| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |

Beste Beatrijs,
Bij het voeren van telefoongesprekken is het tegenwoordig mogelijk dat de hele familie mee luistert en deelneemt aan het gesprek. Ik bel mijn broer en krijg niet alleen hem aan de lijn, maar ook zijn vrouw en wie er nog meer in de huiskamer zitten. Daardoor verandert het karakter van het gesprek. Vertrouwelijke mededelingen worden onmogelijk. Hoe is dit op te lossen? Ik zie er tegenop om te vragen of hij de telefoon op de privéstand wil zetten, omdat hij dan kan zeggen: ‘Waarom? Mag mijn vrouw niet horen wat wij bespreken?’ Om maar te zwijgen van de mogelijke reactie van de vrouw zelf: ‘Mag ik het niet horen? Word ik buitengesloten?’ Dit speelt niet alleen bij deze broer. Ook bij andere telefoongesprekken merk ik soms dat de hele familie meeluistert. Hoe is het telefoonverkeer weer te privatiseren, zonder anderen te kwetsen?

Liever één op één

Beste Liever één op,
Normaal gesproken gaan telefonerende mensen ervan uit dat ze een tweegesprek voeren en voelen ze zich betrapt of lichtelijk onaangenaam verrast als ze merken dat het een publiek gesprek is. De etiquette schrijft voor om de aanwezigheid van meeluisteraars aan te kondigen, zodat de beller weet waar hij aan toe is. De luidsprekeroptie zou alleen ingeschakeld moeten worden, als de situatie daar om vraagt. Kennelijk denken uw broer en schoonzuster hier anders over en vinden ze het normaal als heel het huisgezin meegeniet en meekwekt met het lopende telefoonverkeer. De gewoonte om zowel de grootste onbenulligheden (hoe laat is de basketbaltraining ook al weer?) als wat persoonlijker gesprekken van gezinsleden standaard door de huiskamer te laten schallen maakt op mij een verstikkende indruk, maar goed, kennelijk is het bevredigen van nieuwsgierigheid naar elkaars handel en wandel de norm in dat huisgezin. Hun eigen keus en voor u iets om rekening mee te houden.
Los van de manier waarop zij dit geregeld hebben kunt u best aan uw broer (of wie het dan ook is) vragen om de telefoon in de privéstand te zetten. Als reden geeft u op dat u dat prettiger vindt. Hij zal zonder tegenspartelen doen wat u vraagt, want uw verzoek wekt nieuwsgierigheid. Eindelijk eens een interessant telefoontje! Dat betekent niet dat hij zijn vrouw zal buitensluiten van de info. Echtparen bespreken nu eenmaal nieuwtjes met elkaar. Maar het is veel minder storend als uw broer achteraf iets over de inhoud van een telefoongesprek vertelt aan z’n vrouw, dan als u diezelfde vrouw in uw oor hoort hijgen en ongevraagd commentaar van haar moet aanhoren, terwijl u iets vertrouwelijks met uw broer doorneemt.
Een andere oplossing is mobiel bellen. Mobieltjes zijn doorgaans niet aangesloten op een speaker phone, tenzij in de auto, en bieden dus meer privacy aan degene die belt. Zitten er meer mensen in de auto, dan geldt voornoemde regel: ‘Meedelen dat je niet alleen bent’. Er zijn geloof ik 15 miljoen mobiele telefoons in Nederland in omloop. Uw broer zal er ook wel een hebben. Vraag hem zijn nummer en bel hem daar als u hem privé wil spreken.

Beste Beatrijs,
Een goede vriendin van mij gaat helemaal op in haar mobiele telefoon. Wanneer wij een boswandeling maken, op zoek naar stilte en rust, gaat de telefoon. Zijn we net verwikkeld in een persoonlijk gesprek, gaat de telefoon. Midden in een spelletje of maaltijd, gaat de telefoon. Het zijn zo te horen geen urgente gesprekken. Meestal is het haar vriend. Ik heb haar gevraagd de telefoon uit te zetten in het bos, tijdens een spelletje of een maaltijd. Ik vind die onderbrekingen heel storend, stress veroorzakend en ook een onderwaardering van het contact dat wij op dat moment hebben. Ondanks vage toezeggingen van haar kant om met mijn wens rekening te houden, gebeurt het steeds opnieuw. Hoe moet ik hiermee omgaan?

