Spring naar inhoud


Wekelijks ‘Moderne manieren’ in uw inbox ontvangen? Abonneer u nu op de Nieuwsbrief!

De adviesrubriek ‘Moderne manieren’ gaat over etiquette en verschijnt iedere zaterdag in het dagblad Trouw (bijlage ‘tijd’), maar ook direct op Internet: zie Beatrijs in Trouw. Lees daar haar nieuwste bijdrage. Daarna komen alle problemen op deze website terecht.

Hebt u zelf een vraag over (in)correct gedrag van uzelf of anderen, dan kunt u die insturen via beste@beatrijs.com. U krijgt vrijwel altijd persoonlijk antwoord, en uw vraag kan gebruikt worden voor anonieme publicatie in het dagblad Trouw en op deze website, tenzij u er expliciet bezwaar tegen maakt.

Ook te volgen op Twitter! @BeatrijsRitsema

Artikelen in Etiquette.


Stiefmoeder dringt zich op

Beste Beatrijs,

Ik ben bij mijn vader opgegroeid en op mijn negende kwam mijn stiefmoeder in huis. Onze band is nooit makkelijk geweest. Er is veel gebeurd tussen ons in het verleden, wat nooit uitgepraat is. Pogingen daartoe leiden alleen maar tot onbegrip en kwaadheid bij haar. Ze neemt alles als een persoonlijke aanval. Ik voel me daardoor niet gehoord. Sinds ik zelfstandig woon, zie ik haar minder en gaat het contact beter. Zij grijpt dit echter aan om de banden met mij aan te halen en wil met mij apart elke maand iets leuks doen. Ik heb daar helemaal geen behoefte aan. Ik kan niet mezelf zijn bij haar en voel het verleden en vroegere vernederingen in mijn hoofd rondtollen. Ik overweeg het contact met haar tijdelijk te stoppen om mezelf wat rust te geven. Ik vrees alleen dat dit voor haar en mijn vader als een enorme verrassing zal komen, net terwijl het beter gaat. Ik wil mijn vader geen pijn doen of hem in een loyaliteitsconflict brengen. Maar ik wil mezelf ook niet langer verloochenen.

Stiefmoeder wil meer

Beste Stiefmoeder wil meer,

Zelfstandig wonen zal uw dagelijks leven aanzienlijk vergemakkelijkt hebben. Nu wil uw stiefmoeder u naar zich toe trekken. Ze heeft niet in de gaten dat de situatie voor u er een van gewapende vrede is. Het lijkt nogal rigoureus om het contact met haar te verbreken. Dat zou de relatie met uw vader ook in gevaar brengen. Niet dat u zich verplicht moet voelen om met uw stiefmoeder apart leuke dingen te doen. Dat is nergens voor nodig. Het lijkt ook niet zo moeilijk om die voorstellen af te wimpelen. U zegt dan: ‘Sorry, ik heb het heel druk.’ U bent bezig met studeren of werken, u hebt allerlei activiteiten, eigen vrienden. Het is helemaal niet raar voor u als twintiger om geen tijd te hebben om met uw stiefmoeder te shoppen of te lunchen.

Zet het contact met uw vader voort, zoals u dat gewend bent. Wanneer u bij hem thuis langs gaat, ziet u uw stiefmoeder vanzelf ook al. Het is ook raadzaam om af en toe met uw vader apart af te spreken. Tenslotte hebben kinderen doorgaans een sterkere band met hun eigen ouders dan met hun stiefouders. De verhouding met uw stiefmoeder hoeft verder niet opgeklaard of geharmoniseerd te worden. Misschien komt dat er later nog eens van, maar op dit moment is het niet urgent om harmonie af te dwingen met iemand die weerstand bij u oproept. Zij is de vrouw van uw vader en u kunt niet om haar heen. Zet uw verhouding met haar in het teken van vriendelijkheid en beleefdheid, maar houd intussen afstand.

Artikelen in Stieffamilie.

Gelabeld met , .


