| 1 | 2 | 3 |

Beste Beatrijs,
Een schoonzuster van mij is zeer hartelijk, vriendelijk, gastvrij en zorgzaam. Helaas heeft ze de gewoonte te telefoneren, terwijl ze in gezelschap zit, bijvoorbeeld in de kring rond de tafel. Volgens mij moet je je even uit het gezelschap terugtrekken en niet iedereen laten meeluisteren. In haar eigen huis kan ik er moeilijk iets van zeggen, maar het gebeurt ook als zij bij ons te gast is. Zij heeft altijd haar mobieltje paraat. Ik wilde er tot nu toe niets van zeggen en subtiele wenken worden niet begrepen. Mijn schoonzuster beschikt namelijk over gevoelige tenen en heeft nogal neiging op te vliegen. Heb ik fossiele opvattingen als ik me stoor aan haar gebel?

Haar mobiel staat altijd aan

Beste Haar mobiel,
Uw ideeën over telefoonetiquette zijn zeker niet fossiel, maar wel deels generatiegebonden. Mensen onder de 35 gaan minder strikt om met mobiel telefoneren dan ouderen. Hoewel de veertigers, vijftigers die in het openbaar vervoer of in restaurants hun werkgerelateerde onzin op topvolume door hun mobieltjes schetteren ook niet moeten worden onderschat. Maar uw vraag gaat over telefoneren in een sociale context. Daarvoor luidde de regel altijd: dat doet men niet. Je onderbreekt geen lopende conversatie met een bezoeker om met een derde telefonisch kletspraatjes te gaan uitwisselen.
Voor jongeren ligt dit anders. Zij hebben hun mobiel altijd bij zich en hij staat altijd aan. Het is een verlengstuk van zichzelf, waar hun identiteit mee is gemoeid. Zij hebben vaak niet eens meer een vaste telefoon. Zonder hun mobiel bestaan zij niet. Ze vinden het ook helemaal geen etiquetteschennis om onder sociale omstandigheden te bellen of te worden gebeld. Toch zijn er situaties voorstelbaar, waarin zelfs jongeren zich wel degelijk ergeren. Het onderbreken van romantische tête-à-têtes omdat iemand z’n nieuwsgierigheid naar een binnenkomend sms’je niet kan bedwingen valt bijvoorbeeld meestal niet goed bij degene die levend en wel erbij zit. Je kunt dat ding ook wel eens afzetten tenslotte.
Ook al zou uw schoonzuster bij de jongeren horen, het is nog steeds niet gepast om in een kring van familieleden met anderen te gaan zitten bellen. Dit is meer iets voor op een jongerenhangplek. Haar vragen om dit gedrag te staken is waarschijnlijk haar overvragen. Maar een vriendelijk verzoek om zich onder het bellen van het gezelschap te verwijderen (‘Kind, ga even naar een andere kamer / de gang / de keuken met je telefoon, dat is veel rustiger voor jou en voor ons’) zal toch niet tot een driftaanval leiden? De eerste zin van uw brief geeft in ieder geval goede hoop dat zij zich wel íets aan u gelegen zal laten liggen.


Beste Beatrijs,
Ik heb een bijbaantje in een boekwinkel. Steeds vaker maak ik mensen mee die onder het afrekenen staan te bellen. Ik vind dit behoorlijk onbeschoft en wil er graag wat van zeggen, maar hoe kun je dat het beste doen?
Als er regels bestaan voor mobiel bellen, dan zou ik daar naar kunnen verwijzen.