Opzij gezet voor mobiel

Beste Opzij gezet,
Heel vervelend inderdaad. Als uw vriendin uw herhaalde verzoek om onverdeelde aandacht niet serieus neemt en ijskoud doorgaat met bellen, dan wordt het tijd voor krassere maatregelen. Het bezoek beëindigen. Het spelletje opruimen. Van tafel opstaan en met uw bord eten voor de televisie gaan zitten. Eventueel het restaurant verlaten, met achterlating van geld voor uw deel van de rekening. Dat laatste gaat wel erg ver natuurlijk. Tijdens een boswandeling kun je ook eigenlijk geen kant op. In dat geval zou u, voor u begint, nog eens nadrukkelijk kunnen vragen om haar mobiel uit te zetten voor een paar uur. Weigert ze, dan ziet u af van de wandeling en keert u weer terug naar huis.

Beste Beatrijs,
Het overkomt mij wel eens in een winkel. Ik sta daar als klant en word geholpen. Dan gaat de telefoon. De winkelbediende haast zich de telefoon te pakken en laat mij aan mijn lot over. De beller vraagt om inlichtingen en soms duren die gesprekken lang. Ik vind dit geen goede manier van doen. Kan ik als klant hier wat van zeggen? Het ergert mij elke keer weer.

Weggedrukt door de telefoon

Beste Weggedrukt,
De tijd dat iedereen alles uit zijn handen liet vallen om een duiksprong te maken naar een rinkelende telefoon ligt al bijna een eeuw achter ons. De persoon die in levende lijve voor toonbanken en loketten staat heeft voorrang boven de opbellende klant. De correcte gang van zaken in winkels en aan balies is dat de medewerker de telefoon opneemt met het zinnetje ‘Hebt u een ogenblikje?’ en vervolgens zonder het antwoord af te wachten de hoorn ernaast legt en doorgaat met de klant van vlees en bloed te helpen. Wanneer de transactie afgehandeld is, komt de beller aan de beurt. Zo hoort het te gaan. U kunt hier als terzijde geschoven klant zeker iets van zeggen, wanneer u eindelijk de aandacht weer hebt. Duurt het u allemaal te lang, dan kunt u ook de winkel verlaten en uw klandizie elders onderbrengen. Als het baliemedewerkers zijn van instanties waar u van afhankelijk bent – zodat  u wel verplicht bent te wachten - raad ik u aan om uw ongenoegen over uw achterstelling mee te delen - niet op een barse toon, maar zakelijk.


Beste Beatrijs,
Mijn vriendin en ik (beiden senioren) hebben sinds een aantal jaren een plezierige lat-relatie, waarbij ik het weekend bij haar doorbreng. Vaak zitten wij dan samen op de bank, lezen wat of kijken tv. Dan gaat de (draadloze) telefoon, zij neemt op en ik zet de tv zachter of leg mijn boek of krant neer. Het komende kwartier of langer mag ik meegenieten van het telefoongesprek met vrienden of familie waarbij het lief en leed van de hele wereld wordt doorgenomen. Al vaker heb ik haar erop gewezen dat haar telefoongedrag onprettig is tegenover haar bezoek. Dan wijs ik haar op twee mogelijkheden: of ze houdt het gesprek kort met de mededeling dat ik naast haar op de bank zit en dat ze op een later tijdstip terugbelt, of ze loopt met de telefoon buiten mijn gehoorsafstand om haar conversatie ongeremd te voeren (ruimte genoeg in huis). Beide mogelijkheden wijst zij steeds bits af met de woorden: ‘Dit is mijn huis en daar doe ik wat ik wil’ en ‘Jij bent geen bezoek’. Zelfs het verwijzen naar het ook door haar als hoogst irritant ervaren mobiele gebel in de trein doet geen belletje rinkelen! Wat moet ik hiermee aan?

Hinder van bellende vriendin

Beste Hinder van,
Uw vriendin mag in haar huis weliswaar doen wat ze wil, maar niet alles in aanwezigheid van andere mensen. Als het goed is, gaat ze ook niet onder uw neus haar teennagels knippen. Daarvoor trekt ze zich hopelijk discreet terug in de slaapkamer. Als ze haar zuster, een kennis of wie dan ook over de vloer heeft voor een kopje thee, zal ze niet uitgebreid met een derde gaan zitten bellen. Dan zou ze prioriteit geven aan degene die levend en wel bij haar in de huiskamer zat. Haar argument is dat u geen bezoek bent. Strikt genomen is een geliefde inderdaad geen bezoek, hoewel een lat-geliefde net iets meer bezoek is dan een echtgenoot van 25 jaar. Wat niet wegneemt dat mensen ook hun echtgenoot van 25 jaar (en andere huisgenoten) zo min mogelijk last moeten bezorgen. Oké, u zit rustig in elkaars gezelschap dingetjes voor uzelf te doen, iets lezen, een beetje tv kijken. Als dit vredige tableau verstoord wordt door een beller, dan is het wel zo attent als de opgebelde zich met de telefoon verwijdert, wanneer het gesprek dreigt uit te dijen. Het voordeel van de looptelefoon is nu net dat je niet aan een vaste plaats gekluisterd bent! Zodat huisgenoten gevrijwaard blijven van oeverloos gekwek dat niet voor hun oren bestemd is en dat hen stoort in hun bezigheden.
Leg het nogmaals in rustige bewoordingen uit aan uw lat-vriendin. Zeg erbij dat u het niet prettig vindt als zij doet alsof u een quantité négligeable bent zonder behoefte aan menselijke egards.


