| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
Beste Beatrijs,
Ik ben een alleenstaande vrouw en kan prima voor mezelf zorgen. Mijn buren denken waarschijnlijk dat singles slecht eten, want ze komen me geregeld pannetjes soep en andere etensresten brengen. Ik bedank dan vriendelijk, maar ben er helemaal niet blij mee, want ik vind mijn eigen maaltijden veel lekkerder dan die van hen en kieper het daarom weg. Ook als een van hun kinderen jarig is, wordt er steevast bij mij aangebeld om een vies, goedkoop gebakje af te geven dat ik helemaal niet lust. Hoe kan ik zonder hen te beledigen duidelijk maken dat ze me geen voedsel meer moeten komen brengen?
Geen behoefte aan restjes
Beste Geen behoefte aan,
Dit is wel een heel merkwaardige interpretatie van het begrip ‘prettige burenverhouding’ om niet te zeggen: patroniserend. Als u af wilt van de voedseldonaties, zult u met hen moeten spreken. Waarschijnlijk is het beter om de buurvrouw even apart aan te schieten dan haar of een van haar gezinsleden met een vol dienblad heen te zenden, wanneer ze weer eens onverwacht aanbellen. Uw boodschap moet met een vriendelijk-verontschuldigende toon worden gebracht: ‘Heel aardig, die pannetjes soep, maar ik heb het eigenlijk niet nodig. Ik kook altijd zelf of heb afspraken buiten de deur, en dan kom ik niet meer aan jullie eten toe, zodat ik het moet weggooien, en dat is ook weer zonde. Maar ik waardeer jullie hartelijkheid zeer. Misschien kan ik eens een beroep op jullie doen, als ik ziek in bed lig?’ Dat laatste bent u natuurlijk in het geheel niet van plan, maar dan voelen ze zich net wat minder afgescheept. Op die gebakjes kunt u beter niet apart ingaan. Niets is makkelijker dan die onmiddellijk in de vuilnisbak te zwiepen. En het ís tenslotte allemaal vreselijk goedbedoeld.
Beste Beatrijs,
Mijn buurman werkt in het buitenland en zijn vrouw gaat vaak naar hem toe
met de kinderen. In ieder geval alle schoolvakanties en ook regelmatig
weekendjes tussendoor. De buren hebben een kat, een hond, vissen en veel
planten binnen en buiten in potten. Een paar jaar geleden deed mijn
buurvrouw een beroep op mij om op het hele spul te passen, inclusief de
hond. Sindsdien doe ik dat zeker eens per maand. Ik ben inmiddels zover dat
ze de hond naar een hotel brengen, maar het valt me nog steeds zwaar om zo
vaak hun levende have te verzorgen. Afgelopen zomer waren ze vijf weken weg!
Ik heb een zware baan in de gezondheidszorg en ben bekaf als ik thuis kom.
Eigenlijk wil ik dan geen verplichtingen meer hebben. Ik heb dat voorzichtig
maar wel duidelijk aan mijn buurvrouw verteld en gevraagd of ze iemand
anders kon zoeken. De vriendschap is nu bekoeld. Ik ben de oorzaak dat zij
geen weekendjes weg kunnen. Zelf ga ik zelden op vakantie. Betekent het feit
dat ik bijna altijd thuis ben dat ik altijd beschikbaar moet zijn?
Onbezoldigd huisopzichter
Beste Onbezoldigd,
Het trekt blijkbaar nogal een wissel op u, elke keer die planten water geven
en dieren verzorgen. Het is u te zwaar en u wilt er van af. Dat is uw goed
recht. U hebt het uitgelegd, zij neemt het u kwalijk. Dat is jammer, maar
haar opstelling is niet echt fraai. Buren werken met een systeem van dienst
en wederdienst, en het is niet de bedoeling dat de een altijd de diensten
doet voor de ander. Wie voortdurend weekendjes weggaat moet niet altijd op
dezelfde een beroep doen, in ieder geval niet als het zoveel werk betekent.
Beter kan ze een bekende tiener uit de buurt inschakelen die wat handgeld
kan gebruiken.
Kom er nog eens op terug met de buurvrouw. Verontschuldig u voor het
ongerief dat u misschien veroorzaakt hebt. Maak een vriendelijk gebaar en
geef haar een bloemetje of zoiets en leg haar nogmaals uit dat de
verzorgingstaak u zwaar viel, dat het u een kwartier (half uur?) per dag
kostte meerdere keren per jaar, en dat u ’s avonds moe bent. De bekoeling
zal wel weer bijtrekken in de loop der tijd, zeker als u vriendelijk blijft.
Beste Beatrijs,
Wij hebben een zoontje van een half jaar oud. Als we ’s avonds ergens
heen moeten, kunnen we een beroep doen op twee tienermeisjes die wij
uiteraard betalen. Natuurlijk kunnen de tienermeisjes niet altijd komen
oppassen. Soms zijn ze op vakantie of hebben ze andere verplichtingen.
