| 1 | 2 | 3 |

Beste Beatrijs,
Vorig weekend stond ik onverwacht op de stoep bij mijn collega (vrijgezel, 49 jaar, woont bij/met z’n moeder) om een kopje koffie bij hem te kunnen drinken. Hij woont 130 km (!) bij mij vandaan en mijn vrouw en ik moesten toevallig in de buurt zijn. Het was 10.15 uur. Ik belde vanaf het begin van de straat met mijn mobiel om te zien of hij thuis was. Hij nam op en kwam meteen naar buiten, keurig gekleed en fris geschoren. Reeds van verre verontschuldigde hij zich met: ‘Ik moet om 11.00 uur weg!’ Ik zei hem dat we slechts tien minuten langs wilden komen voor een kop koffie.
Nu moet u weten dat deze collega en ik vriendschappelijk met elkaar omgaan op het werk. We gaan wel eens samen uit eten en we e-mailen elkaar zelfs zo nu en dan privé. Toch merkte ik dat hij niet blij was met mijn komst. Hij bleef maar herhalen dat hij op dit tijdstip net wakker was en last had van ochtendhumeur. Hoewel ik hem trachtte duidelijk te maken dat het maar voor even was en geruststellende woorden sprak over zijn frisse uiterlijk, maakte hij geen aanstalten om ons binnen te laten. Ten slotte zei ik maar dat we dan wel in het dorp koffie gingen drinken, wat hij een prima idee vond. Terwijl we naar de auto terugliepen, riep hij ons na dat we wél over een half uur zou mogen komen. Vanzelfsprekend hield ik de eer aan mezelf en ben weggereden. Ik zag nog dat hij zonder te zwaaien snel terug naar zijn woning liep. Heb ik te hoge verwachtingen? Ben ik misschien niet interessant genoeg voor hem? Ik heb een sterke behoefte om hem op zijn ongastvrijheid wijzen. Doe ik daar goed aan?

Op de koffie gekomen

Beste Op de koffie,
Tenzij het om intieme vrienden of familie gaat, is het zelden een goed idee om onverwacht bij bekenden voor de deur te staan, zeker niet bij mannen die bij hun moeder wonen. Het spontane langskomen (‘Hallootjes, we waren toch in de buurt, dus daar zijn we dan!’) wat onder studenten nog tamelijk gebruikelijk is, wordt door 30-plussers in toenemende mate als een overval beschouwd. Mensen ervaren dit als storend. Ze willen best iemand ontvangen, maar alleen op afspraak, zodat ze zich mentaal en fysiek kunnen voorbereiden op het toelaten van anderen in hun privé-domein. Ze moeten de boel opruimen, stof onder het vloerkleed vegen, enzovoort. Mannen die bij hun moeder wonen zijn helemaal terughoudend in het ontvangen van bezoekers. De kloof tussen hun werkende bestaan en hun privéleven is te groot. Buitenshuis zijn ze gewone volwassenen. Thuis ook, maar er blijft hun daar altijd een restje van de rol van kind aankleven.
Als u een paar dagen eerder uw plan om langs te komen aan uw collega had voorgelegd, was hij misschien akkoord gegaan. Hoewel ik vermoed dat hij er de voorkeur aan had gegeven om elkaar op een bepaald tijdstip te treffen in een naburig café dat goede uitsmijters serveert.
Zoals het nu ging hebt u hem op een onaangename manier voor het blok gezet. Het ligt een beetje in de sfeer van een badhokje openrukken, waar een bekende zich aan het verkleden is, en dan verbaasd zijn dat u niet gezellig wordt binnen genood. In plaats van uw collega te kapittelen voor zijn gebrek aan gastvrijheid zou u zich tegenover hem moeten excuseren voor uw overval.


Beste Beatrijs,
Mijn broer komt altijd onaangekondigd en op heel rare tijden langs. Bijvoorbeeld net als ik aan het eten ben. Als hij dan zijn kinderen bij zich heeft, dan gaat hij zitten en laat zijn kinderen gewoon lopen. Ik moet er dan achteraan vangen, anders zitten ze overal aan. Mijn broer werkt in ploegendiensten en heeft dus totaal geen regelmaat, wij hebben dat wel. Maar ik ben van huis uit erg gastvrij en zet ook meteen koffie als hij langskomt. Soms belt hij van tevoren op als hij langs wil komen, maar als ik dan zeg dat het niet uitkomt, dan reageert hij heel nors en kortaf, zodat ik mij toch weer schuldig voel. Hoe maak ik hem duidelijk dat hij niet op van die rare tijden moet komen met zijn kinderen?

Overvallen door broer

Beste Overvallen,
De methode is om uzelf af te schilderen als een behoeftige idioot. Zeg: "Sorry, er is zoiets raars met mij aan de hand de laatste tijd. Ik kan er niet meer tegen als mensen onverwacht voor mijn deur staan. Daar raak ik helemaal van in de stress. Ik vind het natuurlijk leuk om mijn familie en vrienden te zien, maar ik raak totaal van slag als ze me overvallen. Het koude zweet breekt me uit…" U last een betekenisvolle pauze in en herneemt: "Zou je me willen helpen? Alsjeblieft?" Hij zegt dan natuurlijk: "Ja".
U weer: "Ik vind het vreselijk truttig van mezelf, maar wil je alsjeblieft voortaan van tevoren opbellen wanneer en met wie je van plan bent langs te komen? Daar zou je me echt een heel groot plezier mee doen."
Na zo’n afgeperste belofte laat hij onverwacht bezoek wel uit zijn hoofd.


