| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 |

Beste Beatrijs,
Als er in onze familie een kindje geboren wordt, stuurt mijn vrouw altijd als gelukwens een cadeautje. Binnenkort verwachten mijn neef en zijn vrouw hun tweede kind. Omdat wij de vorige keer geen enkele reactie op ons cadeautje ontvingen, wil mijn vrouw deze keer alleen een felicitatiekaart sturen. Ik vind dat een wat karig gebaar bij zo’n heugelijke gebeurtenis als een geboorte. Mijn idee is dan ook om wél een cadeautje te sturen en aan de begeleidende brief een PS toe te voegen, namelijk: ‘Laat even weten of dit pakje is aangekomen - de vorige keer waren we daarover in onzekerheid.’ Wat vindt u hiervan?

Kaart of cadeau?

Beste Kaart of,
Als uw neef nooit iets van zich heeft laten horen na uw cadeautje voor z’n baby, en u hem tussendoor kennelijk ook nooit tegenkomt (anders had hij zijn nalatigheid mondeling kunnen goedmaken), dan ben ik eigenlijk op de hand van uw vrouw: een felicitatiekaartje is voldoende als reactie op de tweede baby. Mensen horen nu eenmaal te bedanken voor toegestuurde cadeautjes. Als ze dat niet doen, zijn ze er kennelijk niet blij mee, dus waarom zou u dan doorgaan met cadeautjes sturen? Als uw vrouw geen zin heeft om erop uit te gaan en te zoeken naar een toepasselijke aanschaf, briefje erbij, naar het postkantoor, daar twintig minuten in de rij staan, enzovoort, kan ik daar helemaal inkomen. Maar goed, als u coulanter van inborst bent, kunt u het natuurlijk best op uw manier doen (met aanmoedigende PS). Laat de rompslomp van naar de winkel gaan, kaartje schrijven en de handel versturen dan niet aan uw vrouw over, maar draag hier zelf zorg voor.

Beste Beatrijs,
Afgelopen zomer trouwde mijn dochter en onlangs vroeg ik haar - voorzichtig - of er al bedankjes in de maak waren. Daarop antwoordde zij dat de cd met lievelingsmuziek van het bruidspaar, die de bruiloftsgasten aan het eind van de trouwdag mee naar huis kregen, het bedankje was, en dat ze niet van plan zijn verder nog bedankjes te versturen. Volgens mij kan dit niet zo en eist de beleefdheid om na een paar weken iedereen een bedankkaartje te sturen. Of is dit ouderwets gedacht van mij?

Alternatief bedanken

Beste Alternatief,
Het gelijk ligt geheel aan uw zijde. Na een huwelijksfeest moet het bruidspaar altijd schriftelijke bedankjes sturen naar iedereen die aanwezig was plus naar iedereen die er niet was maar wel een cadeau heeft gestuurd. En wel binnen zes weken. Anders krijgen ze een bekeuring van de etiquettepolitie. Een cd meegeven na afloop van de trouwerij is leuk en aardig, maar had niet gehoeven, en kan nooit een vervanging zijn voor een persoonlijk bedankkaartje. Wat moet tante Mies (75) met een cd die volstaat met rap, pop of techno en die ze nooit zal draaien? Ze wil een bedankje, liefst in handschrift, voor haar aanwezigheid en voor haar met zorg uitgekozen eierdopjes of haar bijdrage aan de flat screen tv.

Beste Beatrijs,
Mijn oudste broer en zijn vrouw zijn afgelopen juli voor de eerste keer opa en oma geworden. Hun zoon en zijn vrouw kennen wij oppervlakkig. Mijn man en ik besloten om de jonge ouders via de post iets toe te sturen ter felicitatie. Eigenlijk deden we het meer uit betrokkenheid bij mijn broer. Maar goed, we stuurden een - in mijn idee - best wel flink cadeau. Een cd met sprookjes en een knuffelbeest. Tot onze verbazing hebben we daar tot op heden geen enkele reactie op ontvangen. Een kaartje of mailtje om te bedanken was volgens mij op zijn plaats geweest. Wat is uw mening hierover? Kunnen wij iets doen?

