Spring naar inhoud


Wekelijks ‘Moderne manieren’ in uw inbox ontvangen? Abonneer u nu op de Nieuwsbrief!

De adviesrubriek ‘Moderne manieren’ gaat over etiquette en verschijnt iedere zaterdag in het dagblad Trouw (bijlage ‘tijd’), maar ook direct op Internet: zie Beatrijs in Trouw. Lees daar haar nieuwste bijdrage. Daarna komen alle problemen op deze website terecht.

Hebt u zelf een vraag over (in)correct gedrag van uzelf of anderen, dan kunt u die insturen via beste@beatrijs.com. U krijgt vrijwel altijd persoonlijk antwoord, en uw vraag kan gebruikt worden voor anonieme publicatie in het dagblad Trouw en op deze website, tenzij u er expliciet bezwaar tegen maakt.

Ook te volgen op Twitter! @BeatrijsRitsema

Artikelen in Etiquette.


Blijf van me af!

Beste Beatrijs,

Ik ben een single 40-plus vrouw en woon in een appartementencomplex. Naast mij woont een stel, zij Nederlandse, hij Noord-Afrikaans. De buurman maakt al jaren avances: uitnodigingen om mee te gaan naar sportschool, festival of strand – zonder zijn vrouw die een zware baan heeft met onregelmatige werktijden. Nooit ben ik op zijn voorstellen ingegaan. De laatste tijd heb ik ook last van handtastelijkheden. Toen ik een paar weken in het buitenland had gezeten, werd ik bij thuiskomst door deze buurman hartstochtelijk begroet met een veel te stevige omhelzing en kussen in mijn hals. Losrukken lukte niet, schreeuwen durfde ik niet. Toen hij me losliet, heb hem zo duidelijk mogelijk in het Frans (Nederlands spreekt hij nauwelijks) te verstaan gegeven dat ik dit absoluut niet wil. Hij reageerde dat zijn gedrag puur vriendschappelijk bedoeld is, uit een goed hart komt en past binnen zijn cultuur. Sindsdien heeft hij zijn omhelzingen meerdere keren in de hal van ons gebouw of op straat herhaald.

Omdat ik een goede verstandhouding heb met zijn vrouw, heb ik haar niet ingelicht. Bovendien vrees ik na opening van zaken een volstrekt verstoorde relatie met en tussen het stel en wellicht een vorm van wraak van zijn kant. Ik ben wanhopig en ik vraag me af hoe nu te handelen: toch mijn buurvrouw inlichten, anders wellicht een gang naar de politie of de lieve vrede bewaren en hopen dat hij ophoudt?

Buurman is handtastelijk

Beste Buurman is handtastelijk,

Een buitengewoon onaangename situatie. Slik niet het fabeltje dat er cultuurverschillen ten grondslag liggen aan het gedrag van de buurman. Als die al een rol zouden spelen, zijn de omgangsvormen tussen mannen en vrouwen in de Noord-Afrikaanse cultuur een stuk formeler en afstandelijker dan in Nederland. Vreemde vrouwen (geen familie) aanraken en omhelzen is er al helemaal niet bij.

Prepareer een korte boodschap voor het geval dat hij u toch weer bespringt.

Dit onwelvoeglijke gedrag en vooral de aanhoudendheid ervan na uw protesten is een persoonlijke keuze van de buurman om u seksueel te intimideren (denk aan de Egyptische gewoonte onder mannen om vrouwen te betasten in het openbaar vervoer). Het in ieder geval niet een spontane uiting van gezelligheidsgevoelens. U zult zich dus krachtdadiger dan tot nu toe ertegen moeten verzetten. Misschien is het inmiddels tot hem doorgedrongen dat u niets met hem te maken wil hebben en zal hij afstand houden, maar prepareer een korte boodschap in het Frans voor het geval dat hij u toch weer bespringt. Oefen dit van tevoren hardop voor de spiegel. Zeg luid en duidelijk: ‘Laat me alstublieft met rust, en vooral: raak me nooit meer aan! [altijd vousvoyeren als u met hem spreekt] Ik stel het niet op prijs. Als u me nog één keer aanraakt, zal ik met uw vrouw spreken over uw handtastelijkheden en daarna ga ik linea recta door naar de politie. Ne Me Touchez Pas! Plus Jamais!’ Voer uw dreigementen uit, zodra de man over de schreef gaat. Dit zal de burenverhoudingen mogelijk verstoren, maar dat moet dan maar. Wie niet gevoelig is voor de boodschap ‘Afblijven!’ zal dit moeten bezuren.

