Spring naar inhoud


Het eigendom van dementen

Beste Beatrijs,

Kort geleden was ik op bezoek bij een oude, nooit getrouwde dame die aan Alzheimer lijdt en in een verpleeghuis zit. Toen ze haar huis verruilde voor een kamer moest er heel veel weg. Al haar mooie spulletjes, waaronder zilver, kristallen glaswerk en sieraden, verdeelden de neven en nichten onder elkaar. Tijdens ons gesprek miste ze haar bontjasje en haar sieraden en ze vroeg aan haar neef waar alles gebleven was. ‘Het is verdeeld onder de familie,’ was het antwoord, waarop ze verontwaardigd zei: ‘Maar ik ben toch nog niet dood?’ De neef sprak namens allen zijn zorg uit over eventuele diefstal van de sieraden. ‘Ik kan niet eens een ketting omdoen of een paar oorbellen dragen!’ klaagde ze. Ik vond het triest en raadde haar aan het onderwerp nog eens ter sprake te brengen met haar familie. ‘Mag een familie zich dat wel op voorhand toe-eigenen?’ vroeg ik me af, toen de neef mij later verzekerde dat ze het over vijf minuten vergeten zou zijn.

Verdwenen sieraden

Beste Verdwenen sieraden,

Het probleem met Alzheimer-patiënten is dat zij het leven niet meer kunnen overzien. Deze dame is niet voor niets in een verpleeghuis opgenomen. De zorg voor zichzelf wordt haar aldus uit handen genomen. De persoon verkeert in veiligheid, maar de bezittingen niet. Diefstal in zorginstellingen komt voor. Niet systematisch, maar wel incidenteel. En anders gebeurt het wel dat demente patiënten zelf voor Sinterklaas spelen. Omdat ze geen besef meer hebben van de waarde, kunnen ze zo een diamanten ring weggeven aan een uitzendkracht die aardig voor hen is geweest (en dit vervolgens onmiddellijk vergeten). Natuurlijk mogen die geschenken niet worden aangenomen, maar het gebeurt wel. Voor de opvatting ‘dement of niet, mensen mogen zelf beschikken over hun eigendom,’ valt best iets te zeggen, maar familieleden hebben ook een punt als ze denken: daar gaat de erfenis! Hoe bevoogdend ook, het is niet ongebruikelijk dat waardevolle spullen van demente patiënten op voorhand worden verdeeld om te voorkomen dat een en ander in het ongerede raakt.

Als een Alzheimer-patiënt volwassen kinderen heeft die regelmatig op bezoek komen, kunnen die ervoor zorgen dat Mama’s favoriete ketting of oorbellen in haar bezit blijven. Zij kunnen ook controleren dat ze deze draagt of dat ze in een bepaald laatje liggen. Demente patiënten zonder kinderen hebben het in dit opzicht moeilijker. Ze hebben niemand die dichtbij genoeg staat om dit soort details in de gaten te houden. U hebt tegen deze dame gezegd dat zij moet protesteren over deze gang van zaken. Maar waarschijnlijk heeft haar neef gelijk dat zij vijf minuten later is vergeten waar zij zich net nog over opwond. U bent een buitenstaander. U kent haar exacte conditie niet. U weet niet wat een tijdelijke klacht van iemand bij wie u toevallig op bezoek bent waard is. Het gaat nogal ver om de goede trouw van de familie die haar belangen behartigt in twijfel te trekken. Ik denk dat u zich hier beter niet mee kunt bemoeien.

Dat wil allemaal niet zeggen dat u zich niets hoeft aan te trekken van  het verdriet van deze dame. Het is vreselijk om op het einde van je leven in verwarde toestand in een inrichting te moeten eindigen. Dat is een groter probleem dan die verdwenen oorbellen of kettingen. In plaats van u zorgen te maken over haar bezittingen, kunt u beter af en toe deze dame bezoeken en proberen om het voor een uurtje of wat gezellig voor haar te maken.

Artikelen in Familie, Ziekte.

Gelabeld met , , .


3 Responses

Blijf op de hoogte, abonneer je op de RSS feed voor reacties op dit artikel.

  1. Nina schrijft

    Als die mevrouw echt alles na 5 minuten niet meer weet, waarom haar dan verdriet doen door (weliswaar eerlijk) te vertellen dat de erfenis al is verdeeld onder de familie terwijl de erflater nog niet was overleden. Waarom dan niet pappen en nathouden door te zeggen: “dat ligt bij Marietje/mijzelf/in uw eigen huis. ik zal ervoor zorgen dat ik het de volgende keer bij me heb.” De volgende keer weet ze het echt niet meer en anders vertel je weer precies hetzelfde: de volgende keer…. Zij tevreden want het is nog steeds haar bezit, alleen niet in de nabijheid en de familie tevreden want die heeft de spullen veilig.

  2. Johannes schrijft

    Ik kan me voorstellen, dat er voor demente bejaarden weinig houvast overblijft, en dat het weg zijn van zelfs de persoonlijke versierselen nog een extra akelige ervaring is. Het idee van Nina vind ik wel goed. Ook zou je kunnen overwegen om oma een aantal nieuwe, goedkope sieraden kado te doen of met haar te gaan kopen.

  3. Chayenne schrijft

    Het lijkt me vreselijk om te worden behandeld alsof je al dood bent. Dat de aasgieren, doof en blind voor jou als persoon met gevoelens, boven je cirkelen om de waardevolle spullen op deze manier veilig te stellen. Ondanks haar dementie voelt deze dame dat heel goed aan. Eerlijkheid vind ik in deze kwestie bepaald niet verheven. Deze dame heeft al zo weinig meer, het is zeker geen triviale zaak dat zij steeds zo gekwetst wordt. Hulde voor Nina, haar advies is een stuk liefdevoller dan dat van Beatrijs.



Sommige HTML is toegestaan