| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 |

Beste Beatrijs,
Een tijdje geleden waren wij 35 jaar getrouwd, en we hadden een geweldig leuk feestje met familie en vrienden. Maar dan komt het moment van cadeaus geven en de moeder van mijn man had een envelop bij zich en vertelde erbij dat zij haar andere kinderen meer geld had gegeven, want gezien onze positie vond zij het niet nodig om ons evenveel als de anderen te geven. Wij zijn hardwerkende mensen, mijn man werkt nog steeds 40 uur of meer in de week. Wij zijn zuinig op onze spullen en altijd in de weer om alles er zo goed mogelijk er uit te laten zien. Ik had die toespraak van haar liever niet gehoord. Mijn man vond het wel eerlijk van haar, maar zelf vond ik dit niet leuk. Bovendien is het niet eens waar. Haar andere kinderen besteden veel geld aan dure vakanties en dat interesseert ons niet zo. Dit kleine familiegebeuren komt toch af en toe boven borrelen bij mij en ik ben benieuwd hoe u dit ziet.

Een cadeau met een angel

Beste Een cadeau met,
In geldzaken horen ouders geen verschil te maken tussen hun kinderen. Dat kweekt onderlinge jaloezie, afgunst en rancune. Kinderen gaan zitten rekenen: waarom krijgt hij meer dan ik? Waarom krijgt zij altijd van alles toegestopt? Een erfenis wordt, onafhankelijk van de financiële posities van de verschillende kinderen, ook altijd netjes eerlijk verdeeld.
Als ouders toch denken dat de een het meer nodig heeft dan de ander (en dat komt vaak voor), dan moeten ze dat binnenskamers zo goed mogelijk proberen uit te leggen. Het is tamelijk schaamteloos om het onderscheid dat ze maken tussen hun kinderen rond te bazuinen op een feestje. Andere mensen hebben daar niets mee te maken en deze vorm van discriminatie is niet bepaald iets om jezelf over op de borst te kloppen.
Contant geld is toch al een vervelend soort cadeau, en zoals het nu werd overhandigd bijna een demonstratie van liefdeloosheid. Kennelijk vindt uw schoonmoeder haar zoon minder belangrijk dan haar andere kinderen. Dit is het soort eerlijkheid waar geen enkel kind op zit te wachten.

Beste Beatrijs,
Mijn kleinzoon gaan binnenkort trouwen. Ik heb gevraagd of er een cadeaulijst was, waaruit ik iets zou kunnen kiezen om te geven aan het bruidspaar. Het antwoord was: ‘Daar doen we niet aan, we willen van iedereen die komt geld, ook van onze vrienden.’ Ik vind dit niet leuk. Als ik er over een paar jaar niet meer ben, hebben ze geen tastbare herinnering aan mij. Wat vindt u hiervan?

Liever geen geldschieter

Beste Liever geen,
Ik heb het al vaker geschreven: in het wilde weg geld vragen/geven is een liefdeloos gedoe, waarmee de relatie tussen gever en ontvanger wordt gedevalueerd tot het niveau van zakelijke transacties. Het kan alleen wanneer er sprake is van een duidelijk omschreven gemeenschappelijk cadeau, waar genodigden hun steentje toe bijdragen. Maar ook dan zijn gasten niet verplicht om mee te doen. Mensen mogen altijd geven wat ze willen. Daarom zou ik u ook aanraden om u niets aan te trekken van de oekaze van uw kleinzoon, maar uw eigen voorkeur te volgen. Koop iets voor het bruidspaar, waar u zelf plezier in hebt, wat u in ieder geval leuk vindt om te geven, en doe niet mee met de collecte. Het hoeft zeker niet iets duurs te zijn. Doe er een felicitatiekaartje bij, waarin u schrijft dat u dit leuker of mooier vindt om te geven dan geld, en dat u hoopt dat ze dit zullen bewaren ter herinnering aan u.