Artikelen in Aanspreken en begroeten, Buren.

Gelabeld met , .


Lievelingskleinkind

Beste Beatrijs,

Mijn oma laat geregeld merken dat ik het favoriete kleinkind ben. Niet zozeer in giften, als wel in wat ze zegt. Ik snap wel een beetje waarom ze zo doet, want ik ben de enige die mijn grootouders belt en die uit zichzelf op bezoek komt met een bosje bloemen, terwijl ik het verst weg woon. Maar ik voel me ongemakkelijk, als ze negatief over hen praten en heb ook geen zin om telkens de andere kleinkinderen te verdedigen. Hoe kan ik hier het best mee omgaan?

Favoriet kleinkind

Beste Favoriet kleinkind,

Een losse opmerking kunt u laten passeren en er zo veel mogelijk overheen praten. Als uw grootouders er te lang over doorgaan of er bij elk bezoek weer op terugkomen, zeg dan dat u best kunt begrijpen dat zij de andere kleinkinderen missen, maar dat u het niet fijn vindt als zij laatdunkend over uw neven en nichten spreken. Suggereer hen dat zij zelf ook wel eens contact kunnen opnemen met hun andere kleinkinderen, als ze lang niets van hen gehoord hebben. Spreek, los hiervan, eens af met een of twee van uw nichtjes of neven om gezamenlijk uw grootouders te bezoeken. Een plan om samen te gaan zal voor de kleinkinderen allicht de drempel verlagen om in beweging te komen.

Artikelen in Grootouders en kleinkinderen.

Gelabeld met .


Ik wil geen grappige stukjes op mijn huwelijk!

Beste Beatrijs,

Binnenkort ga ik trouwen met de liefde van mijn leven. Hoewel ik erg uitkijk naar de dag dat wij elkaar het ja-woord zullen geven, is er één ding waar ik vreselijk tegenop zie. Mijn vrienden denken dat ze het komisch talent van de Speld hebben en staan te popelen om een sketch op te voeren. In werkelijkheid zijn ze net zo grappig als een ingezakte red velvet cake. Kan ik mijn vrienden verbieden om een stukje te doen op mijn bruiloft?

Zouteloze humor

Beste Zouteloze humor,

Het is niet raadzaam om uw vrienden ervan te weerhouden om bij uw huwelijk komische sketches op te voeren. Een huwelijk is a once in a lifetime event – daar gaan we tenminste vanuit – het soort van mijlpaal dat niet kan passeren zonder dat de naaste omgeving daar op persoonlijke wijze even bij stilstaat. Dat hoort erbij en die inspanningen geven de dag extra kleur. Meestal komt het stilstaan neer op het houden van toespraakjes. De Nederlandse traditie schrijft verder liedjes en grappige sketches voor. Dat de cabareteske bijdragen onder het niveau van Arjen Lubach blijven steken, dat de rijmen krom zijn en de samenzang vals mag de pret niet drukken. Het publiek, dat tegen die tijd toch al een glaasje op heeft, amuseert zich kostelijk en soms is er toevallig ook écht iets leuks verzonnen.