Een spiegel missen

Beste Beatrijs,

Mijn tandarts zit in een groepspraktijk met collega’s en mondhygiënisten. Ik fiets altijd naar de praktijk en kom verwaaid binnen. Ik vind het dan prettig om te kunnen controleren of mijn neus schoon is (die ik meestal moet snuiten na een fietstocht) en of mijn mascara niet is uitgelopen. Er is een keurig toilet, zij het zonder spiegel. Ik heb wel eens aan de tandarts gevraagd of er een spiegel kon komen. Hij reageerde hier verbaasd op en zei dat hij dit zou bespreken in het team. Tot op heden is alles bij het oude. Ben ik een zeur als ik nogmaals aandring op een spiegel?

Te veel gevraagd?

Beste Te veel gevraagd,

Uw tandarts vindt het blijkbaar niet erg belangrijk om een spiegel op te hangen in de toiletruimte voor patiënten. Ik denk niet dat hij hiermee faalt in patiëntvriendelijkheid. Het merendeel van de patiënten zal geen spiegelbehoefte hebben. Los zelf uw probleem op en voer in uw tas een klein zakspiegeltje en een pakje papieren zakdoekjes mee, zodat u overal waar u binnen komt uw gezicht kunt controleren op ongerechtigheden. Wanneer u een spiegelloze ruimte betreedt (dat zal wel vaker gebeuren), kunt u altijd met eigen hulpmiddelen uw gezicht redresseren.

Artikelen in Zakelijke relaties.

Gelabeld met .


Ticketkosten verhalen

Beste Beatrijs,

Ik had een ticket gekocht om een vriendin op te zoeken die voor werkervaring drie maanden in het buitenland zat. Ik zou een week bij haar verblijven. Dit alles in overleg, ze vond het leuk dat ik kwam. Een paar weken voor vertrek krijg ik te horen dat ze eerder terugkomt, omdat haar stage niet is wat ze ervan verwacht had. Ze geeft suggesties wat ik kan doen: de reis omboeken of een work/holidaystay op een boerderij. Ik heb helemaal geen zin om stallen uit te mesten of in vakantie in mijn eentje, plus de extra kosten die dat met zich meebrengt. Ik begrijp heus wel dat ze dit niet met opzet zo heeft gedaan, maar ik vind niet dat ik voor de kosten hoef op te draaien die door haar zijn ontstaan. Ik heb het niet breed. Wat zou ik het beste kunnen doen?

Afgezegde vakantie

Beste Afgezegde vakantie,

Het spijt me, maar hier is niets aan te doen. Uw vriendin heeft haar stage opgezegd en is naar huis teruggekeerd. Ze kan u niet meer ontvangen tijdens uw geplande vakantie. Uw reisje gaat niet door, tenzij u er een andere draai aan zou geven, wat het geheel veel duurder zou maken. U wil dat niet, dus u blijft thuis. De kosten van het ticket bent u kwijt. Er is geen enkele manier waarop u deze kosten kunt verhalen op uw vriendin. Stel dat uw vriendin ziek was geworden en teruggegaan naar huis. Of u en zij hadden van tevoren ergens hoogoplopende ruzie over gekregen, zodat u er geen zin meer in had. Dan was uw reisje ook niet doorgegaan en dan had zij u ook niet hoeven terug te betalen. Soms gaan geplande reizen niet door wegens onvoorziene omstandigheden. Dat heet overmacht of pech. Accepteer de financiële schade en zet het uit uw hoofd.

Artikelen in Vrienden en kennissen.

Gelabeld met , , .


Harteloze vriendin

Beste Beatrijs,

Regelmatig stuur ik via de mail petities door naar vrienden en familie met het verzoek om te tekenen. Kort geleden deed ik dat met een noodoproep van Amnesty International. Ik ga ervan uit dat mensen met een hart zo’n petitie willen steunen. Toch kreeg ik een negatieve reactie van een vriendin die ik al heel lang ken. Zij schrijft dat ze zich schuldig en ongemakkelijk voelt als ze niet tekent en of ik haar daarom uit mijn adressenlijst wil halen. Dat kwam op mij heel bot en onaangenaam over. Ik liet haar weten dat ik in haar teleurgesteld ben, want waarom zou je níet voor iets goeds willen tekenen? Zij zegt dat ze zich vrij wil voelen en dat ze liever zelf haar mening vormt. Zij begrijpt niet waarom ik teleurgesteld ben en dat verbaast mij dan weer! Ook al zijn we al vijftig jaar goed bevriend, uit deze botsing blijkt hoe verschillend we zijn als het erop aankomt. Kunt u me helpen haar te begrijpen en niet boos te worden?

