| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |

Beste Beatrijs,
Van bepaalde zakenrelaties, vooral uit Oost-Europa, krijg ik regelmatig een cadeautje, in de vorm van een schilderij of bierpul of beker. Meestal vind ik het object in kwestie werkelijk afschuwelijk. De gevers zijn mensen die ook bij mij thuis komen en kunnen vragen waar het presentje gebleven is. Moet ik voortaan eerlijk zeggen dat ik het gebaar op prijs stel, maar het cadeau niet in mijn huis wens?

Ongewenste cadeautjes

Beste Ongewenste,
U hoeft de spullen niet te etaleren. Die Oost-Europese collega’s zullen de deur toch niet platlopen bij u? Als ze toevallig wel eens bij u op bezoek komen, zullen ze niet snel informeren waar die ene bierpul of dat ene schilderijtje is gebleven. Dat is niet beleefd. Bovendien is de kans groot dat ze zich absoluut niet herinneren wat ze ook alweer precies voor geschenk aan u hebben gegeven. Het gaat hier tenslotte om relatiecadeaus, niet om persoonlijke cadeaus waar mensen hun ziel en zaligheid in hebben gelegd. Ontvangers mogen met geschenken doen wat ze zelf willen, ook diep in een kast opbergen. Dat weten de gevers best. Maak u geen zorgen, het loopt allemaal wel los, zolang u maar niet eerlijk tegen hen gaat zeggen dat ze die rotzooi beter bij zich kunnen houden.

Beste Beatrijs,
Ik heb een gevarieerd vriendinnengezelschap. Sommigen zitten er heel warmpjes bij - ikzelf ben niet arm, maar hou toch meestal wel een stukje maand over aan het einde van mijn salaris. Eén van mijn vriendinnen draagt haute couture of zeer dure merkkleding. Mooi! Voor mijn laatste verjaardag kreeg ik van haar een slordig ingepakt cadeautje. Er kwam een jurkje van Viktor en Rolf uit, erg duur geweest, wat ik haar wel heb zien dragen, waarvan ze zei dat zìj het niet meer wilde. Ik was met stomheid geslagen en heb haar met moeite beleefd kunnen bedanken, want ik vond het een beledigend gebaar. Géén cadeautje of een bosje bloemen zou ik prima hebben gevonden. Mijn vriendschap voor haar is bekoeld. Ben ik overgevoelig?

Niet blij met cadeau

Beste Niet blij met,
Een afleggertje uit iemands klerenkast is geen geschikt verjaardagscadeau, ook al heeft het jaren geleden nog zoveel geld gekost. Aan een cadeautje moet minimale zorg worden besteed. Spullen die je op een ander moment zou weggeven aan het Leger des Heils moeten niet worden ingepakt en als cadeau overhandigd. Dat is een liefdeloze en gierige manier van doen. Wat wel weer kan is als uw vriendin bij een willekeurige gelegenheid de jurk had meegenomen (vooral niet ingepakt!) en nonchalant had gevraagd: ‘Deze jurk ga ik opruimen, heb jij er misschien belangstelling voor? Dan mag je hem hebben’. Dat was een vrijblijvend aardig gebaar geweest. Nu gaf zij de jurk met uw verjaardag, wat het cadeau dwingend maakt. U kunt dan niet meer zeggen: ‘Nee dank je’. Een ander kwalijk aspect is de manier waarop zij de inkomensverschillen tussen u beiden benadrukt. In haar ogen bent u zo arm dat ze u blij kan maken met de etensrestjes van haar rijk voorziene dis. Het was inderdaad beter geweest als zij met lege handen was gekomen. Beter geen cadeau dan een vernederend cadeau.

Beste Beatrijs,
Een goede bekende van ons komt regelmatig bij ons over de vloer en voor haar verjaardag krijgt ze altijd een klein cadeautje. Onlangs was ze weer jarig geweest en toen mijn vrouw haar bij het koffiedrinken een kleinigheidje overhandigde, zei ze een beetje verontwaardigd dat ze dit cadeautje vorig jaar ook al had gekregen. Terwijl ze meekeek in de kast, waar mijn vrouw cadeautjes bewaart die nog eens van pas kunnen komen, zag ze iets liggen wat veel duurder was, en dat zij wel graag wilde hebben. ‘Doe mij dat dan maar,’ zei ze. Ik vond dat erg brutaal, maar mijn vrouw kon in die situatie moeilijk anders dan haar haar zin geven.
Wat vindt u daarvan?

Hier met dat cadeau!