Het bruidspaar koestert zich in het zonnetje van goedbedoelde aandacht en moet niet zeuren over amateurisme. Het enige wat u kunt doen om een en ander binnen de perken te houden is een ceremoniemeester aanstellen, aan wie u een nadrukkelijk consigne meegeeft over tijdslimieten. Bijvoorbeeld dat de combinatie van toespraken, liedjes en sketches maximaal drie kwartier mag duren. Vervolgens is het de taak van de ceremoniemeester om mensen die een bijdrage willen leveren van tevoren keihard vast te binden op het hun toebedeelde aantal minuten. Dan komt het vast goed. Leun achterover en laat alles minzaam glimlachend over u heen komen. Veel plezier op uw huwelijksdag!

Artikelen in Bruiloft, Traditionele etiquette.

Gelabeld met , .


Meelifters bij de rondleiding

Beste Beatrijs,

Recentelijk was ik met drie vrienden in de Nieuwe Kerk in Delft. Wij hadden 45 euro betaald voor een privé rondleiding van 90 minuten. De rondleiding was uiterst informatief en de gids kon beeldend vertellen. Een paar andere kerkbezoekers luisterden een paar minuten mee naar onze gids en haakten daarna weer af. Er waren ook drie mannen die een uur lang met ons groepje bleven meelopen. Dit ergerde mij nogal, omdat het privékarakter van ons speciaal geplande uitstapje aangetast werd. Bij het kijken naar details drongen zij zich tussen de gids en ons in. Eén man begon zelfs ellenlange vragen aan de gids te stellen. Na afloop maakt dit drietal zich meteen uit de voeten, wat mij deed vermoeden dat zij slinks op een goedkope manier aan hun informatie wilde komen. Wat raadt u aan in een situatie als deze? Wie is hier aan zet? De gids? Ik als bezoeker? Of wellicht de kerk die duidelijker regels moet stellen? Wij hebben voor deze rondleiding betaald, maar waren soms afgeleid en hebben niet optimaal kunnen genieten.

Gratis op de eerste rang

Beste Gratis op de eerste rang,

Ik vrees dat er niet veel aan dit verschijnsel te doen is. Dit gebeurt voortdurend in musea en kerken. Meestal haken meelifters snel weer af, omdat het inderdaad niet hun rondleiding is. En een paar minuten meepikken is natuurlijk ook geen probleem. Maar een uur lang aanhaken en vervolgens ook nog spreektijd in beslag nemen gaat te ver en is erg brutaal. Ik denk dat op zo’n moment de gids moet opmerken dat de indringer niet bij de groep hoort, niet betaald heeft en dus ook geen aanspraak kan maken op groepsdeelname. Plus een verzoek om zich te verwijderen, althans niet op de voorgrond te staan, en een suggestie geven om zelf een betaalde rondleiding te nemen.

Het moet de gids zijn (als die tenminste de overtreder herkent als niet-groepslid) die een ‘Ho eens even!’-opmerking maakt, want dit soort toe-eigening laat zich het beste in de context van een heterdaadje corrigeren. Het heeft geen zin dat het museum of de kerk preventieve mededelingen gaat ophangen in de trant van ‘Verboden voor niet-betalenden mee te luisteren met rondleidingen’. Dat klinkt al te blafferig voor een betrekkelijk minimale overtreding. Als de gids niet optreedt tegen meelifters, kan een van de groepsdeelnemers een initiatief in die richting nemen: ‘Sorry, ik geloof niet dat u bij de groep hoort, kunt u een beetje achteraan gaan staan?’

Artikelen in Kerk, Reizen.

Gelabeld met , .


Betalen voor een blik op het bruidspaar

Beste Beatrijs,

Onlangs lag er op een balie in onze kerk een trouwaankondiging. Het was een uitnodiging van een jong stel om de kerkelijke inzegening van hun huwelijk bij te wonen. Ik ken hen niet goed, maar het zijn aardige, jonge mensen. In de uitnodiging stond verder niets over een receptie of feest. Van buren hoorde ik dat er ’s avonds een huwelijksfeest voor genodigden zou zijn. Op de uitnodiging voor de kerkdienst werd een dresscode vermeld en tevens een cadeautip in de vorm van een envelopje. Stel dat ik erheen zou gaan, omdat ik trouwdiensten altijd mooi vind om bij te wonen, moet ik me dan aan de dresscode houden en een envelop met inhoud geven?