Beste Beatrijs,
Mijn man en ik zijn uitgenodigd voor het 40-jarig huwelijksfeest van de ouders van onze schoondochter. Wij kennen hen al lang en gaan ook met hen om. Niet heel vriendschappelijk, want wij liggen elkaar niet zo, maar dit terzijde.
 Zij bieden hun gasten ter ere van hun feest een receptie aan. Natuurlijk gaan we erheen.
Maar wat me nu zo stoort! Rechtsonder in een hoekje van het kaartje staat ‘cadeautip:’ en dan een getekend envelopje. Als ik zoiets zie, gaan direct al mijn haren overeind staan, en dan denk ik: veertig jaar getrouwd, altijd een zeer goede baan gehad en dan willen jullie geld!
Mijn man zegt: ‘Daar doen we niet aan mee, koop maar een bos bloemen.’ Ik dacht zelf aan een cadeaubon, maar dat is eigenlijk hetzelfde als geld. Wat te doen?

Onthand door envelopje

Beste Onthand,
U hebt helemaal gelijk. Een envelopje op de uitnodiging hengelt naar andermans geld en is een ordinair symbool dat getuigt van slechte smaak. Nadat u dit hebt vastgesteld en er samen met uw echtgenoot over hebt zitten giebelen en u prettig superieur hebt gevoeld omdat u nooit zoiets zou doen als u wat te vieren had, gaat u over op de orde van de dag: u haalt het bedrag dat u van plan geweest zou zijn te spenderen aan een aardig cadeautje of dat u als bijdrage gestort zou hebben voor een groot gezamenlijk cadeau, in bankbiljetvorm uit uw portemonnee, u stopt het in een mooie kaart met uw handgeschreven hartelijke felicitaties erop en u doet het geheel in een envelop. Eenmaal aangekomen op het feest stopt u dit envelopje in de ongetwijfeld aanwezige met goudpapier beplakte schoenendoos, die als collectebus dienst zal doen. Het is nog steeds ordinair, maar u doet het toch maar. Andere ideetjes, zoals bossen bloemen, cadeaubonnen of alsnog de door u met zorg geselecteerde cd, hebben in dit geval een opvoedende strekking, en een veertigjarig huwelijksfeest is niet de juiste aanleiding om jubilarissen op te gaan voeden in goede smaak. Zo belangrijk zijn deze mensen bovendien niet voor u. Doen wat ze vragen is de beste oplossing - u hoeft niets origineels te verzinnen en u bent lekker snel klaar. Makkelijk toch?


Beste Beatrijs,

Ik ben een geëmancipeerde, zelfstandige vrouw die binnenkort vijftig wordt. Ik wil deze mijlpaal vieren met een feest voor mijn familie, vrienden en kennissen - bij elkaar zo’n 40 man. Het probleem zit ’m in het cadeau. Ik wil liever geen bloemen, planten, wijn of prullaria. Ik heb een kunstwerkje op het oog en daarom vraag ik geld. Maar hoe bieden mensen dat aan? In een gesloten of een open envelop? Met een kaartje erbij of zonder? Moet je de envelop in het bijzijn van de gever openen of juist niet? Moet ik de naam van de gever erop schrijven, als er geen afzender op staat of moet het anoniem blijven? Maar hoe stuur ik dan later een schriftelijk bedankje?