Binnen zonder bellen

Beste Binnen zonder,
Het is onbeleefd om al bellend af te rekenen. Het contact met iemand van vlees en bloed heeft voorrang boven een telefonade. Iemand die achter de kassa zit of in een winkel werkt is geen betaalautomaat en zou dus ook niet als zodanig behandeld moeten worden. Het is moeilijk om hier iets van te zeggen, omdat mensen zelden of nooit deemoedig reageren op een terechtwijzing.
Er zit voor u weinig anders op dan deze ongepastheid te slikken, zoals winkelpersoneel nu eenmaal ook gehouden is beleefd te blijven tegen niet-groetende, chagrijnige of stinkende klanten.
Het is lastig om algemene regels te formuleren voor het mobiel bellen, omdat verschillende groepen er verschillend mee omgaan. Sommige mensen, bijvoorbeeld makelaars, doen bijna al hun werk per mobiele telefoon. Anderen gebruiken hem alleen om in geval van nood de wegenwacht te kunnen bellen.
Niettemin volgen hier enige wenken voor de mobiele beller:
1. Bel niet mobiel als u in gezelschap met iets anders bezig bent. Bellen onder het hond uitlaten gaat prima. Achter een kinderwagen gaat ook nog. Maar onder het voetballen met een kleuter is al bedenkelijk, en achter de rolstoel met oma erin is uitgesproken grof. Voer geen zakelijke telefoongesprekken onder sociale omstandigheden en geen sociale gesprekken, als u met zaken bezig bent. Als u toch bereikbaar moet blijven, bijvoorbeeld voor kinderen of klanten, excuseert u zich tegen het levende gezelschap, zondert u zich zo mogelijk enigszins af, en maakt u zo snel mogelijk een eind aan de onderbreking.
2. Spreek zachtjes. Mobiele bellers verhogen vaak instinctief hun stemvolume om de afstand te overbruggen, maar dat is nergens voor nodig.
3. Veel mensen ergeren zich aan wezenloos privé-geklets. Tegen het verstrekken of ontvangen van korte, zakelijke instructies bestaat geen bezwaar. Zodra echter de zinsnede ‘En toen had ik iets van...’ opduikt, weten de meeluisteraars dat het gesprek nog lang niet afgelopen is en dat een minutieus verslag van persoonlijke belevenissen en gevoelens eraan zit te komen. De goede smaak schrijft voor dat dit soort privégesprekken niet in het openbaar vervoer of in een restaurant of in een dokterswachtkamer moeten plaatsvinden, waar onvrijwillige luistervinken er niet aan kunnen ontsnappen. In werkelijkheid denk ik dat veel mensen het helemaal niet storend vinden om mee te genieten van andermans zielenleven en dat de ergernis er juist uit bestaat dat ze maar de helft van het verhaal horen. Zelf heb ik er wel aardigheid om in openbare gelegenheden af te luisteren hoe het er in andere levens aan toe gaat. En de details kunnen me niet onthullend genoeg zijn. Zo kom je nog eens wat aan de weet.
Voor jongeren zijn de conventies nog veel losser:
Tieners hangen ergens rond in een groep en houden via hun telefoontje contact met vrienden die elders verblijven en misschien nog zullen komen. In zo’n gezelschap is het geluid van een beltoon of een binnenkomend SMS’je een teken van verbondenheid. Ha, ik word gebeld, ik ben populair, misschien krijg ik bericht dat er ergens anders iets leuks te doen is, en dan gaan we er met z’n allen naar toe.
Het mobieltje geeft vorm aan de vrije tijd, het is een instrument om sociale contacten te onderhouden en aan te sturen. Jongeren storen zich totaal niet aan het voortdurende gebel en ge-SMS om hen heen. Met de mobieltjes creëren ze een fluïde huiskamer, waarin fysiek afwezigen even belangrijk zijn als fysiek aanwezigen.
Vrijheid blijheid dus, totdat er twee een romantisch afspraakje maken en samen in in een duinpan terechtkomen. Als er dan een mobieltje afgaat en de gebelde zijn apparaat niet als de wiedeweerga uitzet, komt er mot. Net als bij volwassenen.

Beste Beatrijs,
Onlangs was ik op bezoek (vakantie) bij een vriendin in het buitenland. We waren aan het winkelen toen haar mobiele telefoon ging. Er volgde een lang gesprek over het uitgaan van de avond ervoor. Ik ging verschillende winkels in om de tijd te doden maar het gesprek ging maar voort. Had ik mijn vriendin gewoon kunnen zeggen dat ik het vervelend vond dat ze aan het bellen was, terwijl ze met mij op stap was?

In de wacht gezet

Beste In de wacht,
Het is niet beleefd om uitgebreid te gaan telefoneren tijdens een afspraak. De prioriteiten liggen altijd bij degene die in persoon aanwezig is. Toch aarzel ik in uw geval om uw vriendin zo sterk te veroordelen als u doet. U was met vakantie, dat wil zeggen u bracht enkele dagen in haar huis door en dan kun je niet doorlopend de exclusieve aandacht van de gastvrouw claimen. Men kan sociale telefoongesprekken voeren, terwijl een logé in huis is. Mobiele gesprekken onder het winkelen liggen in het verlengde daarvan. U heeft wel gelijk dat het niet te lang moet duren. Het is onaangenaam er zo'n beetje bij te bungelen, terwijl buiten u om een conversatie wordt gevoerd. Duurt de telefonade langer dan tien minuten, dan kunt u inbreken in het gesprek en aankondigen dat u op eigen houtje de stad gaat verkennen.