Cadeautip voor kerkdienst

Beste Cadeautip voor kerkdienst,

Kerkelijke huwelijksinzegeningen staan wel vaker open voor belangstellenden uit de gemeente. Maar het is niet correct om van niet persoonlijk uitgenodigde kerkbezoekers een cadeau te verwachten. Evenmin is het correct om deze belangstellenden een kledingcode op te leggen. Naar de kerk mogen mensen komen zoals ze zijn – ook in hun dagelijkse kloffie, waar ze toch meestal een jas overheen dragen. Cadeau en kledingcode zijn gekoppeld aan sociaal vertier: een receptie, een diner of een feest. Dit bruidspaar is erop gericht de boter te braden uit hun huwelijksdag door entreegelden te heffen voor iedereen met maar een vleugje belangstelling. Er zullen niet veel gemeenteleden te porren zijn om te betalen voor een kerkdienst, ook al wordt er een huwelijk ingezegend. Wegblijven is het devies en als u er toch heen wil, ga dan zonder plichtplegingen.

Artikelen in Bruiloft.

Gelabeld met , , .


Als een sterfbedbelofte te duur wordt

Beste Beatrijs,

Mijn moeder is drie jaar geleden overleden. De laatste jaren had ze een hondje, dat haar veel levensvreugde bracht. Kort voor haar dood had een vriendin van haar aangeboden om het hondje in huis te nemen. Dit was een grote opluchting voor mijn moeder. Omdat deze vrouw het niet breed heeft, beloofden mijn broer en ik (aan mijn moeder en aan die vriendin) dat wij de kosten voor onze rekening zouden nemen. Dat ging anderhalf jaar goed, toen er plotseling een operatie moest plaatsvinden voor € 800, omdat de hond iets gevaarlijks had ingeslikt. Mijn broer en ik hebben de rekening betaald. Mijn broer hield het daarna voor gezien en weigerde nog langer te betalen, hoewel hij geld genoeg heeft. Een tijdje later bleek het hondje een chronische ziekte te hebben, waarvoor levenslang medicijnen nodig zijn. De vriendin van mijn moeder betaalt het speciale voer en ik de rest. Dit kost mij gemiddeld 75 euro per maand.

Regelmatig krijg ik een appje met de vraag of ik een extra bedrag (dierenarts, hondentrimmer) wil overmaken. Ik ben alleenstaande moeder, werk drie dagen en moet letten op mijn uitgaven. Eigenlijk wil ik stoppen met betalen (de hond kan nog zo’n vijf jaar leven) maar ja, die belofte aan mijn moeder. Wat te doen?

De hond als molensteen

Beste De hond als molensteen,

Beloftes aan mensen op sterfbedden zeggen niet zo veel, omdat stervenden altijd van de status quo uitgaan en geen rekening kunnen houden met veranderende omstandigheden. Uw moeder wilde haar hondje graag onderdak hebben. Aan die wens is voldaan. Inmiddels zijn er drie jaar verstreken en lijdt de hond aan aandoeningen die drukken op uw portemonnee. Het is de vraag of uw moeder dat gewild zou hebben. Misschien had uw moeder zelf de hond in deze omstandigheden wel laten inslapen. Misschien ook niet, u kunt het niet met zekerheid weten en het doet er ook niet toe. Op dit moment is het niet úw hond, u hebt hem niet in huis en u hoeft zich verder niet verantwoordelijk voor hem te voelen. Na drie jaar is de hond eigendom van de vriendin en die kan naar eigen bevind van zaken handelen. Zeg tegen de vriendin dat u ophoudt met betalen, omdat het u te duur is langzamerhand. De vriendin kan zelf beslissen of ze de hond blijft verzorgen én ervoor betalen of hem laten inslapen of ze kan hem wegens gebrek aan financiële draagkracht naar het asiel brengen.