Gedoe met envelopjes

Beste Gedoe met,
Uit uw vele vragen rondom de envelopjesetiquette blijkt al dat er iets grondig mis zit met het verschijnsel als zodanig. Goede etiquetteregels zijn namelijk eenduidig en werpen niet meer vragen op dan zij beantwoorden. Het envelopje mag dan steeds verder oprukken in het sociale verkeer als vervanging voor het cadeautje, het blijft een moeizaam en uitgesproken onelegant gebaar. Uw serie vragen (Moet het anoniem? Moet ik meteen kijken hoeveel er in zit of pas later? Moet ik hoeveelheden kunnen koppelen aan gevers of juist niet?) is een litanie van gêne die voortvloeit uit schending van het principe dat mensen elkaar niet betalen in situaties van vriendschap en liefde. Contant geld hoort bij de markt en is geen middel om genegenheid uit te wisselen. De etiquette is hier heel uitgesproken over: geen envelopjes. De enige uitzondering wordt gemaakt voor (groot)ouders die hun (klein)kinderen een financieel extraatje willen geven, maar in dat geval gaat de stroom van machtig naar minder machtig en daar is niets op tegen. Op gewone feestjes van mensen die iets te vieren hebben, staat men als gelijken tegenover elkaar, en dan gaat men elkaar geen geld overhandigen, alsof men de taxichauffeur of de loodgieter betaalt. Dat is een affront en zal ook altijd een affront blijven, hoeveel iedereen ook tegenstribbelt dat dit tegenwoordig echt wel kan. Het kan niet, want het is gênant.
Betekent dit dat u willoos overgeleverd bent aan veel te veel bloemen en prullige siervoorwerpen voor op de schoorsteenmantel? Absoluut niet. U wil graag een kunstwerk? Goed idee! Het enige wat u te doen staat is om een nabij persoon (goede vriend/in, zuster of broer) te vragen of hij/zij de inzameling der gelden op zich wil nemen. Daartoe schrijft deze organisator de genodigden aan met het verzoek om deel te nemen aan een omschreven, gemeenschappelijk cadeau. Dit briefje kan desnoods worden ingesloten bij de uitnodiging, als er postzegels gespaard moeten worden. Genodigden kunnen dan een (zelfgekozen) bedrag storten op rekening van de organisator. Op het feest wordt het cadeau (of een symbolische versie daarvan) met enig ceremonieel in de vorm van een kort speechje aan u overhandigd, samen met een felicitatiekaart, waarop de namen van de contribuanten (zonder de bedragen erachter) staan vermeld. Op die manier staat niemand oog in oog met baar geld, kan iedereen bijdragen naar eigen inzicht, zonder dat u per persoon kunt traceren wat u ‘waard’ bent, en krijgt u toch uw speciale, grote cadeau. Een tijdje later stuurt u alle contribuanten een kaartje, bijvoorbeeld een foto van het bewuste kunstwerk, met veel dank voor hun bijdrage en voor een onvergetelijke dag.


Beste Beatrijs,
Naar aanleiding van de vraag over envelopjes-met-inhoud (‘Openmaken of niet’, Trouw, 14 juni) wil ik het volgende opmerken: in onze tijd van ‘alles hebben’, blijven soms grote wensen onvervuld. Dan staat er op het verlanglijstje: ‘graag een bijdrage voor dit of dat’, en dan ben je als genodigde blij dat je niet hoeft te zoeken naar een passend cadeautje. Zo veranderen gebruiken.

Soms kan geld wel

Beste Soms kan,
Natuurlijk kunnen mensen één groot ding willen in plaats van twintig kleine cadeautjes. Toch kan de jarige of de jubilaris de inzameling van zo’n gemeenschappelijk cadeau beter uitbesteden aan een goede vriend of familielid dan zelf achter de kassa plaats te nemen en baar geld in ontvangst te nemen.
Op zo’n manier ziet de ontvanger niet in één oogopslag wat de ander hem ‘waard’ vindt, want de afzonderlijke giften worden gepooled tot één gemeenschappelijk cadeau, dat door de organisator ofwel in z’n volle glorie, ofwel symbolisch, maar in ieder geval met een zeker ceremonieel kan worden overhandigd. Dat is toch aardiger, dan wanneer genodigden geacht worden bankbiljetten op te dokken (‘Zeg, heb je toevallig vijf euro terug? Ik wil je 25 geven, maar heb alleen briefjes van twintig en tien’).


Beste Beatrijs,
Wat moet je doen als je op je feest een envelop met felicitatiekaart krijgt, waarin je geld vermoedt, bijvoorbeeld 50 euro? Kijken wat erin zit en dan bedanken? Of uit beleefdheid niet erin kijken en dus ook niet bedanken?

Openmaken of niet?

Beste Openmaken,
Wanneer u een envelop met inhoud krijgt, opent u die wel, want er kan ook een boeken- CD- theater- of cadeaubon in zitten. U zegt dan ‘O, een …bon, precies wat ik goed kan gebruiken, dank je hartelijk!’ zonder de bon zelf verder open te maken om te kijken wat de waarde precies is. Die nieuwsgierigheid kunt u na afloop van het feest bevredigen.
De etiquette is er trouwens zwaar op tegen om baar geld cadeau te doen, behalve van grootouders aan kleinkinderen. Het lijkt teveel op een bijdrage aan het huishoudbudget. Mensen zien dan meteen wat de ander hen waard acht. Het is op de een of andere manier niet prettig om gevoelens van genegenheid in knisperende bankbiljetten omgezet te zien. Dat geldt weliswaar ook voor cadeaubonnen, maar daar zit tenminste nog een zeker idee achter: ‘ik wil je graag een boek geven, maar ik wil niet zo opdringerig zijn dat ik voor je ga bepalen welk boek dat moet zijn.’ Hoe dan ook, of u de inhoud van de envelop nu vluchtig of helemaal niet inspecteert, bedanken doet u wèl, altijd.