Geen reactie

Beste Geen reactie,
Dit is natuurlijk in het geheel geen correcte gang van zaken. Op toegestuurde cadeautjes moet altijd een (liefst schriftelijk) bedankje komen. Deze familieleden weten niet hoe het hoort. De geëigende manier voor u om hierop te reageren is om quasi-bezorgd bij uw broer en zijn vrouw te informeren of zij toevallig weten of ‘uw cadeau wel aangekomen is?’ Want u maakt zich bezorgd omdat u ‘niets van hen gehoord hebt’, en je hoort tegenwoordig van die ‘rare dingen over de posterijen’.
Wees ervan verzekerd dat, wanneer u dit aan uw broer/schoonzuster hebt meegedeeld, zij hun zoon/schoondochter ogenblikkelijk zullen opbellen om hen te sommeren per kerende post hun verzuim goed te maken en alsnog een bedankbriefje te sturen. Als dit door de (schoon)ouders afgedwongen briefje ook maar enigszins de plichtmatigheid ontstijgt en bijvoorbeeld blijk geeft van oprechte spijt over hun nalatigheid en vergezeld gaat van een charmante foto van de zuigeling, dan zult u ongetwijfeld met de hand over uw hart strijken en het incident als gesloten beschouwen.

Beste Beatrijs,
Een aantal maanden geleden zijn mijn man en ik voor het eerst ouders geworden. We hebben geboortekaartjes gestuurd naar onze vrienden en kennissen en ook naar mensen met wie we geen intensief contact hebben, maar die we wel van dit heuglijke feit op de hoogte wilden stellen. We kregen de eerste weken na de geboorte heel veel bezoekjes, kaartjes en e-mails. Sommige mensen waren zo aardig een klein cadeautje of een cadeaubon per post te versturen. Toen wij hierop een paar weken later nog niet hadden gereageerd, werd er (via derden) geïnformeerd of we het geschenk wel ontvangen hadden. Dat hadden we natuurlijk wel, wij kwamen alleen die eerste maanden totaal niet toe aan zoiets als bedankjes schrijven. Ik moest herstellen van een gecompliceerd verlopen bevalling, we moesten het zo ongeveer doen met de helft van onze gebruikelijke nachtrust, ons leven stond totaal op zijn kop, we kregen ontzettend veel kraamvisite en voor mijn man ging ondertussen zijn werk weer gewoon door. Toen we na een maand of drie ons ritme weer gevonden hadden, heb ik een aantal mensen van wie ik me herinnerde dat ze een cadeautje opgestuurd hadden, alsnog een bedankje gestuurd. Maar het voelde een beetje als mosterd na de maaltijd, een aantal mensen had naar mijn idee om een bedankje moeten vragen en bovendien kan ik me niet meer precies herinnerde wie nu wat gestuurd had. Uiteraard is het beleefd om voor een per post ontvangen cadeau te bedanken, maar kun je dit ook verwachten van kersverse ouders in de bovenbeschreven situatie?