Artikelen in Dood en begrafenis.

Gelabeld met .


Achteraf kritiek krijgen

Beste Beatrijs,

Ik ben met een goede vriendin op vakantie geweest, we kennen elkaar al heel lang. Het was heel geslaagd naar mijn idee, ik keek er met genoegen op terug. Tot mijn verbazing komt mijn vriendin nu, twee maanden later, met een opsomming van opgedane ergernissen. Mijn eigenschappen en handelwijze blijken doorns in het oog te zijn geweest. Mijn hang aan de navigatie, de airconditioning in mijn auto, de boodschappen die we deden en de spullen die ik had meegenomen. Dat ik een keer alleen naar een kasteel ging, terwijl zij lag te zonnen (terwijl ze het juist zo leuk had gevonden om dát samen te doen). Dat we te veel in restaurants hadden gegeten, terwijl zij had willen koken.

Ik was stomverbaasd, toen ik het allemaal hoorde. Ik heb gezegd dat ik er even over moest nadenken. Maar de vakantie heeft ineens een nare nasmaak. Ik heb mij vaak gelukkig geprezen met een vertrouwde vriendschap als deze, zeker de laatste jaren nu onze echtgenoten overleden zijn. Hebt u een aanbeveling, waarin ik mijzelf niet te kort hoef te doen, maar ook mijn vriendin tegemoet kan komen?

Onverwachts vakantieconflict

Beste Onverwachts vakantieconflict,

Bedank uw vriendin voor de feedback en laat het onderwerp verder rusten. Neem u voor om nooit meer met haar op vakantie te gaan. Het heeft geen enkele zin om elk incidentje nog eens tegen het licht te houden en uit te spitten. De lijst van aanstootgevende dingen is te lang. Zo die muggenzifterijen al de moeite waard waren om door te nemen (de mantel der liefde lijkt me eerder op z’n plaats), dan had dat meteen ter plekke moeten gebeuren en niet twee maanden later, toen er niets meer bijgestuurd kon worden. Begrijpelijk voelt haar verongelijktheid achteraf als een onverhoedse aanval in de rug. Kennelijk hebt u haar op een afschuwelijke manier dwarsgezeten, terwijl u argeloos bezig was met in uw ogen normaal vakantie vieren. Er is zo veel wat u verkeerd hebt gedaan dat het geen doen lijkt om uzelf te verbeteren, mocht u daar al toe gemotiveerd zijn.

U en uw vriendin kunnen het prima met elkaar vinden in het dagelijkse leven, als ieder zich na een ontmoeting veilig kan terugtrekken op privéterrein, maar zij is te passief van aard of te indirect of te secundair reagerend om gedurende langere tijd intensief mee op te trekken. Of u bent te overheersend voor haar, dat kan ook. De ervaring heeft in ieder geval geleerd dat u en zij geen comfortabel vakantieduo vormen. U verschilt te veel van elkaar in temperament. Zet uw oude vriendschap voort langs de oude, beproefde paden en zoek voor een eventueel volgende vakantie een reisgenoot die wat meer het hart op de tong draagt.

Artikelen in Vrienden en kennissen.

Gelabeld met , .


Moet ik voor Sinterklaas spelen?

Beste Beatrijs,

Na 25 jaar ga ik stoppen met mijn vrijwilligerswerk. De organisatie biedt mij een afscheid aan. Nu is het de laatste jaren een gewoonte geworden dat degene die vertrekt iedereen (in mijn geval zo’n dertig collega’s) een cadeautje geeft. Daar zit dan vaak ook nog een speciale betekenis aan, dus daar moet over worden nagedacht. Nu gaat het mij niet om het geld dat ik hieraan moet besteden als wel dat ik het raar vind om presentjes te geven als je weggaat. Hoe denkt u daarover?

