Beste Beatrijs,
Onze achttienjarige dochter is net geslaagd voor haar Vwo-eindexamen. Eerst komt natuurlijk die lange, welverdiende vakantie, maar dan? Ze heeft de afgelopen maanden geen geschikte studie kunnen vinden, behalve dan iets wat ‘mens & milieu’ heet (of ‘maatschappij & milieu’, daar wil ik vanaf wezen), maar die studie kun je alleen aan de andere kant van het land doen en zij wil nog niet op kamers. Bij ons in de stad valt ook van alles te studeren, maar die studies lijken haar saai en nu wil ze haar beslissing een jaartje uitstellen. Mijn man vindt het uitstel zonde van de tijd en begint al te mopperen over geld. Volgens hem kan ze beter meteen ergens aan beginnen, al is het niet haar eerste keus. Ik ben het wel met hem eens, maar het lijkt me niet goed haar onder druk te zetten

Moeder van besluiteloze dochter

Beste Moeder Van,
Uw dochter wil het milieu redden. Dat is een mooi voornemen voor een meisje van achttien. Lofwaardiger dan degenen die op het grote geld afkomen. Toch zijn dit soort doelen-op-lange-termijn niet echt relevant voor de keuze van een opleiding. Een studie is één ding - wat je er later mee gaat doen iets anders, en vaak hebben die twee maar betrekkelijk weinig met elkaar te maken. Veel 18-jarigen worden als motten naar een kaarsvlam aangetrokken door studierichtingen, waarin trefwoorden figureren als ‘mens’, ‘cultuur’, ‘milieu’, ‘communicatie’, ‘informatie’, ‘beleid’, ‘management’, ‘Europees’of ‘internationaal’. Ze verwachten in deze studies allerlei zaken van gewicht te bestuderen, die hen zullen equiperen voor hetzij persoonlijke rijkdom, hetzij wereldverbetering. Dit is een treurig misverstand. Hoe moeilijker aan buitenstaanders uit te leggen wat een studie nu eigenlijk inhoudt, hoe minder zo’n studie voorstelt. Rijk worden leert men hoe dan ook niet op de universiteit en wie zich later in wil zetten tot heil van mens, milieu of maatschappij moet zichzelf in de eerste plaats een inhoudelijke deskundigheid verwerven.
Het is belangrijk dat uw dochter een gebied of richting vindt waar ze zich thuis voelt, zonder dat het beroepsperspectief hier een doorslaggevende rol in speelt. Alles op z’n tijd. Affiniteit met het vakgebied moet ook niet worden verward met de studie zelf leuk vinden. Een studie hoeft niet ‘leuk’ te zijn, een opleiding is geen entertainment. Als uw dochter het nu nog niet weet, kan het geen kwaad om er wat langer over na te denken. Dat is beter dan op instigatie van pa zomaar ergens mee te beginnen. Laat haar echter wel op eigen kosten nadenken en niet op de uwe. Leg uit dat u vanzelfsprekend haar opleiding betaalt, maar niet een jaar van improductiviteit. Als ze niet studeert zal ze een baantje moeten nemen en als ze thuis blijft wonen zal ze kostgeld moeten betalen. Misschien schrikt dat vooruitzicht haar zo af, dat ze zich alsnog snel inschrijft bij de universiteit. Saaie studies worden ineens een stuk aantrekkelijker als het alternatief bestaat uit ongeschoold werk, waarvan je de verdiensten ook nog gedeeltelijk moet afdragen.