Petities rondmailen

Beste Petities rondmailen,

Uw vriendin is iemand met een hekel aan oproepen via internet om ergens een handtekening onder te zetten. Dat maakt haar niet tot een slecht mens. Van het vrijblijvend plaatsen van elektronische handtekeningen kun je je best afvragen wat voor zin het heeft behalve dat het de persoon die ergens op klikt tijdelijk een goed gevoel geeft.

Er zijn mensen die niets liever willen dan hun betrokkenheid uiten via handtekeningenacties op internet en er zijn mensen die er niks in zien. Het ene type is niet moreel hoogstaander dan het andere. Misschien geeft uw vriendin wel handenvol geld aan goede doelen of zet ze zich als vrijwilliger ergens voor in met concrete werkzaamheden. Hoe dit ook zij, als uw vriendin zegt dat zij haar eigen oordeel kan vormen en geen opvoedende informatie van uw kant nodig heeft, lijkt het me goed om haar wens te respecteren en er vooral geen karakterkwestie van te maken. Zij ziet niets in internetpetities of sociale-media-solidariteit en ze stelt geen prijs op rondzend-e-mails (propaganda) van bekenden. Niet iedereen hoeft toch precies hetzelfde goed en belangrijk vinden als wat u goed en belangrijk vindt? U hebt vast andere raakpunten met uw vriendin om bevriend met haar te zijn. Schrap de rondzendmailtjes uit uw vriendschap met haar en draag haar dit specifieke gebrek aan sociale betrokkenheid verder niet na.

Artikelen in Internet en e-mail, Vrienden en kennissen.

Gelabeld met .


Oma hakt erop in

Beste Beatrijs,

Mijn schoonmoeder praat heel vaak negatief over mijn zoon van achttien, haar kleinzoon, dat hij te dik is en zo geen meisje kan krijgen. Ook waar hij bij is. Over ons hele gezin zegt ze dat we dik zijn en nodig moeten afvallen. Normale gespreksstof heeft ze niet met ons. Meestal gaat het over haar eigen dingen. Ze luistert niet, als wij wat willen zeggen, en reageert ook niet. Ik heb er zo genoeg van. Mijn zoon is een lieve, zachtaardige jongen. Hij verdwijnt naar zijn kamer, als ze er is. Zij is erg overheersend en ik durf niet tegen haar in te gaan. Hoe kan ik tegen haar zeggen dat we niet gediend zijn van haar bemoeienis?

Onuitstaanbare oma

Beste Onuitstaanbare oma,

Tegen iemand die op ramkoers ligt, zult u moeten optreden. Toon ruggengraat en roep uw schoonmoeder tot de orde. Dat ze alleen maar over zichzelf praat is tot daar aan toe. Dat kunt u over u heen laten komen, terwijl u ‘Ja, ja’ mompelt, ‘Mm-mm’ zoemt en intussen aan interessantere zaken denkt. Maar als ze onaardig doet over uw zoon of uw gezin, moet u tegen haar ingaan. Zeg dan: ‘Schoonmama [of hoe u haar ook aanspreekt], we hebben geen behoefte aan kritiek. Als je/u niets aardigs weet te zeggen, zeg dan liever niks.’ Herhaal dit zinnetje bij elke nieuwe rotopmerking. Vergeet niet te vermelden dat uw zoon nu al zijn bekomst heeft van oma. Als u bij haar op bezoek bent, is zo’n kwetsende uitlating een prima aanleiding om te zeggen: ‘Kom, ik stap maar weer eens op, want ik heb hier geen zin in.’ En dan ook meteen vertrekken!

Artikelen in Grootouders en kleinkinderen, Schoonfamilie.

Gelabeld met , .


Nieuwe partner in receptierij

Beste Beatrijs,

Ik ben zeven jaar gescheiden en binnenkort trouwt mijn dochter. Mijn ex-vrouw is inmiddels hertrouwd. We staan op redelijk goede voet, ik zie haar en haar nieuwe man op verjaardagen. Bij het begin van de receptie na de huwelijksplechtigheid staan bruidspaar en ouders op een rijtje om felicitaties in ontvangst te nemen. Ik ben van mening dat een nieuwe partner daar niet thuishoort. Wat schrijft de etiquette voor?

