De kleinkinderen kregen een nogal dwingende mail van mijn vader om een groot geschenk voor te bereiden met het bericht erbij dat zijn eigen cadeau de kosten van het feest zijn. Mijn broer vindt dat zijn aanwezigheid volstaat qua cadeau. Onze vader werd daar boos om. Na enig informeren begreep ik dat andere familie hooguit bloemen meeneemt. Moeten wij als kleinkinderen een groot cadeau aanschaffen? Of is het voldoende om de reis te betalen en aanwezig te zijn?

Oma wordt negentig

Beste Oma wordt negentig,

Nee, de kleinkinderen hoeven geen geld bij elkaar te leggen voor de aanschaf van een cadeau. Uw grootmoeder zit op haar negentigste verjaardag echt niet te wachten op een of ander prijzig hebbeding. Wat uw vader bedoelde te zeggen, vermoed ik, is dat het aardig zou zijn als de kleinkinderen moeite doen om ‘iets leuks te doen’ voor hun oma op het feest. Bijvoorbeeld een liedje zingen op een bestaande melodie met een zelfgemaakte tekst die slaat op uw oma. Of een grappige sketch in elkaar zetten. Of een kort toespraakje van een paar kleinkinderen met anekdotes en herinneringen aan het verleden. Een liedje zingen is waarschijnlijk het makkelijkste met als pluspunt dat de hele familie kan meezingen met het refrein. Dat vereist enige voorbereiding, maar het is ongeveer het laatste wat de kleinkinderen kunnen doen voor hun oma (ze zal dankbaar en ontroerd zijn) en zo’n optreden tussen de schuifdeuren of naast de rododendrons draagt zeker bij tot de feestvreugde. Als uw vader dit niet heeft bedoeld, dan bedoel ik het! Steek de koppen bij elkaar als kleinkinderen en verzin iets leuks en persoonlijks voor uw oma. Een materieel cadeau kunt u laten zitten.

Artikelen in Cadeaus, Grootouders en kleinkinderen, Verjaardag.


Het intrekken van een uitnodiging

Beste Beatrijs,

Een vriendin van mij, ‘Elly’, wordt binnenkort zeventig. Ze heeft mij uitgenodigd voor een feestelijke lunch, eerst mondeling en daarna schriftelijk. Nu belde ze me op met het verzoek om liever niet te komen. De reden is dat een andere vriendin van haar mij niet wil tegenkomen en ze wil geen ruzie op haar verjaardag. Elly heeft met deze vriendin een complexe relatie. Hun vriendschap was lang bekoeld, maar sinds enkele maanden trekken ze weer met elkaar op. Vroeger was ik ook met deze vrouw bevriend, maar ik heb met haar gebroken toen ik hoorde dat ze kwaad over mij sprak met anderen. Ik ben gekwetst door de keuze van Elly. We kennen elkaar al vele jaren, we zijn betrokken op elkaar en hebben nooit ruzie gehad. Ik vermoed dat ze zich door die vriendin onder druk heeft laten zetten om mij aan de kant te schuiven. Elly wil met mij apart nog een keer haar verjaardag vieren, maar voor mij is de lol er wel van af. Hoe kan ik het beste reageren?

Niet meer welkom

Beste Niet meer welkom,

Bijzonder onaardig van Elly om u eerst uit te nodigen en u vervolgens te verzoeken om toch maar weg te blijven. Een eerder gedane uitnodiging intrekken geldt als een belediging uit de hoofdklasse. Het is ongepast om een ingescheepte passagier weer uit de boot te duwen. Elly wilde geen ruzie op haar verjaardag. Welnu, die heeft ze toch gekregen. En wel met u. Dit is geen kleinigheid om met de mantel der liefde te bedekken. Dit moet u niet over uw kant laten gaan. Toen Elly dit probleem zag aankomen, stonden haar verschillende opties ter beschikking om eventueel onheil af te wenden. Ze had bijvoorbeeld u niet kunnen uitnodigen. Dan had u niet van de lunch af geweten en was er niets aan de hand geweest. Ze had ook de vriendin-met-de-complexe-relatie niet kunnen uitnodigen. Dan was u er gewoon heen gegaan en was er ook niets aan de hand. Desnoods had ze beide vriendinnen kunnen uitnodigen en kunnen vertrouwen op hun beider beleefdheid om een ontmoeting niet uit de hand te laten lopen, oftewel hen het zelf laten uitzoeken. Maar zij koos de slechtste van alle oplossingen en zei: ‘Blijf jij bij nader inzien maar liever weg!’ Dan kunt u maar één ding concluderen: Elly vindt die andere vriendin veel belangrijker dan u.

