Beste Beatrijs,
Ik heb me altijd een buitenbeentje gevoeld in het grote gezin waar ik uit kom. Ik wilde dit helemaal niet en heb mijn leven lang pogingen gedaan ‘erbij te horen’. Ik heb me overdreven geprofileerd, me extra bewezen, buitensporige beslissingen genomen, kortom mezelf overschreeuwd. Alle pogingen ten spijt bleef ik me buitengesloten voelen, iemand die uitgelachen en bekritiseerd werd.
Onze ouders leven inmiddels niet meer. Voor mij een reden om me terug te trekken uit de ‘grote groep’ van familieleden. Individuele contacten met degenen met wie ik redelijk overweg kan onderhoud ik wel. Met een van de zussen ben ik niet langer ‘on speaking terms’ en in de familie denkt men dat dat de reden is waarom ik me afzonder. Door mijn familie word ik nog regelmatig (uitsluitend indirect) bekritiseerd om mijn oude gedrag, bijvoorbeeld vroegere woedeuitbarstingen. Men vreest dat dit elk ogenblik weer de kop kan opsteken. Zelf heb ik vroeger niet in de gaten gehad dat ik anderen met mijn gedrag heb benadeeld. Ik was en ben bezig mijn plaats in dit leven op deze aarde te vinden. Daardoor voel ik me al snel in het verdomhoekje zitten, als iemand me op mijn gedrag aanspreekt.
Hoe kan ik afkomen van het negatieve beeld dat mijn familie van me heeft?

Wanhopige vrouw

Een gezin is niets anders dan een stansmachine die stereotiepen produceert. De rollen liggen vast voor het leven. Hoe groter het gezin, hoe minder een persoon onder zijn of haar stempel uit kan komen. In het forum van de familie heerst over iedereen afzonderlijk een gemeenschappelijke opvatting: de een is een baasje, de ander een flirt, weer een ander een warhoofd of een slappeling of, mogelijk in uw geval, een driftkikker. De ene familie werkt meer met stempels dan de andere, maar geen enkele familie ontkomt er helemaal aan, omdat het een simpele manier is om de werkelijkheid overzichtelijk en begrijpbaar te houden. Daarom worden familiebijeenkomsten ook door velen als beklemmend ervaren. De familie beschikt over een armzalig en uiterst selectief geheugen, elke uitlating van een persoon wordt geïnterpreteerd in het licht van de historisch gegroeide consensus over die persoon, steeds herhaalt men dezelfde afgetrapte anecdotes die voor saillant of grappig moeten doorgaan.
U vraagt hoe u kunt afkomen van het negatieve beeld dat uw familie van u heeft en, lees ik tussen de regels door, dit kunt vervangen door een positiever beeld, namelijk van iemand die bezig is haar plaats in dit leven te vinden.
U vraagt het onmogelijke. Uw familie zal tot in lengte van dagen vasthouden aan het stempel dat u is toebedeeld: een dwarsliggend persoon met kuren. Voor een familie is het altijd prettig een zwart schaap onder haar leden te tellen - dat geeft ze iets om met elkaar over te praten. Het enige wat u doen kunt is uw schouders ophalen. U gaat om met de broers en zusters met wie u overweg kunt en de rest laat u zitten. Waarom zoekt u gezelligheid en waardering bij mensen, met wie u zelf kennelijk ook moeite heeft? Waarom die zucht naar erkenning? Ik vermoed dat u wilt dat hun de schellen van de ogen vallen en dat zij uw ware persoonlijkheid ontdekken. Vergeet het. Zij weten al twintig? dertig? veertig? jaar wie u bent.