Overstelpt door ouderschap

Beste Overstelpt,
Ik begrijp dat u het zwaar had, maar dat is geen excuus. Het bedankbriefje is de hoeksteen van de etiquette, en alleen wanneer u in coma ligt, valt er onderuit te komen. Mensen doen iets aardigs (een cadeautje sturen) en verwachten dat dit door de ontvanger wordt opgemerkt. Als hun gebaar in een zwart gat valt, dan hadden ze de attentie net zo goed meteen in de gracht kunnen gooien, redeneren ze. En ze hebben gelijk. Voor wat, hoort wat. Zo zit het leven in elkaar. Als u in staat bent om het huishouden min of meer drijvende te houden, boodschappen te doen en rekeningen te betalen, kunt u ook bedankjes sturen.
En zeg nou zelf. Hoeveel moeite kost het helemaal om een aantal afdrukjes te laten maken van een leuke babyfoto en achterop een standaardtekstje te krabbelen in de trant van ‘Beste tante Leonora en oom Rudolf, Veel dank voor de prachtige brandweerauto. Daar zal Floris-Jan later nog veel plezier van hebben. Het gaat heel goed met hem, hij groeit als kool en lacht al. Hartelijke groeten’. Het kan niet anders of u hebt de afgelopen maanden weleens een uurtje tv gekeken. In dat uurtje had u twintig van die kaartjes kunnen schrijven. Of anders uw man wel.
Doe het alsnog. Zelfs een afgedwongen (als reactie op een via via vraag of de rammelaar wel is aangekomen) en een te laat bedankje is beter dan geen bedankje. Als u niet meer weet wat van wie afkomstig is, dan verontschuldigt u zich daarvoor met een verwijzing naar de chaos die u overspoelde: ‘Nooit gedacht dat zo’n klein wezen het leven zo radicaal kon ontregelen.’


Beste Beatrijs,
Ik heb een schoonzoon die weinig met familie te maken wil hebben. Hij vindt die contacten burgerlijk. Hij verwaardigt zich een keer per jaar om vanuit Amsterdam naar Brabant af te reizen, namelijk voor mijn verjaardag. Bij zijn schoonzusje is hij in tien jaar nog nooit op bezoek geweest. Mijn dochter komt dus altijd alleen. Bij zijn eigen verjaardag, die hij uiteraard vanwege de burgerlijkheid niet wil vieren, heb ik totnutoe altijd een kaart met daarin een cadeautje gestuurd. Maar nog nooit heeft hij de moeite genomen mij daarvoor te bedanken. Ik vind eigenlijk dat ik moet stoppen met iets te sturen, maar het contact met mijn dochter is erg goed en ik wil mijn dochter geen pijn doen.

Goedgeefse schoonmoeder

Beste Goedgeefs,
Als uw schoonzoon niet de moeite neemt om te bedanken voor uw verjaardagscadeautjes, dan had u al negen jaar geleden moeten ophouden met hem er een toe te sturen. Hij heeft zelf gezegd dat hij verjaardagen burgerlijk vindt, dus u doet hem er helemaal geen plezier mee zijn verjaardag te gedenken. Het zijn zijn eigen woorden! Stuur hem niets meer, geen cadeautjes en ook geen felicitatiekaarten. Waarom zou uw dochter zich gekwetst voelen, als u zich voegt naar zijn wensen en precies doet wat hij graag wil?


Beste Beatrijs,
Ik heb sinds een paar jaar een volkstuin en teel groenten. Zoveel dat ik de buren kan voorzien, die trouwens nogal kieskeurig zijn en eigenlijk liever bij de super kopen. Kom ik met rode bietjes, dan vinden ze die te groot, en kom ik met sla, dan is die volgens hen te luizig. Ik vries daarom zelf steeds meer in, vooral erwten, tuinbonen, bietjes. Ik kocht daarvoor een grotere vrieskast met zes laden ter vervanging van mijn kast met drie laden. Op de volkstuin geïnformeerd wie er belangstelling had voor mijn drie jaar oude vrieskast. Tja, er meldde zich iemand, die de kast graag gebracht zag en nog het liefst naar zolder waar hij hem gedacht had. Ik heb de kast samen met een vriend bij de gegadigde afgeleverd maar niet naar zolder gebracht. Aan de ene kant was ik blij van de kast verlost te zijn, maar aan de andere kant stoorde het mij dat ik van de begiftigde geen enkel bedankje heb gehad, laat staan een bosje bloemen of een flesje wijn. Is het nog wel gebruikelijk om te bedanken als je iets krijgt of is dat iets uit oude tijden? Ik had de vrieskast ook op internet te koop kunnen aanbieden. Moet ik het de begiftigde laten merken dat ik me aan hem stoor en zo ja op welke manier?