U kunt het aanbod van uw vriendin om nog eens met u apart haar verjaardag te vieren koeltjes afwijzen onder voornoemde reden: ‘Voor mij is de lol er wel van af.’ Daarna een tijdje stilte betrachten. Elly kan in de ijskast plaatsnemen. Op enig moment zal ze wel tot het inzicht komen dat ze zich vergaloppeerd heeft en zal ze as op haar hoofd strooien. U kunt haar spijtbetuiging minzaam aanvaarden en van daaruit de vriendschap weer oppakken. Maar ze zal eerst moeten beseffen dat ze fout bezig was en door het stof moeten gaan.

Artikelen in Traditionele etiquette, Verjaardag, Vrienden en kennissen.

Gelabeld met , .


Toehoorder bespeelt de mondharmonica

Beste Beatrijs,

Als muzikaal duo (piano en zang) treden wij wekelijks op in een zorgcentrum voor ouderen. Wij brengen dan gedurende een uur oude Nederlandse liederen ten gehore. Sinds kort is er een blinde bewoner bij gekomen die behoorlijk hard alle liedjes meespeelt op zijn mondharmonica. Wij hebben hier moeite mee, want sommige bewoners hebben erover geklaagd. We willen hem zijn plezier niet ontnemen, maar kunnen wij hem verzoeken zachter te spelen? Hij zit al in een hoekje achterin.

Een extra muzikant

Beste Een extra muzikant,

Het is natuurlijk leuk dat deze man zo enthousiast is dat hij gaat meespelen. Maar hij mag uw optreden niet overstemmen, dus u moet hem een beetje afremmen. Praat met hem van tevoren de volgende keer dat u optreedt. Geef hem ruime complimenten en maak vervolgens een afspraak over het meeblazen. Vraag hem of hij wat zachter kan spelen, maar houd er rekening mee dat het hem niet lukt. Wat ook zou kunnen werken is om hem te vragen om alleen met sommige nummers mee te spelen en niet met allemaal, omdat de balans dan weg is, of omdat de mondharmonica bij sommige nummers wel past en bij andere niet, nou ja, verzin een acceptabele reden. Voor het beste resultaat moet ieder zijn muzikale inbreng op de ander afstemmen. Vraag hem om vlak bij of op het podium te komen zitten, zodat u hem een seintje kunt geven bij welke nummers hij los kan gaan.

Artikelen in Scholen en verenigingen.

Gelabeld met .


Geen aandacht voor het bezoek

Beste Beatrijs,

De vriendschap met onze goede vrienden ervaren wij als minder waardevol sinds zij ouders zijn van (inmiddels) twee peuters en een kleuter. Gesprekken komen niet van de grond, omdat de ouders permanent aandacht geven aan de kleintjes. Elke poging van ons om het ergens over te hebben wordt afgekapt door geluidjes uit de kinderstoel, geroep in de speelhoek of alleen al doordat hun ogen afdwalen naar hun kinderen. Na de afleiding is het aangesneden onderwerp voor hen weg. Soms roepen wij zelf monter tegen de kinderen: en nu even stil! Of pakken met moeite de draad zelf weer op. Maar dit haalt niets uit. In de auto terug mopperen we. Toen onze puberzoon die leeftijd had, lieten we ons niet zo door hem claimen. We aarzelen om er wat van te zeggen. Dat wordt misschien als kritiek opgevat. Wat te doen?

Geen gesprek mogelijk

Beste Geen gesprek mogelijk,

Uw vrienden schenken meer aandacht aan hun kinderen dan aan hun vrienden die op bezoek zijn. Irritant, maar er is weinig aan te doen. U hebt gelijk met uw aarzeling om kritiek te geven op de door u gewraakte gang van zaken. Mensen kunnen slecht tegen aanmerkingen op de manier waarop ze met hun kinderen omgaan. Dan bekoelen de verhoudingen en ze luisteren toch niet naar u. Een beetje dimmen met de vriendschap dan maar. Spreek minder vaak af met hen. Doe eens een voorstel om bij wijze van uitzondering een eetafspraak bij u thuis te houden zonder kinderen erbij. U kunt zeggen dat u het leuk zou vinden om weer eens een avond ongestoord een gesprek te kunnen voeren. Misschien hebben ze daar wel oren naar. Ze zouden dan een oppas moeten inschakelen. Als ze daar niet voor voelen, omdat ze hun kinderen altijd en overal mee naar toe willen nemen, dan ligt het zoals het ligt en zult u zich daarbij moeten neerleggen. Over een paar jaar zal het trouwens beter gaan. Hoe ouder de kinderen worden, hoe minder ze als stoorzender optreden.

Artikelen in Kinderopvoeding, Visite, Vrienden en kennissen.

Gelabeld met , .