Beste Beatrijs,
Binnenkort vieren mijn man en ik ons 25-jarig huwelijksfeest met onze kinderen, familie en vrienden. Omdat wij het groots willen vieren, willen wij de cadeaus graag in de vorm van geld ontvangen. Op de uitnodigingen willen we dit aangeven door middel van het symbool van een enveloppe. Maar niet iedereen vindt het leuk om geld te geven en af en toe wordt er daarom toch gevist welk cadeau we zouden willen krijgen. Hoe kun je op een vriendelijke manier duidelijk maken dat een financiële bijdrage erg welkom is? Is het volgens de etiquette wel netjes om geld als cadeau te vragen?

Jubilerend echtpaar

Beste Jubilerend,
Als ik u goed begrijp, wilt u een feestje geven voor familie en vrienden die u hiervoor entreegeld wilt laten betalen. U schrijft dat u het 'groots' wilt vieren en dat u daarom liever geld heeft dan een cadeau. Ik moet u teleurstellen: dit kan helemaal niet. Het idee van een feestje (of dit nu ter gelegenheid van een verjaardag is, een huwelijk of een zoveeljarig huwelijk) is gastvrijheid. U nodigt mensen uit om samen met u iets te vieren - dat betekent dat de gasten geen financiële bijdrage hoeven te leveren voor eten, drinken, logies of amusement. En ook niet aan uw huishoudportemonnee.
Als uw feestelijke plannen uw budget te boven gaan, moet u niet uw gasten laten bijspringen, maar uw plannen terugschroeven, net zo lang tot ze wel in uw budget passen. Dit alles staat geheel los van cadeaus, die gasten wel of niet kunnen meenemen, waar wel of niet door middel van een geldinzameling iets gemeenschappelijks voor georganiseerd kan worden. Zo’n inzameling dient niet door uzelf maar door een familielid of vriend ter hand te worden genomen.
Nooit symbolische envelopjes op de uitnodiging!
Reacties op deze brief


Beste Beatrijs,
Binnenkort ga ik met de Vut. Ik ben van plan om voor familie, vrienden en kennissen een groot diner te geven. Kunnen we op de uitnodiging als cadeautip een envelop zetten of is het helemaal niet gebruikelijk om dan een cadeau te krijgen?

Tussen twee levensfases

Beste Tussen,
Wees gerust, aanstaande Vutters of gepensioneerden krijgen zeer zeker cadeaus. Spijtig voor u is het niet gebruikelijk om op de uitnodiging tips te geven over de richting waarin de genodigden moeten denken qua geschenken. U was van plan een 'envelop' te suggereren? Ik vermoed dat u hiermee een voorkeur voor contant geld tot uitdrukking wilt brengen. Doet u dat alstublieft niet! Dat is vreselijk ordinair!
De beleefdheid vereist dat cadeaus het allerlaatste zijn waar u aan denkt, en dat u dus bij elk overhandigd, fleurig ingepakt object oprechte verrassing tentoonspreidt. 'Ach, wat enig, wat attent van je!' Nu beseft iedereen dat een man die met de Vut gaat al genoeg cd's en krikkemikken bezit. Al gauw zullen de gedachten uitgaan naar een gemeenschappelijk cadeau, iets groots waar de jubilaris echt wat aan heeft. Niets staat u in de weg om informatie over datgene waar uw hart naar uitgaat te laten lekken naar een vertrouwd persoon, die graag een en ander wil organiseren voor zijn goede vriend. Terloops kunt u het hebben over dat reisje naar de Harz, het werk van een door u geliefde kunstenaar, computer-parafernalia, een dvd-toestand, een cursus zelf tuinieren. Wat het ook is, uw vrienden zullen graag dokken voor iets speciaals, maar ze hebben geen zin om in het wilde weg uw huishoudportemonnee te spekken.