| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |

Beste Beatrijs,
Steeds vaker ontvangen wij uitnodigingen voor bruiloften en partijen, waarbij een dwingend kledingadvies wordt gegeven. Zoals: ‘De bruid stelt prijs op lichtroze kleding met een turquoise accent.’ Of: ‘Strict Dress Code: Men: Black Tie, Women: Black and/or White.’ Of: ‘Wij stellen er prijs op dat alle dames een hoed dragen.’ Met het laatste heb ik toevallig geen moeite, want ik draag graag een hoed en ik heb er een heleboel. Maar ik ken vrouwen die gruwen van een hoed. Galakleding is ook prima, wanneer de gelegenheid daarom vraagt.
Wat ik vervelend vind, is wanneer er van mij als vrouw gevraagd wordt iets aan te trekken, wat mij hetzij niet staat, hetzij wat ik niet bezit en wat ik speciaal voor de gelegenheid moet kopen, terwijl ik zelf iets heel anders en leukers in de kast heb hangen. En dan spreek ik nog niet van de ‘partijen met een thema’ waar je geacht wordt als Chinees of jaren-zestig-type te verschijnen. Vreselijk. Wat vindt u van deze trend?

Verplicht verkleed

Beste Verplicht,
Ultraspecifieke kledingvoorschriften zijn buitengewoon irritant, omdat ze, zoals u schrijft, genodigden op kosten jagen, danwel veroordelen tot onflatteuze outfits, die ze nooit van hun leven meer zullen dragen. De etiquette hanteert brede categorieën (gala, avondkleding, sober, zakelijk, feestelijk, informeel), waarbinnen genodigden armslag genoeg hebben om hun eigen smaak te volgen. Men mag gasten niet dwingen in een dierenvel te komen, ook al krijgt de gastvrouw daar nog zo’n kick van. Iets dergelijks gaat op voor themaparties, al is het vaak makkelijker om aan die eisen te voldoen, omdat dat meer verkleedpartijtjes zijn. Je komt vaak een heel eind als je in de klerenkast graaft, de schminckkwast hanteert en ergens wat speelgoedattributen vandaan haalt. De multifunctionele peignoir kan voor veel thema-feestjes worden ingezet en in de feestartikelenwinkel kunt u voor weinig geld plastic rekwisieten kopen.
Hoe dan ook, ik ontsla u van de verplichting om door het hoepeltje van de gastvrouw te springen, als de eisen te ver gaan. Als u geen zin hebt om als clown of roze prinsesje te gaan, trekt u gewoon aan wat u zelf goeddunkt. Als men u vraagt waarom u de voorschriften niet hebt gevolgd, zegt u: ‘Sorry, maar ik ben de uitnodiging kwijtgeraakt, en ik was vergeten wat de bedoeling was. Gelukkig wist ik de datum nog!

Beste Beatrijs,
Naar aanleiding van een uitnodiging van mijn ouders voor een prijsuitreiking aan mijn vader vroegen wij ons af wat bij zo’n gelegenheid gepaste kleding is voor een dame. De uitreiking vindt plaats om 11.00 uur ’s ochtends. Op de uitnodiging staat geen kledingcode vermeld.
Meer in het algemeen vraag ik me af wat er verstaan wordt onder formele, nette kleding voor de vrouw overdag, bijvoorbeeld bij een afstuderen, een vijftigjarig huwelijk of een congres. Ik vind een antracietkleurig mantelpakje saai. Het heeft naar mijn gevoel kraak noch smaak. Mijn man echter vindt kleding die te veel afwijkt van het standaard antraciet pakje niet formeel genoeg.

Hoeveel speling heb ik?

