Moderne Manieren

| 1 | 2 | 3 |


Beste Beatrijs,
Sinds een jaar of anderhalf heb ik een bijzondere vriendin. Na een aantal spirituele omzwervingen omhelst zij nu het geloof van de Hare Krishna’s. Ik heb in principe respect voor ieders geloof, alleen zit mij één ding dwars: dat zij nooit bereikbaar is in het weekend. Zij is dan heel erg met dat geloof bezig, en geeft geen antwoord op telefoontjes of sms’jes. Door de week zien we elkaar een of twee keer en we bellen elkaar soms wel drie keer op een dag. Ik heb moeite met die onaantastbaarheid van haar weekenden. Volgens mij hoor je een vriendschap niet te pas en te onpas aan- en weer uit te zetten. Verwacht ik te veel?

Op een zijspoor gerangeerd

Beste Op een zijspoor,
De Hare Krishna-beweging is geen geloof dat zich makkelijk laat verenigen met een normaal westers leven. Het is een mondiale sekte, waarvan de aanhangers strenge regels moeten volgen: geen vlees, geen vis, geen alcohol, geen drugs, niet roken en geen seks, ook niet binnen het huwelijk (seks is alleen toegestaan, wanneer partners zich per se willen voortplanten). Verder worden ze geacht bepaalde jurken te dragen, diverse keren per dag gebeden te zingen en de ideeën verder te verspreiden onder ongelovigen. Omdat de goeroes, swami’s, roergangers, voorgangers, of hoe ze ook mogen heten, de discipelen scherp controleren op regelvolging, bestaat er, zoals in alle sektes, een sterke tendens om geïnteresseerden los te weken uit hun bedding van familie, vrienden en maatschappelijke contacten. De organisatie is verder meermalen aangeklaagd wegens uitbuiting en mishandeling van kinderen die in de wooncommunes opgroeien.
U kunt wel denken dat het Hare Krishnisme een geloof is als alle andere, maar ziet u ooit een Hare Krishna in de gemeenteraad, als winkelbediende of voor de klas? Natuurlijk niet. Ze lopen met kaalgeschoren hoofden in roze gewaden in winkelstraten ‘Hare Krishna, Hare Rama’ te zingen, terwijl ze zichzelf op bongo’s begeleiden. Het is een obscurantistisch, marginaal geloof, wat nog tot daaraan toe zou zijn, ware het niet dat de aanhangers ervan onder sterke druk staan de gewone wereld af te zweren. Volgens mij is het onmogelijk om overtuigd Hare Krishna-gelovige te zijn en tegelijk een doorsnee dagelijks leven te leiden met een baantje en met vrienden. Uw vriendin is aan het flirten met de Hare Krishna’s. Als zij echt door hen wordt opgeslokt, bent u uw vriendin kwijt, niet alleen in de weekends maar ook doordeweeks.
Dit is een veel serieuzer probleem dan het feit dat zij in de weekends niet beschikbaar is voor de vriendschap. Wat dat laatste betreft: daar moet u niet zo’n punt van maken. Verschil in levensritme hoeft een vriendschap niet te belemmeren. Een getrouwd persoon kan bijvoorbeeld de weekends vooral voor het gezinsleven bestemmen en met vrienden bij voorkeur doordeweeks afspreken. Een ander besteedt z’n zondagen altijd aan kerk of  aan wandelen in de vrije natuur of aan de tennisclub. Weer een ander kan juist doordeweeks geen tijd vrijmaken voor vriendschappen, omdat hij dan heel hard moet werken. Of hij/zij houdt niet van telefoneren na tien uur ’s avonds. Binnen een vriendschap mag je best bepaalde tijden en dagen off-limits stellen. Een goede vriendschap betekent dat je elkaar altijd mag storen – voor noodgevallen! Als het gewoon om een kletspraatje gaat, dan hoeft men zich niet 24 uur per dag zeven dagen per week beschikbaar te houden.
Ik denk dus dat uw ware probleem bij het geloof van uw vriendin ligt, en niet zozeer bij die weekends. Misschien kunt u nog proberen haar uit de klauwen van deze sekte te redden, maar ik vrees dat het te laat is.