Bedanken? Ho maar

Beste Bedanken?
Denkt u dat ik ga zeggen dat een bedankje een gewoonte uit de oude doos is? Kom op, u weet wel beter. U bedankt, ik bedank, de buurman, de dakloze, de minister, zelfs de koningin bedankt voor een attentie. Ik zal voor de volledigheid de etiquette vermelden rondom weg te geven spullen. De correcte gang van zaken is dat de ontvanger de moeite (eventueel de kosten) van het transport op zich neemt. Tenslotte had u het ding ook door de grofvuildienst van de gemeente kunnen laten verwijderen. Zorgen voor het ophalen en verslepen is zo ongeveer het minste waarmee de ontvanger u kan terugbetalen. Afgezien daarvan horen er natuurlijk mondelinge dankbetuigingen bij, en een flesje wijn of bosje bloemen is ook geen gek idee. U vraagt of u uw ontstemming over het uitblijven van een bedankje moet laten merken.
Nee, dat is geen goed plan. Het is een nogal opvoedkundige boodschap die u over het voetlicht wilt brengen en in het algemeen vallen die slecht bij de medemens. Bovendien zal de aldus afgedwongen dankbaarheid uw hart niet verwarmen. Dit is een typisch voorbeeld van: als het niet spontaan komt, dan stelt het niets voor. Uw volkstuingenoot is een onbeschaafde vlegel. Zelf blijft u every inch a gentleman en u ziet ervan af hem elementaire wellevendheid bij te brengen. Van die taak hadden zijn ouders zich moeten kwijten.
Ik denk trouwens dat u uw vrieskast beter via internet te koop had kunnen aanbieden voor een schappelijk prijsje. Voor zoiets zijn altijd belangstellenden te vinden en voor kopers geldt dezelfde regel als voor ontvangers: degene die het ding wil hebben draagt zorg voor het transport. Iemand die ergens voor moet betalen, ook al is het weinig geld, doet meer moeite en is dankbaarder dan iemand die iets gratis in de schoot krijgt geworpen. Die laatste denkt al gauw: als het niks kost, dan zal het ook wel niks wezen.


Beste Beatrijs,
Mijn man en ik waren onlangs op een feest ter gelegenheid van de vijftigste verjaardag van een vriend. Het was een heel gezellig avondje. Wij hebben ervan genoten en nu dacht ik de gastheer en gastvrouw hiervoor te bedanken door middel van een handgeschreven kaartje. Kan dit of is dit overdreven? Een vriendin van mij zei dat het voldoende is als je bij het afscheid nemen op de avond zelf bedankt hebt.

Extra dank of niet?

Beste Extra dank,
Ook degenen die zich de hele avond te pletter hebben verveeld of zich ergerden aan andere aanwezigen, het eten niet door hun keel konden krijgen of niet te spreken waren over het vertier, zeggen ten afscheid tegen de gastheer/vrouw dat ze het gezellig vonden en spreken hun dank uit voor de geboden gastvrijheid. Het is een conventionele afscheidsformule.
Als u hierbovenop de moeite neemt om een bedankkaartje te sturen voor een feest of etentje waar u het erg naar uw zin had, zullen gastheer/vrouw dit ongetwijfeld bijzonder waarderen. Omdat nauwelijks iemand nog bedankkaartjes schrijft, zullen zij dit gebaar opvatten als een oprechte en hartelijke uiting van dankbaarheid.


