| 1 | 2 |

Beste Beatrijs,
De ex van mijn lieve vriendin die haar destijds liet vallen voor een andere vrouw kwam weer dicht in de buurt wonen, nadat hij met die ander strandde. Mijn vriendin en haar ex e-mailen en maken inmiddels af en toe weer afspraken. Welke houding past hierbij het best, hem gewoon uitnodigen?

Wantrouwig

Beste Wantrouwig,
Ja, dat uitnodigen lijkt me een prima plan. Dan weet u wat voor vlees u in de kuip hebt. Zo’n ex die ineens weer opdoemt aan de sociale horizon van uw vriendin, is niet zo prettig voor u, dat kan ik me levendig voorstellen. Een manier om hem onschadelijk te maken is om hem binnen te halen, een keertje uitnodigen voor het eten of een drankje. Dan kunt u het allemaal met eigen ogen aanschouwen en dan ziet u ook hoe uw vriendin zich met hem verstaat. Misschien valt het allemaal reuze mee. Is het iemand van wie u bij nader inzien geen gevaar hebt te duchten. U kunt in ieder geval na de ontmoeting uw indrukken van hem uitwisselen met uw vriendin, en misschien vertelt ze nog iets meer over het verleden en wat hij nu in de actualiteit nog voor haar betekent. Het kan heel goed een persoon zijn met wie uw vriendin emotioneel afgerekend heeft, dat wil zeggen: het is voorbij, ze zal nooit meer naar hem terugkeren, maar hij vertegenwoordigt een deel van haar verleden dat belangrijk voor haar was en hij heeft bepaalde eigenschappen, waardoor ze toch nog steeds op hem gesteld is - als vriend, zonder seksueel/emotionele implicaties. Dat kan, en dan hobbelt hij gevaarloos mee in haar sociale panorama, en dan is het een vriendschap waar u verder buiten kunt blijven.
Maar misschien speelt er wel degelijk iets mee wat bedreigend is voor uw relatie met uw vriendin. Dat ziet u vanzelf wel, als u hem een keer uitnodigt. U krijgt een duidelijke indicatie dat er iets niet in de haak is, wanneer uw vriendin of deze ex het voorstel tot een gedrieëlijk samenzijn afwijst omdat hem of haar of hun allebei dat ‘niet zo leuk’ lijkt. Op dat moment weet u dat er iets mis is. Nodig hem dus zeker uit!


Beste Beatrijs,
‘Moet kunnen,’ zei een van onze (jong volwassen) kleindochters, toen wij een gesprek voerden over de toelaatbaarheid van persoonlijke contacten buiten het huwelijk. Hun vader (onze zoon) had eens thuis de avondmaaltijd afgebeld, toen hij na een reünie liever met een leuke vriendin van de middelbare school in de stad ging eten. Zijn vrouw was het daar eigenlijk niet mee eens en had hem dat – later – ook duidelijk gemaakt. Hij bleef echter doorgaan met het principe ‘moet kunnen’ en dat doet hij nog steeds. Intussen is zijn huwelijk wel kapot gegaan. Als zijn huidige relatie op ‘moet kunnen’ wél standhoudt, dan vraag ik me af wat relaties tegenwoordig nog betekenen. Waarom wil je een hartsvriendinnetje van vroeger graag nog eens zien? Met een gepasseerde relatie moet je niet spelen. Je kunt misschien nog wel met hem of haar in een tennisclub zitten of bridgen, onder de sociale controle van het verenigingsleven, maar je moet niet à deux gaan dineren. Is dit verschil in inzicht tussen mij en mijn kleindochter een generatiekwestie? Zo ja, dan leg ik mij daar als zeventig-plusser nog steeds niet bij neer.

Te streng in de liefde?

Beste Te streng?
Uw standpunt heeft inderdaad wel iets drakonisch’. U zegt (over het ontmoeten van vroegere vlammen): gevaarlijk voor de bestaande relatie, nooit doen dus. Ik zou daar tegenover stellen: die verhouding is voorbij en dat is niet voor niets. Wat is de reden om terug te keren naar iets wat afgelopen is? Bijna niemand wil dat voor andere dingen in zijn leven (terug naar een vorige baan, terug naar een vorig huis, terug naar zijn ouders), waarom zou men dat dan wél willen voor gepasseerde liefdes? Mensen zijn niet meer dezelfden als ze waren. Oude liefdes zijn, net als oude vrienden, verbonden met een bepaalde tijd, en met een vroegere versie van jezelf. De kans dat die oude liefde weer opbloeit, alsof de tijd heeft stilgestaan, is bijzonder klein. Terwijl een gevoel van verbondenheid door in het verleden gedeelde ervaringen soms wel tot een nieuw soort - onbeladen - vriendschap kan leiden.
De uitzonderingen daargelaten. Er zullen best voorbeelden te vinden zijn van mensen die na dertig jaar moeiteloos de draad van een voorbije liefde oppakken, alsof er intussen niets gebeurd is. En dan zit je met een probleem in je huwelijk. Maar ik denk niet dat dit theoretische risico voldoende is om een hernieuwd contact met een vroegere liefde categorisch af te wijzen. Meestal komen die ontmoetingen neer op het bevredigen van nieuwsgierigheid, het uitwisselen van sentimentele herinneringen en toch ook: een gevoel van afstandelijkheid. De kans op overspel lijkt veel groter bij het ontmoeten van een nieuw en spannend iemand in de bridgeclub of de tennisclub (ongevaarlijke situaties volgens u) dan bij het ontmoeten van ex-geliefdes, die er maar sporadisch in zullen slagen los te komen van hun status van ‘schim uit het verleden’.
Vroeger werden getrouwde mensen niet geacht om er persoonlijke vriendschappen met leden van de andere sekse op na te houden. Tegenwoordig kan en mag dat wel, en die vrijheid is toch wel een grote vooruitgang.