Beste Beatrijs,
Mijn beste vriendin heeft zich bij een spiritueel getinte beweging aangesloten die Satsang heet. Ze heeft dit gedaan voor haar groei en om vanuit haar ware zelf te kunnen leven. Onze vriendschap is hierdoor erg onder druk komen staan. Ze gedraagt zich egocentrisch en dwingend en toont geen belangstelling meer voor wat mij bezighoudt. Dat is jammer, niet alleen voor me zelf maar ook voor mijn zoon met wie ze een goede band mee heeft sinds zijn geboorte (hij is nu 14). We vierden altijd Sinterklaas en Kerst en gingen ook wel samen op vakantie. Ik ben alleen en deze vriendschap heeft veel voor me betekend.
Op dit moment is Satsang alles voor haar en praat ze alleen maar over hoe geweldig ze zich voelt. Ze beroept zich op een superieur soort liefde en het volledige weten en zijn. Toen zij zonder verontschuldiging niet op mijn verjaardag kwam, kregen we ruzie. Ik heb haar gezegd dat ik afstand wil, omdat ik zo niet langer met haar om kan gaan. Ik heb ook mijn bezwaren uiteengezet tegen de beweging waar zij nu in zit. Ze vond dat ik alles verkeerd zag. Afgelopen week kwam ik haar tegen en ze maakte een bedrukte en verslagen indruk. Op zo’n moment weet ik niet goed wat ik hier verder mee moet. Hoe beperk ik de schade voor mijn zoon en hoe zal ik me verder opstellen?

Vervreemd van vriendin

Beste Vervreemd,
Ik denk dat u er goed aan gedaan hebt afstand te nemen van uw vriendin. Ik had nooit eerder van Satsang gehoord, maar zo te horen is het een sekteachtige beweging met foute ideeën. Daar kun je maar beter niets mee te maken hebben, en dus ook niet met mensen die zich daartoe bekeerd hebben. Het is heel jammer voor de vriendschap, maar soms kun je niet meer verder met elkaar, hoeveel je ook samen meegemaakt hebt.
Over uw zoon hoeft u zich geen zorgen te maken. De band van een kind met iemand van buiten is niet even sterk en belangrijk als met gezinsleden. Uw zoon is een tiener en is toch al bezig zich los te maken van volwassenen. Het zou me verbazen als hij zich aangeslagen zou voelen, wanneer uw vriendin uit zijn dagelijks leven verdwijnt. Ik denk dat hij zijn schouders ophaalt, zonder daarmee het verleden, het plezier van gemeenschappelijke vakanties en feestdagen te ontkennen. Dat was toen en nu ligt het anders.
U hoeft uw vriendin trouwens niet definitief uit uw leven te schrappen. Wie weet is deze Satsang-manie van voorbijgaande aard. Dan zou de verwijdering tijdelijk kunnen blijken, al zal de vriendschap waarschijnlijk nooit meer zo hecht worden, als die was. Sommige conflicten zijn te pijnlijk geweest. Blijf afstand houden, u moet uzelf tenslotte beschermen tegen egoïsme, maar laat de deur op een kiertje voor het geval uw vriendin bij zinnen komt.


Beste Beatrijs,
Ik had vijftien jaar een goede vriendin. De laatste tijd klikte het niet meer zo tussen ons. We groeiden wat uit elkaar en er kwamen wrijvingen door allerlei omstandigheden. Echt uitgepraat hebben we dat niet. Nu blijkt ze een ongeneeslijke ziekte te hebben en op het moment dat ze dat hoorde heeft ze alle contact met mij verbroken. Duidelijke boodschap zou je denken. Ik heb veel voor haar gedaan in het verleden en voel me afgedankt. Van een wederzijdse kennis hoorde ik dat ze zich door mij gekwetst voelt, maar ik weet niet waar ze op doelt. Ook ben ik bang dat ik geen afscheid van haar kan nemen. Ik heb haar een brief geschreven, bloemen, een spiritueel boek laten bezorgen en gezegd dat ik haar graag wilde bezoeken. Zij wil dat niet. Ik ben ook een beetje boos, omdat ik vind dat ze haar ziekte misbruikt. Ook al is het natuurlijk vreselijk dat ze zo ziek is.

Afgedankte vriendin

Beste Afgedankt,
Dit ziet er somber uit. U zit muurvast, want u hebt allerlei initiatieven ondernomen om tot een vergelijk te komen, de vriendschap te redden, en de breuk tussen u beiden te lijmen. Maar uw vriendin wil niet. Ze wil zelfs geen afscheid meer nemen. Ik zie nog één mogelijkheid en dat is om aan de wederzijdse kennis die jullie hebben uitgebreid uw verhaal te doen (uitgebreider dan hierboven) en haar te vragen of zij aan uw zieke vriendin wil vragen wat er precies aan de hand is en waarom zij niets meer met u te maken wil hebben. De kennis kan als een trait d’union fungeren, uw verhaal aanhoren, haar verhaal aanhoren, en wat bemiddelingswerk doen. Heel misschien levert dit nog iets op, maar ik heb er eerlijk gezegd een hard hoofd in. Het is treurig voor u (en voor haar toch ook, zeker nu ze ongeneeslijk ziek is), maar sommige vriendschappen gaan op een gegeven moment definitief kapot, en het ziet er naar uit dat dit er zo eentje is.