Beste Hoeveel speling,
De standaardkleding voor dit soort gelegenheden is ‘tenue de ville’. Dit is in het geheel geen uniform, maar een heel ruim concept. Van alles valt eronder, zolang het maar netjes en beschaafd oogt. Mantelpakje (alle kleuren) met panty's en nette (gepoetste) schoenen. Broek met jasje (alle kleuren). Mooie jurk (alle kleuren), mooie rok plus blouse plus vest of jasje (alle kleuren). Feitelijk betekent tenue de ville: geen spijkerbroeken, geen joggingpakken, geen shorts, geen blote benen, geen gymschoenen of teenslippers, geen dagelijks gekreukeld kloffie, geen gala (avond)kleding, geen blote jurken. Alles wat er buiten bovenstaand rijtje verboden outfits nog meer in uw klerenkast hangt of ligt is in orde, mits gewassen en gestreken.


Beste Beatrijs,
Mijn man en ik zijn dit jaar veertig jaar getrouwd. Wij geven een borrel en aansluitend een diner in buffetvorm. Op de uitnodiging komt te staan ‘Dresscode: tenue de ville’. Nu mijn vraag: kunnen we ook volstaan met de aanbeveling ‘jasje, dasje’?

We willen nette kleren

Beste We willen,
Als u per se een kledingcode wilt vermelden, gebruik dan de officiële terminologie. Dus ‘tenue de ville’. Het studentikoos-jolige van de formulering ‘jasje, dasje’ zou genodigden op het verkeerde been kunnen zetten en hen ertoe verleiden om iets joligs aan te trekken, iets wat u nu juist wil vermijden. Maar ik wil u iets anders in overweging geven. U bent veertig jaar getrouwd, dus u en uw man zijn ten minste zestigers. Waarom denkt u dat uw familie, vrienden en kennissen zich anders dan beschaafd (dat wil zeggen: een pak of combinatie, een mooie jurk of een net pakje) zouden uitdossen voor uw feest? Het is toch nogal logisch dat mensen niet in slonzige vrijetijdsoutfit en gympies verschijnen op een veertigjarig huwelijksfeest? Ook zullen ze geen galabal verwachten, anders had u die betreffende kledingcode wel vermeld.
Al te voor de hand liggende adviezen (‘Neem je goede humeur mee!’)  kunnen door genodigden als bevoogdend worden ervaren. U zou ook vertrouwen in uw gasten kunnen stellen en denken: het zit wel goed, ik hoef hen niet voor te kauwen dat ze iets fatsoenlijks moeten aantrekken.


Beste Beatrijs,
Met een vriendin verschil ik van mening over het fenomeen ‘kledingwensen’ bij officiële gelegenheden als een bruiloft of een promotieplechtigheid. Zij vindt dat iedere genodigde hoe dan ook zichzelf mag blijven en dus volledig vrij is in de keuze van de kleding. Specifieke wensen van de gastheer/gastvrouw zijn in feite een belediging voor de genodigden. Dit zou kunnen betekenen dat iemand in een trainingsbroek met trui naar een galadiner van de koningin gaat, omdat die persoon nou eenmaal altijd in zo’n tenue loopt.
Mijn standpunt gaat uit van het omgekeerde. Als genodigde probeer je zoveel mogelijk te voldoen aan de wensen van de gastheer/vrouw. Je wilt hen niet beledigen door in een spijkerbroek te komen, waar uitdrukkelijk avondkleding werd gevraagd. Bovendien zul je je als gast niet op je gemak voelen, als je in kleding uit de toon valt. Kortom, wie toont nu gebrek aan respect: de gastheer/vrouw die kledingeisen stelt, of de genodigde die vasthoudt aan zijn eigen kledingstijl? En mag je als genodigde een sterk afwijkende kledingwens (iedereen in een knalgroene jurk en een neuspiercing) ook naast je neerleggen?

Wie moet wie respecteren?