Beste Hier met,
Een bespottelijke gang van zaken! Uw vrouw drijft toch geen cadeautjeswinkel, waar passerende jarigen gratis mogen rondshoppen?! In de eerste plaats had Vriendin haar cadeautje nooit terug mogen geven. Dat is een heel zware etiquetteschending. In de tweede plaats had uw vrouw die kast niet moeten openen om iets anders uit te zoeken. De inhoud van zo’n kast is privé. Zij had koeltjes moeten antwoorden dat ze volgend jaar iets anders zou verzinnen. In de derde plaats had Vriendin nooit iets anders mogen aanwijzen, want daarmee demonstreerde zij onuitstaanbare hebberigheid. In de vierde plaats had uw vrouw de tegenwoordigheid van geest moeten vertonen om te zeggen: ‘Nee, dat cadeautje is voor iemand anders bestemd, sorry.’ In de vijfde plaats had uw vrouw (nu die kast toch eenmaal open was) iets goedkopers dan het oorspronkelijke ding tevoorschijn kunnen halen en tegen Vriendin zeggen dat ze kon kiezen uit dit of het oorspronkelijke ding. Maar eigenlijk was er na de eerste overtreding van Vriendin al geen redding meer mogelijk aan deze onverkwikkelijke interactie.

Beste Beatrijs,
Ik kom uit een familie van vijf broers en zusters, die het onderling goed kunnen vinden, ook met de aangetrouwde familie. We zijn allemaal tussen de 40 en 50, met opgroeiende kinderen, behalve een zus die met een Engelsman getrouwd is, in Engeland woont en geen kinderen heeft. Haar echtgenoot, hartelijk en gul als hij is, heeft twee jaar geleden de familie, beter gezegd: de kinderen een klein zeilbootje cadeau gedaan, zodat iedereen kan leren zeilen. Hij is dol op zeilen en heeft het helemaal zelf opgeknapt, gelakt en versleept. Het probleem is dat geen van de kinderen, in leeftijd variërend tussen de vier en zestien jaar, iets met die zeilboot doet. Sommige meisjes zijn gewoon niet geïnteresseerd. Van andere kinderen wonen de ouders te ver van de ligplek. Anderen zijn nog te jong. Eigenlijk hebben wij als familie niets aan zo’n bootje, dat ons alleen maar (lig)geld kost. We zouden er het liefst van af willen. Maar we vinden het ook wel heel erg cru tegenover onze zwager, die ongetwijfeld dacht iedereen een geweldig plezier te doen. Wat moeten we doen: de boot aanhouden of afstoten?

Liever op de wal

Beste Liever op de wal,
In principe heeft de etiquette weinig op met mensen die klagen over de verkeerde cadeaus. De ontvanger hoort blij te zijn dat hij/zij überhaupt iets krijgt en gemiezer over dat het z’n smaak niet is, of dat ie liever iets anders had willen krijgen dient achterwege te blijven. In de praktijk gaat deze regel slechts op voor zover het object niet groter is dan vijftig bij vijftig bij twintig centimeter. Dit formaat cadeau kan men nog net wegwerken in kasten, achter gordijnen of in schuurtjes en vervolgens gevoeglijk vergeten. Iets groters is al snel een molensteen om je nek, een afschuwelijke plicht tot dankbaarheid. Volumineuze cadeaus als een crapaud, een fors uitgevallen beeldhouwwerk of een kroonluchter zijn alleen toegestaan, als de gever zeker weet dat de ontvanger erom zit te springen.
Een andere doodzonde aan geverszijde is het cadeau dat met beweging te maken heeft. Het ideale cadeau is inert. Flessen wijn, boeken en cd’s staan rustig in de kast zonder dat de ontvanger zich verplicht voelt ze te consumeren. Dat komt wel een keertje – of niet. Tot de categorie bewegingscadeaus behoren levende wezens (je hoort geen mensen te overvallen met een hond of een hamster) en uitnodigingen om zelf in beweging te komen: een tien-ritten-kaart aerobics, een cursus flamencodansen, een delta-vliegtochtje. Prachtig wanneer duidelijk is dat de ontvanger een diepe wens in die richting koestert. Zo niet, dan valt het cadeau onder het hoofdje ‘opvoeding en/of voorlichting’ en houdt daarmee op een cadeau te zijn.
Een zeilboot is te groot en bovendien moet je ervoor bewegen. De familie heeft daar geen zin in en dat valt hen niet kwalijk te nemen. U moet van die boot af. Bespreek het met uw zwager, die na twee jaar ook wel in de gaten zal hebben dat zijn cadeau weinig aftrek heeft gevonden. Gooi het desnoods op de onwilligheid van moderne kinderen. Verkoop de boot en geef het geld aan een goed doel.


Beste Beatrijs,
Sinds jaar en dag krijgen wij met enige regelmaat een bevriend ouder echtpaar over de vloer. Het echtpaar is welgesteld. Meestal blijven ze eten. Als zij op bezoek komen, uitgenodigd of onuitgenodigd, nemen ze als presentje altijd een fles wijn mee, gewikkeld in zilverpapier. De wijn is steevast bochtig en van een minne soort. Zeg een wijntje van een euro of drie maximaal. Nu beweert Nicolaas Klei dat je ook voor drie euro een behoorlijke fles kunt krijgen, maar zij hebben daar geen neus voor. Nu komt mijn vraag: als ik zo’n in zilverpapier verpakt geval aanpak, vereist de etiquette dan dat ik de fles onmiddellijk zijn jas uittrek en mijn verheugenis uitspreek over zo’n voortreffelijk wijntje of dat ik de fles pas ontwikkel als de gasten zijn verdwenen?