Wordt hij ook gefeliciteerd?

Beste Wordt hij ook gefeliciteerd,

Of een nieuwe partner thuishoort in het rijtje naasten dat felicitaties in ontvangst neemt hangt een beetje af van de tijdsduur van de nieuwe relatie. Als een nieuwe partner heel vers is en nog nauwelijks een intrede in de familie heeft gedaan, komt hij/zij niet in aanmerking. Als de relatie al wat langer duurt, staat hij/zij er meestal wel bij. Uw ex en haar nieuwe man zijn getrouwd en zodra een stel getrouwd is, worden zij formeel als eenheid beschouwd. De nieuwe man van uw ex kan er dus staan. Maakt u zich er geen zorgen over. De ouders van de bruidegom zullen er ook staan, en soms doen broers en zusters van het bruidspaar ook nog mee. De ervaring leert dat de formaliteit van het feliciteren in een receptierij een rommelige aangelegenheid is. Naarmate meer onbekende gasten zich aandienen om een handje te schudden, hebben ouders minder idee wie zij nu weer voor zich hebben. Dat geldt voor de genodigden die het rijtje naasten afwerken evenzeer. Er worden in een vrolijke sfeer in den blinde felicitaties uitgedeeld, dat is alles. De mensen die ertoe doen weten heus wel dat u de vader van de bruid bent.

Artikelen in Bruiloft, Traditionele etiquette.


Lanterfantende zoon

Beste Beatrijs,

Als vader worstel ik met een dilemma. Mijn zoon van negentien woont weer thuis, nadat hij anderhalf jaar op kamers heeft gewoond om een HBO-studie te doen. Maar de studie viel tegen en op kamers wonen hield hij niet vol, hij kreeg erg heimwee. Nu oriënteert hij zich op een vervolgstudie, werkt wat maar heeft ook veel vrije tijd. Vrouw en andere kinderen vinden dit wel gezellig. Ik vind dit moeilijk. Ik was blij dat hij op kamers ging en studeren, omdat ik dacht dat hij eindelijk een doel had om zich voor in te spannen. Eerder zwalkte hij langs opleidingen, was niet gemotiveerd en ging liever chillen met vrienden. Nu hij weer thuis is, begint het gelanterfant weer. Ik erger me hier wild aan en denk: ga toch eens wat nuttigs doen. Als hij zijn levensstijl wil blijven voortzetten, prima. Maar niet in mijn huis onder mijn ogen. Moet ik hem verder begeleiden in zijn zoektocht of werk ik hem langzaam het huis uit?

Mijn zoon, de nietsnut

Beste Mijn zoon, de nietsnut,

Negentien jaar is helemaal niet oud! Kinderen blijven tegenwoordig veel langer thuis wonen dan vroeger. Meisjes zetten er wat meer vaart achter, maar meer dan de helft van de jongens heeft op hun 23ste het ouderlijk huis nog niet verlaten. Dat u zich ergert aan het gelanterfant van uw zoon is een klacht van vele ouders sinds kinderen niet meer op hun twaalfde uit werken worden gestuurd. Doelloos rondhangen hoort een beetje bij de tienerleeftijd. Uw zoon is na anderhalf jaar op zijn negentiende mislukt in zijn HBO-studie. Hij was dus 17 toen hij daaraan begon. Hij kan eerder toch niet verschrikkelijk veel hebben gezwalkt. Zeventien is voor de meeste tieners te jong om zelfstandig te gaan wonen. Veertig jaar geleden terug lag dat anders. Jongeren in de jaren zestig en zeventig wilden niets liever dan onder het ouderlijk toezicht vandaan en op kamers vanwege de vrijheid (vooral seks), maar tegenwoordig hebben ze die vrijheidsbehoefte niet meer zo sterk. Jongeren mogen thuis alles doen wat ze willen en tegelijk blijven ze langer kind.