Beste Wie moet wie,
De functie van een kledingcode is om het gemeenschappelijke van een bepaald samenzijn te onderstrepen. Door een zekere overeenkomst in uiterlijk laten mensen zien dat ze bij elkaar horen en hetzelfde doel nastreven. Denk bijvoorbeeld aan een optocht van de fanfare. Het uniform van de muzikanten vormt een visuele ondersteuning van hun samenspel, waardoor het geheel een ontroerend effect krijgt.
Formele kledingcodes dienen voor het onderscheid tussen bijzondere en niet-bijzondere gelegenheden. Een huwelijk, een begrafenis, een galadiner is niet hetzelfde als een koffieuurtje met buurvrouwen of kletsen op een jongerenhangplek, ook al zijn het allemaal sociale bijeenkomsten. De bijzondere (plechtige, serieuze, chique) bijeenkomsten gaan gepaard met rituelen en een bepaald soort kleren maakt deel uit van het ritueel. Mensen worden dan niet geacht in hun dagelijkse kloffie te verschijnen, omdat een huwelijk, een begrafenis, een galadiner nu eenmaal geen dagelijkse routine ís. Genodigden kleden zich in overeenstemming met de specifieke conventies om te laten zien dat men zich bewust is van het speciale van de bijeenkomst. Daartoe is het nodig dat men de expressie van de eigen individualiteit (bajesspijkerbroek met neusring, legging met doorschijnend topje) tijdelijk aflegt. Genodigden zijn niet op zo’n bijeenkomst om hun uniekheid als mens te demonstreren (daar hebben ze in het gewone leven al genoeg kans voor), maar om uiting te geven aan hun betrokkenheid met iets dat groter en belangrijker is dan het eigen ego.
De meeste kledingcodes zijn zo breed en impliciet dat ze niet apart vermeld hoeven te worden. Het is nogal logisch dat men zich bij plechtige gelegenheden netter, beschaafder, neutraler kleedt dan voor een barbecue op het strand. Te gedetailleerde of zelfverzonnen onzin-kledingcodes wekken ergernis bij genodigden, omdat men zich op kosten gejaagd ziet om extreme outfits aan te schaffen. Binnen de marges van een kledingcode moet een gast de vrijheid hebben om iets geschikts aan te trekken, hetzij gedekt en netjes, hetzij feestelijk en zwierig, hetzij chic. Zowel degenen die uitnodigen als de gasten moeten zich houden aan de gebruikelijke standaarden voor speciale gelegenheden. Geen smoking op de sintelbaan, dus geen trainingsbroek bij een diner dansant. Ook hiphoppers en andere bohémiens horen een beschaafde, onopvallende outfit onderin de kast te hebben liggen, die ze kunnen aantrekken voor gelegenheden die daar om vragen.


Beste Beatrijs,
Binnenkort geven we een groot trouwfeest op een strand in de tropen. Ik zit een beetje met het kledingadvies dat op de uitnodiging moet komen. De mannen hoeven van mij namelijk niet in pak - een mooie broek en een overhemd vind ik prima. Maar ik wil wel graag dat de vrouwen heel feestelijk gekleed komen. Ik weet niet zo goed hoe ik dit moet noemen, want ‘tenue de ville’ zou betekenen dat de mannen een pak aan moeten, en ‘casual’ is weer te gewoon en dan bestaat de kans dat mensen in een korte broek en slippers komen aanzetten. Andere termen die ik heb gehoord zijn ‘smart casual’ en ‘informeel’. Is dat misschien de oplossing?

Welke kledingcode?

Beste Welke kledingcode,
Ik vraag me af of u de slippers en de korte broeken weg kunt houden, als u echt van plan bent een huwelijksfeest op het strand te geven. Veel mensen hebben geen zin om hun dure lakschoenen te laten bederven door zand en zeewater. Met pumps en naaldhakken loopt het ook niet lekker in het zand. Maar goed, ik hoop niet dat u hen de toegang verbiedt, als ze de verkeerde kleren aan hebben. Zeker niet na een lange vliegreis.
Als kledingcode denk ik aan: ‘feestelijk’. Dat weerhoudt de dames misschien ervan om in een string-bikini aan te komen zetten. Mogen ze wel een zwempak aan ónder hun feestelijke strand-outfit voor een duik in zee? Als u het feest in een gelegenheid áán het strand geeft (en dus niet op het strand zelf), zodat er helemaal geen sprake zal zijn van zand in de schoenen, en de zee alleen een rol speelt als ruisend decor, dan raad ik u aan om het woord ‘strand’ te vermijden op de uitnodiging. Dan blijft u vrijwel zeker gevrijwaard van strandkleding.