Tijdens de kraamvisite boden diverse buren spontaan aan om af en toe op
onze zoon te passen. We vinden het heel fijn dat we in geval van nood hun
diensten achter de hand hebben. Tot nu toe hebben twee buren (in de opa en
oma-leeftijd) allebei een keertje op hem gepast. Ze zeiden dat ze het erg
leuk vonden om te doen en boden bij het afscheid opnieuw spontaan aan om
het vaker te doen. Ons zoontje is geen handenbindertje, huilt nauwelijks
en speelt zelf.
Beide keren hebben we deze buren geen vergoeding gegeven. Zelf zouden we
voor zo’n vriendendienst absoluut geen geld willen ontvangen, zeker niet
als het hooguit een keer per maand gebeurt. Voor je buren sta je klaar, is
ons idee. Toch maken we ons een beetje zorgen. Als we hen zelf vragen of
ze een vergoeding willen, zeggen ze natuurlijk ‘nee’. Iets terugdoen
kan niet, want ze vragen ons nooit iets. Maar maken we nu niet te
makkelijk van hun diensten gebruik? Is een fles wijn of een doosje
zelfgebakken koekjes misschien een idee? Of is dat overdreven voor hooguit
twee uurtjes per maand oppassen in hun eigen huis? Moeten we ze een keer
iets van koek of wijn geven nadat ze bijvoorbeeld drie keer op hem hebben
gepast? Of moeten we gewoon stoppen met piekeren en deze burenhulp
dankbaar aanvaarden?
Is dankbaarheid genoeg?
Beste Is dankbaarheid,
Gemiddeld één keer per maand is best veel, als het om buren-oppashulp
gaat. Uw zoontje is nu een half jaar oud. Veel werk kan het oppassen niet
voorstellen, want hij is nog niet mobiel en slaapt waarschijnlijk nog
veel. Zelf spelen? Zes maanden oud? Als u een avondje weg bent? Ligt ie
dan niet gewoon te slapen? Over een half jaar is hij wel mobiel en moet er
veel meer achter hem worden aangerend. Het huis van de buren is misschien
minder geschikt voor ondernemende peuters, en tegen die tijd wordt het
kind eenkenniger en vindt ie het niet leuk om in vreemde huizen te worden
gedropt. Dan is het veel prettiger als de oppas aan huis komt.
Hoe dan ook, gemiddeld een keer per maand is teveel om als eenzijdige
burendienst te gelden. Ik raad u aan om inderdaad een keer een flesje wijn
of koekjes of een bosje bloemen of zoiets te geven als dank. En verder
moet u misschien aan de tienermeisjes vragen of zij nog iemand anders
kennen die zou willen oppassen, als zijzelf niet kunnen. Dan hebt u er
drie om op te bellen, wat de kans verhoogt dat er iemand kan komen, als u
weg moet.
Houd het aanbod van de buren achter de hand voor echte noodgevallen. Het
is inderdaad ontzettend aardig van hen dat ze op die manier willen
inspringen, maar zorg ervoor dat u alleen bij uitzondering van hun
diensten gebruik hoeft te maken. Ook burenhulp is uiteindelijk een kwestie
van uitwisseling. De een doet iets voor de ander, en de ander komt in
zekere zin in het krijt te staan. Het werkt beter als het in evenwicht is,
dus als u ook eens wat terug kunt doen.
Beste Beatrijs,
In het vriendelijke buurtje waar ik woon is het niet ongebruikelijk om
elkaar hand- en spandiensten te verlenen en dat stel ik zeer op prijs.
Een van de buurtgenoten had in het begin van haar zwangerschap een fikse
longontsteking opgelopen. Ze moest daarbij in het ziekenhuis worden
opgenomen. Uiteraard heb ik haar en haar gezin uit de brand geholpen
door hun hond zeer geregeld onder mijn hoede te nemen. Mevrouw is
gelukkig goed hersteld, toch wil ze nog steeds dat ik haar hond iedere
middag als ik niet hoef te werken mee uit wandelen neem. Mevrouw is in
staat om boodschappen te doen, haar kind van school op te halen, te
koken, maar niet om de hond uit te laten. Dat vind ik vreemd. Daarbij
stelt ze ook eisen, die mij een beetje brutaal lijken. Toen ik een dag
wat later kwam, kreeg ik te horen dat ik voortaan de hond eerder op
moest komen halen. Ook maakte ze aanmerkingen dat ik de hond wat
modderig terugbracht. Tandenknarsend zorg ik er dus voor de hond
schoongewassen te retourneren.
Mijn angstvisioen is dat ik tot het eind der tijden veroordeeld ben haar
hond op sleeptouw te nemen. Ik vrees dat ik verzuimd heb mijn grenzen op
tijd aan te geven. Hoe kan ik van die hond af komen zonder dat dit
uitloopt op een ordinaire burenvete?