Beste Beatrijs,
Een zoon van goede vrienden promoveerde tot dr en stuurde mijn vrouw en mij een uitnodiging voor de promotie-plechtigheid. Mede door onze leeftijd en de reisafstand zijn wij niet gegaan. We hebben hem een felicitatiebrief gestuurd met een royale cadeaubon.
Dit alles vond drie maanden geleden plaats. Wij hebben echter nooit meer iets teruggehoord. Zijn vader (onze vriend dus) is een man van strakke principes en gehecht aan fatsoensnormen. Uiteraard hebben wij hem niet van een en ander op de hoogte gebracht, want hij zou het niet-reageren van zijn zoon zonder meer afkeuren. Moet ik de jongeman zelf nog maar eens aanschrijven met de vraag of ons cadeau wel is aangekomen, of moeten we er vrede mee hebben dat niet iedereen iets heeft met normen en waarden?

Teleurgesteld

Beste Teleurgesteld,
Deze jonge doctor mag dan intussen een zeer geleerd man zijn, op het gebied der goede manieren is hij nog een beginneling. U schrijft dat zijn vader geen waardering zou hebben voor deze nalatigheid en dat u hem er daarom niet op wilde attenderen. Dit lijkt mij bij uitstek een reden om het wél te doen! De vader moet opvoeden. Vrienden van de vader zijn daartoe niet bevoegd. U overweegt toch niet serieus om die jongen nederig aan te schrijven of uw gulle gift wel in goede orde is aangekomen? Als u uw vriend weer eens spreekt, zegt u terloops: ‘Niet voor het een of ander, maar zou jij eens aan je zoon willen vragen of ons cadeau eigenlijk ooit wel is aangekomen? Ik maak me zorgen dat het kwijt is geraakt bij de posterijen. Je hoort van die rare dingen tegenwoordig.’ Door u van de domme te houden gunt u de zoon het voordeel van de twijfel, terwijl de vader precies zal begrijpen wat hier aan de hand is en alsnog een hartig woordje met zijn zoon zal spreken. Daar zijn vaders voor!


Beste Beatrijs,
Met mijn digitale camera heb ik laatst op het kerstfeest bij mijn broer foto’s gemaakt. De best gelukte heb ik op CD gezet, in een bubbeltjesenvelop gedaan en naar de gastvrouw (schoonzus) gestuurd met een briefje erbij dat het gezellig was, en hier zijn de foto’s! De CD ging ook naar een aantal andere mensen, onder anderen mijn zussen.
Maar nu komt het! Waarom hoor ik hier nooit meer iets op? Als ik er zelf naar vraag, zo van: ‘Eh, heb je mijn CD nog ontvangen?’ lijken ze onwillig dat te beamen (‘Ja hoor, die heb ik gekregen.’) Einde gesprek. Vraag ik waarom ze er niets van zeggen, dan zeggen zij: ‘Nou, ik heb er toch niet om gevraagd, dus waarom moet ik het je laten weten?’ Vooral een aantal (schoon)zussen hebben die houding. Iemand zei tegen me: ‘Je verwacht teveel!’ Is dat zo?
Dit is maar een voorbeeld, maar het gebeurt vaker met dingetjes die je spontaan opstuurt. Klopt het dat men daar niet voor hoeft te bedanken? Eigenlijk is het mij niet eens te doen om een bedankje, maar om wat dan wel? Toch voel ik me steeds weer teleurgesteld.
Tja, velen zullen wel niet op een verrassing van mij zitten te wachten. Ik krijg daardoor het vage gevoel dat ik mezelf belachelijk maak met mijn kleine ‘presentjes’. En toch is het leuk (denk ik). Het zijn toch ook de krenten in de pap?

Te hoge verwachtingen?

