Moderne Manieren


Beste Beatrijs,
Ik erger me aan de toenemende verengelsing van het Nederlands. Een goede kennis schreef laatst op een bedankkaartje de zelfgeschreven tekst ‘Thanks a lot’. Het lijkt wel met de dag erger te worden. In de molens met felicitatiekaarten kun je straks geen Nederlandstalige kaart meer vinden. Denkt u dat deze mode (trend, hype) ooit weer overwaait of  zijn we bezig onze eigen unieke taal en cultuur overboord te gooien? Ooit sprak de elite Frans, maar ook dit is weer verdwenen. Ik houd van mijn taal met al zijn nuances en uitdrukkingen. Eeuwenlang is onze taal verrijkt door opname van buitenlandse woorden, maar ik ben bang, dat de huidige ontwikkelingen daarmee niet te vergelijken zijn. Mijn andere vraag is: hoe zou ik op bekenden en collega’s kunnen reageren als zij zich op deze ergerlijke wijze uitdrukken?

Taalpurist

Beste Taalpurist,
Engelse (meestal Amerikaanse trouwens) woorden en uitdrukkingen gebruiken is al een jaar of veertig in de mode. Sommige van die woorden vernederlandsen (oké, dumpen, computer), andere blijven Fremdkörper (sorry), nog weer andere verdwijnen op den duur. Hetzelfde gebeurde inderdaad met Frans in de 19de eeuw, al werd dat alleen door de elite gesproken. Het verschil is dat mode nu niet meer door de adel of de elite wordt bepaald maar onder invloed van de massamedia door gewone mensen. De essentie van mode is dat je er niets tegen kunt ondernemen. Als iedereen op een gegeven moment tatoeages neemt of ‘En dan heb ik iets van’ zegt, dan kunt u wel roepen dat u het vreselijk vindt, maar daar trekt niemand zich iets van aan. Zolang het Amerikaans (met allerlei andere Amerikaanse cultuuruitingen) gezien wordt als hip, stoer, modern, interessant en aantrekkelijk, zullen mensen bepaalde uitdrukkingen blijven overnemen. Dan voelen zij zich zichzelf ‘on top of things’ (kijk, daar ga ik zelf ook). Het heeft geen zin om u te ergeren, bedoel ik maar. Voorlopig hoeft u zich trouwens geen zorgen te maken over de teloorgang van het Nederlands, want ook al heeft geen enkele taal het eeuwige leven (de grootste wereldtaal uit de geschiedenis, het Latijn, is ook ten onder gegaan), hier in Nederland wordt volop levend Nederlands gesproken en elke taal verzwelgt vreemde elementen en kneedt die naar de eigen mal. Al die Engelse werkwoorden worden op z’n Nederlands vervoegd, bijvoorbeeld.
Het lijkt me niet verstandig om het taalgebruik van uw vrienden en collega’s te corrigeren. Mensen zullen niet begrijpen waar u zich over opwindt, en als ze het wel begrijpen, zullen ze u een vittende schoolmeester vinden die z’n eigen standaarden aan hen opdringt. Wel kunt u de kwestie als gespreksonderwerp in de groep gooien. Bijvoorbeeld bij een groepje collega’s of op een familiefeestje. Stel paal en perk voor. En dan hoort u wel hoe de meningen liggen.