| 1 | 2 |

Beste Beatrijs,
Een oude studievriendin van mij is al geruime tijd depressief. Zo op het oog heeft ze niet meer of minder problemen dan wij allemaal, maar ze neemt alles heel zwaar op en valt dus continu van de ene crisis in de andere. Het lijkt wel alsof ze het opzoekt.
Onderhand krijg ik erg de neiging om eens te zeggen: Kop op! Klagen kan ook een gewoonte worden! Of: doe eens wat voor een ander, dan ga je je vanzelf beter voelen! Aangezien ze altijd in een crisis zit, heeft ze erg weinig aandacht voor anderen en is ze er dus ook nooit voor mij, als ik haar eens nodig heb. Hoeveel begrip moet een mens opbrengen? Hoe ga je met sombere mensen om? En wat is het verschil tussen echt depressief en gewoon zeuren?

Afgeknapt, Amsterdam

Sommige mensen kunnen de kuilen en hobbels van hun leven niet hanteren. Somberheid en wat u ‘zeuren’ noemt zijn het gevolg. Een echte depressie, zo eentje waarvoor je naar de psychiater gaat die vervolgens een Prozac-recept uitschrijft, heeft geen duidelijke oorzaken. Als iemand op een verschrikkelijke manier door het lot wordt getroffen, is het nogal wiedes dat ie gedeprimeerd raakt, al blijkt lang niet iedereen dan ook tot zeuren over te gaan. Iemand anders raakt al in een dip, als de wasmachine het begeeft. Maar degene die sombert over een kapotte wasmachine is misschien wel de ‘echte’ depressieveling, juist omdat hij zich door zoiets futiels terneer laat slaan. Je kunt nooit voor iemand anders bepalen wat een redelijke last is om te dragen, omdat de een zijn gruwelijk lot min of meer opgewekt draagt en de ander wanhoopt over onzin. De een gedraagt zich in de ogen van de omstanders bewonderenswaardig en behoudt de steun van vrienden, de ander is een zwakkeling die uiteindelijk gemeden zal worden.
Los van de vraag of uw vriendin professionele hulp nodig heeft voor haar depressieve gemoedstoestand (ik kan dat niet beoordelen) staat vast dat zeuren een van de doeltreffendste methodes is ter vervreemding van de medemens. Unisono zeuren over tegenslagen, eigen falen en onmacht is hetzelfde als pochen over je successen. Het is onbeleefd, onaangenaam en – de ergste overtreding – dodelijk saai. Een goede vriendschap is bestand tegen een avondje eenzijdig zwelgen in eigen leed. Tegen twee ook nog wel. Maar daarna is het snel afgelopen. Van een parasiet wordt niemand vrolijker en alleen de psychiater wijzer. Die compenseert het aanhoren van gezeur in zijn uurtarief.
Zonder tweerichtingsverkeer heb je niets aan een vriendschap. Uw vriendin is volop bezig door onophoudelijke demonstraties van zwakte zichzelf saai, onaantrekkelijk en minderwaardig te maken. U kunt u zelf wel willen dwingen om uw begrip op peil te houden, maar u zit al net zo vast aan uw impliciete standaard over geven en nemen als uw vriendin aan de hare. Uw weerzin zit daar als een gier op uw schouder te wachten tot hij de zieltogende vriendschap op kan peuzelen. Zodra u haar suggereert zich eens om anderen te bekommeren (soep schenken aan daklozen!), omdat ze daarvan op zal knappen, is de vriendschap morsdood, al heeft u nog zozeer gelijk. Probeer het eerst eens met doe-afspraken. Ga squashen, fietsen of bowlen in plaats van aan de alcohol in een café. Zweet verdrijft de muizenissen meer dan praten.


Beste Beatrijs,
Na 35 jaar huwelijk heeft een goede vriendin van mij haar man verlaten. Het gebeurde op haar initiatief, maar ze is er toch kapot van. Ze woont nu alleen en ik steun haar zoveel als ik kan. Laatst vroeg ze me: ‘Zie ik er even beroerd uit, als ik me voel?’ Ondanks haar nieuwe vrijheid ziet ze er inderdaad ronduit beroerd uit. Ik heb gezegd dat het reuze meeviel. Moet ik bij dit soort rechtstreekse vragen eerlijk zijn of niet?

Waarheidslievende vriendin

Beste Twijfel,
Hoe uw vriendin eruit ziet, nu ze net uit haar huwelijk is gestapt, is volkomen onbelangrijk. Ze maakt een soort rouwproces door, ook al had ze dat niet verwacht. Uw vraag of u wel of geen eerlijkheid moet betrachten, als het over haar uiterlijk gaat, is zo mogelijk nog irrelevanter. Uw vriendin voelt zich beroerd, dan zijn er twee manieren om hierop te reageren. Of u gaat haar semi-therapeutisch steunen in haar depressie, of u probeert haar af te leiden door samen iets leuks te doen. Kies uit deze twee, maar ga niet samen zitten te meuten over wallen, rimpels, grijze haren of hangende borsten.