| 1 | 2 |

Beste Beatrijs,
Sinds vier jaar ben ik (man, 58) co-ouder van mijn nu 14-jarige dochter. Ze is de halve week bij mij en de andere halve week bij haar moeder die om de hoek woont. Mijn dochter dekt de tafel en ruimt af, en doet af en toe een boodschap. Sinds begin dit jaar heb ik een chronische spierziekte, waardoor ik mijn armen veel minder goed kan gebruiken. Koken, de afwasmachine in- en uitruimen, boodschappen doen, de was doen, enzovoort vergen veel meer tijd en energie dan tevoren. Soms vraag ik mijn dochter om me te helpen om de afwasmachine in te ruimen, of iets naar boven te dragen, maar het gebeurt moeizaam. Mijn dilemma is dat ik haar niet te veel taken wil voorleggen, maar anderzijds ook wel vind dat ze soms wat meer kan bijspringen. Maar wat is redelijk? En hoe pak ik het aan? De boodschappen laat ik al bezorgen en ik heb een hulp voor het schoonmaakwerk. Ik heb uitgelegd wat mijn makke is en ik probeer er over te praten.

Mijn dochter werkt niet mee

Beste Mijn dochter werkt niet,
Ik denk dat uw dochter het moeilijk te aanvaarden vindt dat u een serieuze, chronische ziekte hebt. Een veertienjarige ziet haar of zijn ouders bij voorkeur als sterk en machtig. Anders heeft het ook geen zin om je tegen hen af te zetten. Te beroerd zijn om een vinger uit te steken is een uitdrukking van onafhankelijkheid bevechten. Zo van: ‘Jij wil dat ik de aardappels schil? Mooi niet, ik ben nu even met wat anders bezig, bekijk het maar.’ Door zich zo op te stellen houdt zij de illusie in stand dat haar vader helemaal niet ziek en zwak is. Dat die klusjes u echt moeilijk vallen vindt zij te bedreigend om over na te denken.
Allemaal begrijpelijk, maar het wordt voor uw dochter toch tijd om uit haar niets-aan-de-hand-droom te ontwaken. En afgezien van de bijzondere omstandigheden van uw ziekte, is het hoe dan ook goed als kinderen meewerken in het huishouden. Mensen die met elkaar onder een dak wonen delen de verantwoordelijkheid voor het algemeen belang, kinderen niet uitgezonderd. Het aandeel van uw dochter in uw mini-huishoudinkje van drie dagen per week zal moeten toenemen. Ze zal zich meer moeten inzetten dan voor uw ziekte nodig was, mogelijk meer dan bij haar moeder of meer dan andere veertienjarigen in andere gezinnen. Er zit niets anders op. U schrijft dat u er met haar over gepraat hebt, en ik concludeer: blijkbaar niet voldoende. Uw dochter is er niet van doordrongen dat u pijn hebt en dat bepaalde handelingen u zwaar vallen. Vertel haar dit dan nog maar een keer, met meer nadruk en met meer details. Zeg dat u niet zielig wil doen, maar dat ze toch zal moeten meewerken, wilt u haar nog met plezier over de vloer hebben. Stel in overleg een lijstje op van werkzaamheden die ze voortaan automatisch zou moeten doen, zonder dat u er elke keer om hoeft te vragen. Het is voor kinderen (voor iedereen trouwens) prettiger om een vast takenpakket te hebben dat ze op een zelfgekozen tijdstip kunnen uitvoeren, dan voortdurend op afroep beschikbaar te moeten zijn.


Beste Beatrijs,
Mijn kinderen (11 en 8) helpen niet mee in het huishouden. Ze ruimen nooit iets op. Ze weten niet hoe een stofzuiger werkt. Zelfs de afwasmachine inladen is er niet bij. Dat hoeft niet van mijn vrouw. Ze zegt dat het veel meer tijd kost om hen zo ver te krijgen dan om het zelf te doen. Ik moet erbij zeggen dat ik zelf ook niet zo veel doe, omdat mijn vrouw altijd kritiek heeft dat ik niet precies op haar manier te werk ga. Toch denk ik dat het nuttig is dat kinderen een beetje meewerken. Anders staan ze later met twee linkerhanden in hun eigen huishouden en daar bewijzen we ze ook geen dienst mee. Wat vindt u?

Bezorgd over de taakverdeling

Er zijn twee redenen waarom het aanbevelenswaardig is dat kinderen een handje meehelpen in het huishouden. U noemt de minst belangrijke: dat ze zich met het oog op latere zelfstandigheid de nodige vaardigheden eigen maken. Dat klopt, aan de andere kant is het hanteren van stofzuiger, dweil en pannensponsje in een ommezien te leren. Als iemand 18 jaar is en nooit van z'n leven een vuilniszak heeft buiten gezet, heeft ie geen hopeloze achterstand opgelopen, bedoel ik maar.
De andere reden is veel belangrijker: inzet voor het gemeenschappelijk belang. Mensen die met elkaar onder een dak wonen zien zich geplaatst voor een aantal taken waar niet aan te ontkomen valt. Om het huis leefbaar te houden moet de rotzooi worden weggewerkt. Het heeft iets buitengewoon onaangenaams een bepaalde categorie bewoners te vrijwaren van onderhoudswerkzaamheden, omdat de rest dan gedegradeerd wordt tot lakei. Nog steeds strijdt het feminisme voor een gelijke inzet van man en vrouw op huishoudelijk gebied. Het kan niet de bedoeling zijn dat kinderen de rol van vrijgestelde gaan innemen, achter wier rug alles door gedienstige ouders wordt opgeruimd. Kinderen van vier kun je al de gewoonte bijbrengen om hun vuile kleren in de wasmand te deponeren in plaats van alles op de grond te laten slingeren. Oudere kinderen kunnen meer verantwoordelijkheid aan. Het gaat hierbij minder om de resultaten dan wel om het idee te laten postvatten dat meehelpen niet meer dan normaal is. Chagrijnigheid, tegenspartelen, saboteren en schreeuwende woede van de kinderen zijn het gevolg, evenals tijdverlies voor de superviserende ouder, die het inderdaad allemaal in een handomdraai zelf had gekund. Het is vervelend om hier ruzie over te moeten maken, maar het alternatief van het vrijgestelde kind is nog vervelender.
U heeft een ander probleem. Uw vrouw en u zitten niet op een lijn wat dit opvoedingsaspect betreft. Uw vrouw heeft een hekel aan delegeren. Zelfs aan u vertrouwt ze de klusjes niet toe, laat staan aan de kinderen. Blijkbaar heeft ze buitensporig plezier in het huishouden of legt ze de kinderen graag in de watten. Zo'n levenshouding laat zich lastig verwrikken. Ik zou zeggen: laat verder maar zitten, het is ook wel weer makkelijk, iemand die zich vrijwillig als dienstbode opwerpt
Er zullen dagdelen zijn, waarop u alleen thuis bent met de kinderen. Gebruik die tijd om het op uw manier te doen. Wijs aan waar de vuilnisbak staat en leg uit hoe je kruimels van een tafel wegwerkt.