Beste Te hoge,
De etiquette kreunt en siddert in haar voegen wanneer er opdoffers worden uitgedeeld, zoals u beschrijft. De ontvangers van uw attentie gedragen zich uitgesproken bot. Natuurlijk is het leuk als iemand de moeite neemt om de aanwezigen bij een etentje achteraf foto’s op te sturen. En vanzelfsprekend moeten de aldus bedeelden even iets van zich laten horen. (‘Leuke foto’s! Dankjewel! Aardig van je!’) Het beste is om even een kaartje of e-mailtje te sturen. Drie regels is genoeg. Telefoontje is minder geschikt, want beller of gebelde heeft niet altijd zin om een gesprek te moeten voeren. Als een reactie om een of andere reden niet is gegeven (lapzwanzerigheid, uitstelgedrag, luiheid, vergeten), dan is het minste wat je alsnog kunt doen: erop terugkomen, zodra je de gever ergens tegenkomt (‘O ja, nog dankjewel voor je foto’s! Heel leuk!’) Maar als deze gelegenheid ook is gepasseerd en de attentie-zender zich door het aanhoudende zwijgen genoodzaakt voelt te vragen ‘of het wel is aangekomen’ en te horen krijgt: ‘Nou, ik had er toch niet om gevraagd’ verandert de botheid, die met een beetje goede wil nog als vergeetachtigheid kon worden bestempeld, in agressieve minachting.
Iemand die iets aardigs doet op het persoonlijk vlak, heeft recht op een reactie. Zo luidt de wet der wederkerigheid, regel 1 van de etiquette. Niet reageren op een aardig gebaar is hetzelfde als een groet onbeantwoord laten, hetzelfde als dwars door iemand heenkijken als ie naar je glimlacht, hetzelfde als iemand straal negeren als ie iets tegen je zegt.
Als u geen reactie krijgt van de mensen naar wie u iets leuks opstuurt, is er maar één conclusie mogelijk: zij stellen uw gebaar niet op prijs. Stuur dus types die niet reageren nooit van uw leven meer een aardigheidje toe, familie incluis.


Beste Beatrijs,
In onze grote familie krijgen nu de kinderen van onze broers en zusters baby’s. Het is onze gewoonte op elk geboortekaartje te reageren. Woont het ouderpaar in de buurt dan gaan we op kraambezoek, zo niet (en dat is meestal het geval) dan sturen we een cadeautje met een felicitatiebriefje.
Helaas merken we dat een bedankje vaak uitblijft. We verwachten echt geen handgeschreven brief, maar wel een telefoontje, een kaart met een paar persoonlijke woorden of een mailtje. Het steekt mij als de ontvangende partij niet de moeite neemt iets van zich te laten horen. Mijn man zit er minder mee dan ik, maar ik ben dan ook degene die het cadeautje uitzoekt, het briefje schrijft en de zaak verstuurt.
Naar verwachting is de familie nog lang niet volgroeid en ik pieker er dan ook over hoe voortaan te handelen. Ik ben geneigd om elk eerste kind een cadeautje te blijven sturen en bij gebrek aan reactie, bij een volgende baby me te beperken tot een felicitatie-kaart. Ben ik te lichtgeraakt of geldt in dezen ook dat al te goed buurmans gek is?

Geen woord van dank

Beste Geen woord,
Laat ik het duidelijk stellen: bij elk cadeautje dat u verstuurt hebt u recht op een handgeschreven bedankbriefje, en wel eentje waar meer in staat dan ‘Dankjewel voor het leuke hobbelpaard.’ Een kaartje, allà, maar dan wel in een envelop. Telefoontjes van niet heel dichtbije familieleden komen altijd ongelegen, en uw mailadres hebben ze vast niet. Nee, een briefje moet het zijn, hartelijk, aardig en met een persoonlijke noot erin - voor minder doet u het niet.
Als de posterijen goed functioneren (en dat doen ze heus wel) en als de ontvangers een goede opvoeding hebben genoten (daar kunt u in uw eigen familie toch wel van uitgaan), dan blijft er slechts één conclusie over wanneer u geen reactie hebt mogen ontvangen: de ontvangers waren niet blij met uw attentie, anders hadden ze hun dankbaarheid wel getoond. In dat geval moet u hen zeker niet ontrieven door stug door te gaan met het sturen van spullen. Wie geen prijs stelt op cadeautjes, krijgt ze niet meer.