Voor de lieve vrede
Beste Voor de lieve,
Dit is een duidelijk geval van u geeft een vinger en ze grijpen meteen
de hele hand. Als goede buurtgenoot schoot u de buurvrouw te hulp, toen
zij in het ziekenhuis lag en daarna herstellende thuis zat. Maar nu is
zij weer kwiek en op de been, dus waarom zou u doorgaan haar klusjes op
te knappen? U gaat daar onmiddellijk een eind aan maken. Op een
vriendelijke en zakelijke manier. Daar komt heus geen ruzie van, want u
gaat uw punt heel vanzelfsprekend en zonder angst of aarzeling naar
voren brengen. Alsof u haar op de hoogte stelt van de vertrektijden van
de bus – het heeft ook geen zin je daar tegen te verzetten. De
volgende keer dat u de hond gaat ophalen, zegt u langs uw neus weg:
‘Zeg, buurvrouw, dit is voorlopig de laatste keer dat ik je hond
meeneem. Ik heb de komende tijd andere dingen te doen (hou het vaag,
vooral geen verdere tekst en uitleg geven) en het wordt me tezeer een
last. Ik ben heel blij dat het zo goed met je gaat, en je zult het ook
wel heerlijk vinden weer zelf met hem op pad te kunnen gaan. Het was me
een genoegen. Als je ooit nog eens in nood zit, wil ik best even
inspringen (leg de nadruk op "even"), maar nu is het mooi
geweest.’ Dit is het soort mededeling dat geen tegenspraak duldt, en
als ze toch tegensputtert, luistert u niet naar wat ze zegt, maar u
herhaalt domweg het zinnetje ‘Ik heb de komende tijd andere dingen te
doen’. Eventueel nog een derde keer: ‘Sorry, maar ik heb echt andere
dingen te doen.’
Beste Beatrijs,
Sinds een paar maanden woon ik in een nieuw huis. Mijn
buurvrouw is 90 jaar en af en toe doe ik wat onbetekenende klusjes voor haar, zoals het
buitenzetten van de vuilnisbakken of het uitkloppen van haar deurmat. Een paar weken
geleden heeft zij besloten mij voor mijn hulp te bedanken door me een fles mierzoete witte
wijn te geven. Ervan afgezien dat ik niet van deze wijn hou, vind ik de beloning
buitenproportioneel. Ik help haar met alle liefde en niet om er iets voor terug te
krijgen. Ik vrees dat zij niet meer weet dat ze me al een fles wijn heeft gegeven, want
inmiddels liggen er zes flessen in mijn berging. Hoe kan ik dit laten stoppen? Ik heb
immers de vorige flessen aangenomen en wil haar niet voor het hoofd stoten.
Behulpzame buurman, Utrecht
Buren werken met een systeem van dienst en wederdienst. Als de een voor de planten van de
ander zorgt tijdens diens afwezigheid, dan kan de ander vragen of die bij gelegenheid een
paar dagen zijn kat eten wil geven. Uw buurvrouw voelt zich ongemakkelijk, omdat zij bij u
in het krijt staat. Het is ook lastig te bedenken wat zij voor u zou kunnen betekenen,
want iemand die haar vuilniszakken niet meer buiten kan zetten heeft niet zoveel meer te
bieden op het gebied van hand- en spandiensten.
Daar bent u ook helemaal niet op uit. U bent gewoon een aardige buurman die haar helpt met
in uw ogen iets minimaals. Maar zij wil - begrijpelijk - deze 'schuld' vereffenen, want
het is al vervelend genoeg om als 90-jarige voor zoveel dagelijkse dingen afhankelijk van
anderen te moeten zijn. De vele flessen wijn zijn een vorm van overcompensatie. Uw
buurvrouw maakt liever de fout van teveel fooi dan van te weinig.
U moet het gewoon maar met haar bespreken, wanneer u de volgende fles krijgt. Neem er even
de tijd voor en ga binnen zitten, dat werkt beter dan staand in de deuropening. Zeg dat
dit al de 7de (10de? 12de?) fles is en dat u deze echt
niet meer wilt aannemen. Gooi het op de hoeveelheid geïnvesteerde tijd. Vertel dat u nog
geen tien minuten per week kwijt bent met uw klusjes voor haar en dat u, hand op het hart,
dit met alle genoegen voor haar doet. Zeg dat het opdrinken van een fles wijn wel vier uur
plezier geeft en in uw geval nog meer, want u bent niet zo'n wijndrinker. Bezweer haar dat
het op deze manier veel te veel is en stel een compromis voor van één fles per jaar,
omdat er dan sprake is van gelijke uitwisseling van tijd. Snij vervolgens nog wat andere
gespreksonderwerpen aan om de zakelijkheid van de conversatie, die haar mogelijk iets
gebruskeerd heeft, te verzachten. Als ze de indruk heeft dat u ook in haar als persoon
geïnteresseerd bent en uw diensten niet als een verplichting beschouwt, zal ze uw
overwegingen eerder ter harte nemen. Kom bij het afscheid terug op de gemaakte afspraak,
luchtigjes maar wel zodanig dat geen twijfel meer bestaat over hoe het in het vervolg zal
gaan.
Thuisgekomen kunt u zonder gewetenswroeging de inhoud van uw flessenvoorraad door de
gootsteen spoelen.