Onthand met Château Migraine

Beste Onthand met,
U krijgt de verkeerde wijn van uw vrienden en u vraagt wat u hiermee moet doen. Wel, heel eenvoudig. U aanvaardt de fles onder het gebruikelijke dankjewel-gemompel en ontdoet hem van zilverpapier. U gooit het zilverpapier in de vuilnisbak. U plaatst de fles op de schoorsteenmantel of het buffet (dit is de gelegenheid om eindelijk eens de zinsnede: ‘Dat hadden jullie niet moeten doen’ uit te spreken), u drinkt bij het eten uw eigen wijn, en wanneer de gasten vertrokken zijn, opent u de cadeaufles en spoelt het bocht schielijk weg door de gootsteen.
Het getuigt niet van gastvrijheid om bezoekers te bekritiseren over de kwaliteit van de meegebrachte cadeaus, of om hen te onderwijzen over waar ze voor dezelfde prijs betere waar kunnen krijgen. U bent echter ook niet gehouden de rotzooi soldaat te maken, u mag ermee doen wat u wilt, en in dit geval is dat wegspoelen of bewaren om er coq au vin mee te bereiden.

Beste Beatrijs,
Het spreekwoord luidt dat men een gegeven paard niet in de mond kijkt. Mijn zus en ik hadden een discussie over het nut van de friteuse. Zij was voor, ik was tegen. Dit zette zich gedurende enige tijd voort door middel van grappige brieven en creatieve e-mails waar we veel plezier aan beleefden.
Pas was ik jarig... en u raadt het al. Mijn zus had de familie gemobiliseerd en ik werd ‘verrast’ met een friteuse. Normaal vragen we met verjaardagen naar de wens van de jarige. Ik heb het zonder commentaar uitgepakt. Inmiddels staat het ding op zolder. Jammer van de cd die heel welkom was geweest. Ik vond het geen leuk cadeau. Ik ben benieuwd naar uw mening en mijn serieuze vraag is tevens: Wat te doen nu mijn zussen binnen korte tijd jarig zijn?

Opgescheept met friteuse

Beste Opgescheept,
U hebt gelijk, dit was geen goed cadeau. Grap te ver doorgevoerd, helaas. De rest van de familie had uw pro-friteuse-zuster even moeten terugfluiten. Tip: bied de friteuse te koop aan op internet (er zijn allerlei tweede-hands-spullen-sites). Daar moet u toch 75 procent van de nieuwprijs voor kunnen vangen. Ga met het aldus verdiende geld een fijne cd kopen.
Als uw zussen jarig zijn, informeert u gewoon net als altijd wat de wensen zijn en daar houdt u zich ook aan. We gaan natuurlijk niet een stomme actie met een stomme actie vergelden. Nee, u geeft het goede voorbeeld in de hoop dat familieleden dit navolgen, wanneer u zelf weer aan de beurt bent om een cadeau te krijgen.


Beste Beatrijs,
Cadeautjes krijgen is leuk en soms lastig. Hoe moet je reageren als je een boek krijgt dat je al hebt? Dat overkwam mij. Pas nadat ik dat had laten merken, bleek het een gesigneerd boek te zijn. Wie had deze pijnlijke situatie kunnen voorkomen? De gulle gevers, door te zeggen: ‘Dit is een cadeau speciaal voor jou?’ Of de ontvanger, die altijd ‘Dank je wel’ moet zeggen en maar moet afwachten of iets te ruilen valt?

Ik heb het al!

Beste Ik heb het al,
Cadeautjes zijn altijd speciaal voor degene die het krijgt. Ze zijn in ieder geval niet voor iemand anders bedoeld. De ontvanger moet erop voorbereid zijn dat hij/zij het cadeautje ‘al heeft’ of ‘niet leuk’ vindt. En in alle gevallen hartelijk bedanken en blijdschap uitspreken. Die dingen komen voor en zijn niet zo erg. Als er tien mensen op een verjaardag komen, is er altijd wel een minder geslaagd cadeautje bij. Geeft niks. Niet gaan reclameren en roepen dat je het al hebt. Dat staat ondankbaar en hebberig. Ook dat gedoe met ruilen is erg vervelend. Soms krijgt u een boek dat u al hebt gelezen of een cd die u al hebt. Dat hoeft u niet tegen de gever te zeggen, tenzij die er nadrukkelijk naar vraagt. Dan kunt u dat bevestigen en valt er misschien iets te ruilen. Als de gever verder niets vraagt en de ontvanger niet klaagt, heeft de ontvanger iets in de kast liggen om later weer aan een ander te geven als cadeautje. Komt dus toch nog van pas. Maak er geen punt van. Zo belangrijk zijn cadeautjes niet.