Uw zoon is aan het nadenken wat hij na de zomer wil gaan doen. Steun hem daarbij, zou ik zeggen. Ga hem in ieder geval niet het huis uit werken. Dat zou alleen maar zijn, omdat u zich aan hem ergert, niet omdat dat goed zou zijn voor zijn ontwikkeling. Gun uw zoon de tijd. Stimuleer zijn tijdelijke baantjes. Laat hem meehelpen met huishoudelijke taken, geef hem een dag per week om te koken voor het hele gezin. Help hem bij het vinden van een passende opleiding en erger u niet aan zijn aanwezigheid. Het komt heus wel goed met hem.

Artikelen in Tieners.

Gelabeld met , .


Fluisteren in gezelschap

Beste Beatrijs,

Soms fluisteren mensen in gezelschap: een moeder met haar kinderen in de trein of medegebruikers van de sauna die hun gesprek op fluistertoon voeren. Er zit een regeltje uit mijn kindertijd (ik ben nu 42) in mijn hoofd: je mag niet fluisteren in gezelschap. Ik weet niet of het door mijn opvoeding komt, maar feit is dat fluisteren van anderen mij zo stoort dat ik een keer aan mensen heb gevraagd om op normale toon hun gesprek voort te zetten. Ze keken mij met grote ogen aan. Bestaat de door mij herinnerde etiquetteregel eigenlijk wel? Is het beleefder om in gezelschap zachtjes te praten dan om te fluisteren? En zo ja, mag ik mensen daarop aanspreken?

Sotto voce

Beste Sotto voce,

De regel ‘niet fluisteren in gezelschap’ bestaat zeker, maar slaat op een gezelschap van bekenden. Als je met de hele familie of met een groep vrienden of met het bestuur van de hockeyclub aan tafel zit, is het onbeleefd als twee mensen zich van de rest afzonderen door met elkaar te fluisteren (of door een vreemde taal te spreken). Maar mensen die in het openbaar vervoer zitten of in de rij voor een kassa staan of in een museum de kunst bewonderen mogen zeker wel fluisteren (dan wel hun eigen taal spreken). De bedoeling van dat gefluister is niet om bekenden uit te sluiten, maar om niet te veel auditieve ruimte in beslag te nemen en onbekenden niet te storen.

Artikelen in Het publieke domein, Taalgebruik, Traditionele etiquette.

Gelabeld met .


Een exclusief feestje

Beste Beatrijs,

Mijn man en ik (70-plus) wonen tien jaar samen. Onze eerste partners waren eerder overleden. Mijn man heeft twee kinderen van middelbare leeftijd. We gaan goed met elkaar om. Zelf heb ik geen kinderen. De zoon van mijn man is binnenkort 25 jaar getrouwd. Het stel wil dat in hun huis vieren met een etentje. Ik ben hiervoor niet uitgenodigd, omdat ze het klein willen houden met alleen echte familie. De ouders van de schoondochter zijn gescheiden en hebben nieuwe relaties met wie ze overigens niet samenwonen. Die nieuwe partners zijn ook niet uitgenodigd. Dit uitnodigingsbeleid stoort mij buitengewoon. Mijn man vindt het ook raar, maar heeft niet het lef er iets van te zeggen. Getuigt het van moderne manieren om de vaste partner van je (schoon)vader niet uit te nodigen bij zo’n jubileum?

Gepasseerd

Beste Gepasseerd,

De uitsluitingsplannen die u schetst zijn ongepast. Het is tegen alle regels om voor een feestelijke gelegenheid (al was het maar een dertien-uit-een-dozijn verjaardagsfeestje) één ouder uit te nodigen en zijn of haar levensgezel, met wie al tien jaar tafel en bed gedeeld wordt, uit te sluiten. Terecht bent u daar gepikeerd over en het is heel vreemd dat uw man zich hier gelaten bij neerlegt. Spoor uw man aan om de vergissing van zijn zoon terloops telefonisch te corrigeren: ‘Nog even over jullie dinertje: Wilma en ik komen gewoon samen, hoor! Dat jullie het weten.’ Verdere discussie is overbodig. Ook de later ingestroomde partners van de andere ouders vallen in de categorie verplichte gasten die je niet met goed fatsoen kunt weigeren en die welkom horen te zijn. Als het feestje daardoor te groot dreigt te worden, kan het jubilerende stel beter afzien van een gezeten diner, een lopend buffet organiseren en wat klapstoeltjes huren.

Artikelen in Huwelijksjubileum, Stieffamilie, Traditionele etiquette.

Gelabeld met .