Spring naar inhoud


De sixties zijn terug

‘Monogamie is een contraproductieve illusie’ lees ik in Simone van Saarloos’ schotschrift Het monogame drama. Sterk, zo’n onheilszwangere titel met binnenrijm! Ik had me verheugd op een stevige aanval op het taaie instituut huwelijk, waar de monogamie toch wel mee gelijkgeschakeld kan worden. Maar een contraproductieve illusie? Veel mensen zijn getrouwd of wonen samen (het verschil daartussen is niet relevant) – dat is de werkelijkheid, daar is niets illusoirs aan. Dat die stellen zichzelf met hun monogamie blijkbaar in de wielen rijden is een beoordeling van buiten, waarmee vredig monogamen die zich van geen kwaad bewust zijn in een moeite door een vals bewustzijn in hun schoenen krijgen geschoven.

Inderdaad, vier op de tien huwelijken loopt uit op echtscheiding. Wat een geluk dat die mogelijkheid bestaat, als je bedenkt dat getrouwden tot een halve eeuw geleden gedoemd waren te blijven zitten. Van de huwelijken die wel in stand blijven zal vast de helft ook niet verschrikkelijk gelukkig zijn. Toch blijven mensen zoeken naar een zogeheten significante andere om hun leven mee te delen, terwijl niemand hen daartoe dwingt. Er moet toch iets inherent aantrekkelijks zijn in de monogamie.

Volgens Simone van Saarloos projecteren mensen in een exclusieve relatie al hun behoeften op elkaar. Ze hebben een wederhelft nodig om een compleet mens te worden, waardoor de relatie fragiel wordt. In contrast daarmee gaat de single verschillende relaties aan en spreidt zijn sociale risico. Haar schets van een mens in een huwelijk komt mij volkomen wezensvreemd voor. Ik ril van het woord ‘behoeften’. Het klinkt te klinisch en ik doe sowieso niet aan liefde en vriendschap vanuit behoeftigheid, maar gewoon omdat ik er plezier in heb. Een even grote weerzin overvalt me bij de term ‘compleet mens’. Op wat voor leeftijd dan ook, met of zonder relatie, gelukkig of ongelukkig, geslaagd of mislukt – ik heb me nooit bezig gehouden met de vraag of ik wel een compleet mens ben. Wat mij betreft is elke halve gare een compleet mens; het is een oninteressante dimensie.

Het waren gouden jaren, maar op een gegeven moment kreeg ik er genoeg van.

Enfin, de premisse luidt dat het monogame huwelijk de mens nodeloos beperkt. Hoe kan het beter? Van Saarloos noemt twee opties: de beweging die zich met polyamorie bezighoudt en de mensen die uit overtuiging kiezen voor een singlebestaan (dus niet de wanhopige singles die vanuit een gevoel van incompleetheid de internetdatingsites afstropen). O, nee, toch niet weer de polyamoristen. Altijd als ik iets over hen hoor of zie (laatst nog werden er een paar geïnterviewd in een tv-documentaire) valt me op wat een dorre bedoening dat is. Komt waarschijnlijk door de transparantie en de bespreekbaarheidsplicht die alle jeu eraf halen en de agenda’s die nodig zijn voor de logistiek van de individuele seksexcursies. Dan toch liever de spanning en sensatie van de stiekeme scheve schaats.

Het echte ideaal bestaat uit ‘een communale vorm van leven die niet gericht is op het gezin,’ (nee zeg, stel je voor) ‘maar erop ingesteld om dagelijkse verantwoordelijkheden creatief te delen en individuele verschillen te stimuleren.’ Ha, de aloude commune, the sixties are back! Ik herinner me het nog terdege. De jongen die tot diep in de nacht zijn creativiteit op zijn bongo’s uitleefde, de vergaderingen over huishoudelijke aangelegenheden, mensen die te duur eten inkochten, de badkamer die ondanks het rooster niet werd schoongemaakt. Hopeloos, begin er niet aan!

Het grappige is dat ik tussen mijn 18de en 30ste precies zo’n leven heb geleid als Simone aanbeveelt (zij het dat ik het mijne niet ideologisch onderbouwde): single, met meerdere geliefden in serie dan wel parallel, veel drama, veel diversiteit, veel vrijheid, dit alles overgoten met een tikje zelfgenoegzame minachting voor bourgeois paarvorming. Het waren gouden jaren, maar op een gegeven moment kreeg ik er genoeg van. Elke levensfase kent zijn eigen contraproductieve illusies.

Artikelen in Column.


0 Responses

Blijf op de hoogte, abonneer je op de RSS feed voor reacties op dit artikel.



Sommige HTML is toegestaan