Beste Beatrijs,
Sommige mensen zijn blijkbaar behept met een zelfreinigend huis. Op welk tijdstip je ook langs komt, altijd is alles schoon en glanzend, net zoals in die onuitstaanbare tv-reclames. Ik heb drie honden en vier katten die het nodige vuilmaken en ook haren achterlaten. Ik doe mijn best, maar ik kan moeilijk drie keer per dag gaan stofzuigen voor de onverwachte visite naast een baan, een bewerkelijk huis en een tuin en ik wil in de eerste plaats gewoon lekker leven. Het lijkt wel of mensen het er om doen. Net hebben we ons op een druilerige zondagmiddag of een doordeweekse avond geïnstalleerd met een videootje of een fijn boek en daar gaat de bel. De visite zie je als het ware kijken: hier een spinneragje, en wel vier vuile borden met gezelschap in de gootsteen (nee ik heb geen afwasmachine) en je mag wel eens stofzuigen, en wat zie je eruit? Heb je een kater? Maar een lekker onopgemaakt gezicht en een oude broek mag toch wel in je eigen huis als je geen bezoek verwacht?
Hoe staat u tegenover onaangekondigd bezoek? Zelf bel ik altijd even van tevoren en dat lijkt mij voor alle partijen wel zo prettig. Toch komen steeds meer mensen onaangekondigd op de gekste tijden je leven binnenvallen. Je kunt mensen natuurlijk nooit aan de deur weigeren. Maar toch word ik er een beetje wrevelig van. Het bezoek is voorbereid en degene aan wie het bezoek wordt gebracht wordt volkomen overvallen. Hoe reageer je op een vriendelijke manier en wel zo dat ze je voortaan even waarschuwen?

Vuiltje aan de lucht

Beste Vuiltje aan de lucht,
Onverwacht bezoek is iets voor de studententijd. Jongeren die alleen op kamers komen en een niet erg geregeld leven leiden, kunnen zich permitteren om onverwachts bij elkaar binnen te vallen en een tijdpassering te improviseren. Dat dit onder jongeren gewoonte is, heeft als tegenwicht dat ze tegen elkaar kunnen zeggen dat het niet uitkomt. 'Sorry, ik heb morgen een tentamen, ik moet nu echt studeren,' kan de waarheid zijn of gewoon een smoes. Degene die onuitgenodigd bij iemand zijn opwachting maakt houdt er altijd rekening mee dat z'n plannetje niet doorgaat. Per slot van rekening kan de persoon ook gewoon niet thuis zijn.
U hebt de studentenfase al achter u gelaten, want u hebt een baan en bovendien woont u samen. Als mensen samenwonen neemt het onverwacht bezoek af, omdat je dan twee mensen overvalt in plaats van één. In onze druk-druk-druk-cultuur worden steeds minder dingen aan het toeval overgelaten en steeds meer dingen zorgvuldig in de agenda ingepland. Ook de gezelligheid met vrienden. Men kan dat jammer vinden - het haalt de spontaneïteit een beetje uit de vriendschap -, aan de andere kant is het nu eenmaal zo. Er zijn te veel verplichtingen in het leven en - u hebt gelijk - er moet ook nog tijd overblijven om met ongewassen haren in huis met de eigen partner te kunnen rondlummelen. Onverwacht bezoek op zo'n moment wordt dan ervaren als een bevel om te gaan opzitten en pootjes te geven en dat is niet plezierig. De rommel in huis, de katte- en hondeharen zijn overigens nog het minste probleem. Een onverwachte gast die zich daar aan stoort moet eigenlijk linea recta de deur gewezen worden. Per slot van rekening heeft hij een overval gepleegd en zoiets kan alleen met uitgebreide verontschuldigingen: 'Sorry dat we zomaar aanbellen, maar we waren in de buurt, als het jullie niet uitkomt, moet je het zeggen, dan gaan we meteen weer.'
U als ontvanger hoeft u niet willoos neer te leggen bij onuitgenodigde bezoekers. Als u de onverwachte gast wel gezellig vindt, noodt u hem binnen met de klassieke woorden 'Let niet op de rommel'. Als u er geen zin in heeft, dan moet u een aantal van tevoren gerepeteerde smoezen paraat hebben. Deze kunnen variëren van 'Ik moet vanmiddag een haastklus afmaken' (als u een computer in huis heeft, hoeft u daar alleen maar naar te wijzen, ook al gebruikt u die alleen om patience mee te spelen), tot 'Over anderhalf uur komen mijn ouders/grootouders/oude tante/de buren en ik moet het hele huis nog schoonmaken en zelf in bad'. 'Over een uurtje worden wij zelf ergens anders verwacht' is ook een hele goeie om achter de hand te hebben. Wanneer u deze smoes aanvult met spijtbetuigingen 'Wat jammer nou, had toch even van tevoren gebeld, het spijt me verschrikkelijk, laten we gauw een afspraak maken', dan krijgen ze wel in de gaten dat de overvaltechniek niet echt in goede aarde valt. Degenen die doorgaan met onverwacht aanbellen, krijgen steeds weer smoezen en vriendelijke verontschuldigingen te horen. Net zo lang tot ze het leren.