Beste Beatrijs,
Ik ben een man van middelbare leeftijd. Een goede vriendin van mij heeft veel te doen als ik aan de telefoon met haar spreek: een kopje thee zetten en de suiker er flink doorheen roeren, schoenen uit- of aantrekken, de krant lezen, chatten met haar geliefde (tiktiktiktik) of deze in levenden lijve liefkozen. Ik erger me daaraan en kan het niet laten er wat van te zeggen. Ik vind het onfatsoenlijk dat ze zo nonchalant is met haar aandacht voor mij. Zij begrijpt niet waar ik me druk om maak. Let wel: ik heb het over een een (draadloze) thuistelefoon en niet over een mobieltje - daar klaag ik al helemaal niet meer over. En het gaat niet om een generatieconflict, want we zijn allebei mid-veertigers. Maar de lust om haar te bellen (anders dan puur zakelijk - bijvoorbeeld om iets af te spreken, want dan kunnen we wel ongestoord praten, als er tenminste niet voortdurend sms-jes van haar verkering binnenkomen) begint mij aardig te vergaan. Lever ik een achterhoedegevecht?

Teveel ballen in de lucht

Beste Teveel ballen,
Uw vriendin is een multitasker. Heel modern, maar ook tamelijk vervelend. Tenminste waar het de parallelle contacten met andere media of personen betreft. Thee zetten, schoenen uittrekken lijkt me nog wel te verdragen aan de telefoon. Maar chatten, de krant lezen, merkbaar tv-kijken, sms-en tijdens een telefoongesprek is domweg onbeleefd. Hoe kunt u dit bestrijden? Stel haar, als u voor de gezelligheid opbelt, om te beginnen de vraag of u misschien stoort, of uw telefoontje gelegen komt. Geeft zij u het groene licht, dan mag u rekenen op haar onverdeelde aandacht. Betrapt u haar toch op irritante nevenactiviteiten, dan beëindigt u onmiddellijk de conversatie. U hangt gewoon pijlsnel op: ‘Tot ziens, tot de volgende keer’. Mocht ze later informeren waarom u telkens zo abrupt ophangt, dan kunt u het nog eens uitleggen. U zegt: ‘Ik strijd niet graag om de aandacht, dus als je eigenlijk wat beters te doen hebt, dan ga ik er weer vandoor.’ Op dezelfde manier kunt u het sms-en tijdens conversatie onder vier ogen aan de kaak stellen. Zij wil wat anders gaan doen? Oké, dan bent u weg.


Beste Beatrijs,
Als ik naar een instantie of winkel bel, krijg ik vaak iets te horen in de trant van: "Met opticien De Vries, goedemorgen, met Kim". Hoe moet ik daarop reageren? Met: "Dag Kim, je spreekt met…" of met: "Dag mevrouw Kim"? Of toch maar gewoon met: "Dag mevrouw, goedemorgen, enz."?

Voornaamvrees

Beste Voornaamvrees,
Mensen identificeren zich aan de telefoon steeds vaker met alleen hun voornaam. Zoals in het polder-Nederlands de loshangende onderkaak tot informele ai-klanken leidt, zo verdwijnt de achternaam uit de telefonische zelfpresentatie. Kennelijk willen mensen geen afstandelijke indruk maken. Voor privé-telefoongesprekken maakt dat niet uit. In de meeste buitenlanden nemen privé-personen de telefoon op met ‘Hallo’, omdat men ervan uitgaat dat de beller zich eerst maar eens bekend moet maken. Vergeleken daarmee klinkt een voornaam gemeenzaam, maar ook uitnodigend. Bij zakelijke telefoongesprekken is het een beetje belachelijk om de telefoon voornaamsgewijs op te nemen. Aan de andere kant: kwaad kan het ook niet, zolang de naam van de firma of instantie maar duidelijk genoemd wordt. Als beller hoeft u helemaal niet op die voornaam te reageren. U zegt gewoon: "Met mevrouw Achternaam, ik wilde vragen of mijn bril al klaar is."