30 cadeautjes

Beste 30 cadeautjes,

Deze merkwaardige gewoonte doet denken aan kinderen die een verjaarspartijtje bezoeken en na afloop een zak met snoep en een goedkoop speeltje (de zogenaamde goodie bag) mee naar huis krijgen om jaloezie op de jarige die zo veel cadeautjes kreeg de kop in te drukken. Mensen die bij een organisatie vertrekken, waar ze betaald of vrijwillig werk deden, krijgen een (meestal gemeenschappelijk) cadeau van de ex-collega’s als dank voor de inzet en de prettige samenwerking. Niet andersom, want daar is geen beginnen aan en het slaat ook nergens op. Ik raad u aan om deze infantiele traditie te doorbreken en af te zien van het kopen en geven van individuele pro forma cadeautjes. Ik kan me niet voorstellen dat iemand van uw ex-collega’s er aanstoot aan neemt dat hij/zij na afloop van het gezellig samenzijn zónder persoonlijk aardigheidje naar huis moet.

Artikelen in Cadeaus, Collega's.

Gelabeld met .


Hoe een restaurantrekening te verdelen?

Beste Beatrijs,

Binnenkort zijn mijn moeder en haar (tweede) man 25 jaar getrouwd. Wij, de drie kinderen, willen hen een etentje aanbieden, waarbij we hen uiteraard vrijhouden. Nu hebben mijn man en ik drie thuiswonende kinderen waarvan er twee een vriendin hebben. Los van een derde van het cadeau (het eten van mijn ouders) moeten wij voor zeven personen betalen. Mijn gescheiden zus hoeft maar voor twee personen te betalen (zichzelf en haar dochter) en mijn broer voor vier: hemzelf, zijn vrouw en twee kinderen (zonder verkering).

Mijn man en ik vinden dat niet eerlijk. We zouden ruim drie keer zoveel moeten betalen als mijn zus en bijna twee keer zoveel als mijn broer. We hebben voorgesteld de totale rekening in drieën te delen. Dat zouden we toch ook gedaan hebben als we hen bijvoorbeeld een weekendje weg cadeau zouden geven? Mijn broer en zus vinden dat zij niet hoeven op te draaien voor de kosten van ons grotere gezin. Hoe denkt u daarover?

Duur jubileumgeschenk

Beste Duur jubileumgeschenk,

Stel dat u en uw vrouw zes kinderen hadden met elk kind een partner of geliefde. Stel dat uw zus en uw broer allebei single waren zonder kinderen. Zou u het dan eerlijk vinden dat de restaurantrekening voor het hele gezelschap door drie werden gedeeld? Het antwoord lijkt duidelijk: nee natuurlijk.

Dit cadeau is geen weekendje erop uit voor het jubilerend stel, maar een familie-etentje waarbij alle aanwezigen consumeren. De enige manier waarop het etentje zich onderscheidt van andere familiale excursies is dat de grootouders niet hoeven te betalen. Bij gelegenheden, waar relatief grote en relatief kleine gezinnen aan deelnemen en er geen sprake is van één partij die de rest uitnodigt maar van een vrijwillige afspraak, is het aanbevelenswaardig om het aantal personen per gezin mee te wegen. Uw gezin met aanhang en al komt neer op zeven personen. Dat is bijna de helft van het totaal aantal aanwezigen (vijftien personen inclusief uw ouders). Inderdaad: waarom zouden uw broer en zus moeten betalen voor uw kinderen plus verloofdes? Neem van de totale restaurantkosten de helft voor uw rekening. Van de andere helft kan uw broer twee derde betalen en uw zus een derde deel. Dat is niet ingewikkeld om uit te rekenen en op die manier worden de kosten min of meer naar rato en rechtvaardig verdeeld.

Artikelen in Cadeaus, Eten en drinken.

Gelabeld met .