| 1 | 2 | 3 |

Beste Beatrijs,
Binnenkort zullen mijn ouders een nieuwe mijlpaal bereiken in hun huwelijkse staat: het 45-jarig jubileum. Ze verwachten wederom dat ik een familie-etentje organiseer met hun naasten en enkele goede vrienden. Gezellig natuurlijk, alleen is het onderwerp ‘geld’ moeilijk bespreekbaar in de familie. Het vorige bruiloftsmaal (40-jarig jubileum) heb ik indertijd met veel plezier voor mijn rekening genomen. Ik behoor tot de gefortuneerde tak van de familie en noblesse oblige. Inmiddels kan ik mij niet aan de indruk onttrekken dat mijn familie er gemakshalve vanuit gaat dat ik wederom de creditcard trek voor de komende festiviteiten. Hun standpunt lijkt dat mijn nog immer brede schouders wel weer de lasten zullen dragen. Het is met name dit automatisme dat mij dwarszit, temeer omdat het merendeel van de broers en zusters inmiddels het niveau ‘armlastig’ lang en breed ontstegen is. Ook mijn ouders zelf zitten bepaald niet op zwart zaad. Hoe kom ik uit onder deze stilzwijgende verwachting?

Dokken voor iedereen?

Beste Dokken voor,
Normaal gesproken betalen de jubilarissen de festiviteiten. Zij geven een feestje of een etentje voor de familie en de familie toont gepaste blijdschap door het aanbieden van een gezamenlijk cadeau plus het verzorgen van persoonlijk toegesneden entertainment in de vorm van een toespraakje, grappige sketches of liedjes. Vooral kleinkinderen kunnen zich hierbij verdienstelijk maken en het publiek vermaken en ontroeren. Kinderen van het jubilerend bruidspaar kunnen ook het diner betalen, maar dan wel gezamenlijk. Eigenlijk betaalt dan iedereen voor zich, met een kleine toeslag voor de ouders die worden vrijgehouden. Dat kan ook, al is het minder leuk omdat betrokkenen dan minder zin hebben om ook nog eens geld aan een cadeau te besteden.
De constructie die bij u in de familie de voorkeur geniet: ‘één persoon, namelijk u, betaalt alles’ is bespottelijk als iedereen in goeden doen is. Aarzel dus niet om dit in de familiekring aan de orde te stellen. Gooi een open vraag op tafel: ‘Zeg, dat feest voor pa en ma, hoe gaan we dat regelen?’ U hoort wel wat voor reacties er hierop komen. Het lijkt me onwaarschijnlijk dat iedereen als uit één mond roept: ‘Dat ga jij betalen!’ Als dat toch gebeurt, dan kunt u beleefd weigeren: ‘Sorry, deze keer niet. Laten we de kosten hoofdelijk omslaan.’

Beste Beatrijs,
Mijn man en ik zijn beiden midden vijftig. Wij komen allebei uit niet-gefortuneerde families. Om het gebrek aan geld te compenseren hebben zowel de ouders van mijn man als de mijne hun kinderen veel liefde en aandacht gegeven. Wij hebben dat als fantastisch ervaren en daarom besloten onze drie kinderen precies zo op te voeden. Hoewel wij door onze carrières een riant inkomen genieten, hebben wij onze kinderen absoluut niet verwend, integendeel. De kinderen hebben daar, voor zover ik weet, nooit problemen mee gehad. Totdat onze oudste trouwde. Wij hebben, zeer schappelijk, de peperdure bruidstaart betaald en het bruidspaar een bestekset cadeau gedaan. Zij reageerden nogal lauwtjes op dit cadeau. De ouders van de bruidegom gaven het paar een drieweekse reis naar Brazilië. Is het tegen de etiquette om je dochter bij haar trouwen een goedkoop maar degelijk cadeau te geven?

Schoten wij tekort?

Beste Schoten wij,
Vooropgesteld dit: het opvoeden van kinderen moet in alle omstandigheden met liefde en warmte gebeuren. Dit staat los van de hoeveelheid geld die er aan die kinderen kan worden gespendeerd. Zowel in arme als in rijke gezinnen kan een warme, geborgen sfeer heersen waarin kinderen gedijen. Het omgekeerde komt net zo goed voor: zowel in arme als in rijke gezinnen kan een koude, deprimerende sfeer heersen, waar kinderen geen fijne jeugdherinneringen aan overhouden.
In arme gezinnen leren kinderen vanzelf de waarde van geld kennen, daar hoeven ouders niet speciaal moeite voor te doen. Rijke ouders moeten die moeite wel nemen en daarom is het verstandig, zoals u ook gedaan hebt, om de kinderen niet met weelde te overladen. Het besef dat je voor geld moet werken is de beste voorbereiding op financiële zelfredzaamheid.
Nu het huwelijkscadeau. Natuurlijk moeten kinderen altijd blij zijn met de cadeaus die ze krijgen, goedkoop of duur. Toch denk ik in dit geval dat u als ouders er iets meer van had kunnen maken. Het gaat niet om concurrentie met de ouders van de bruidegom. Belangrijker is de vraag: moet er van een huwelijkscadeau nog steeds een opvoedende werking uitgaan? U hebt uw kinderen hun hele jeugd getraind in de deugden ‘arbeid adelt, matigheid en discipline’. Hoewel u tot de rijken behoort, was de boodschap steeds: ‘het geld groeit echt niet aan de bomen.’ Missie geslaagd, lijkt mij. Toch blijft er een klein probleempje over: wat bent u van plan met al het geld dat u níet spendeert aan overbodige luxe en dat dus zichzelf ligt te accumuleren? Allemaal weggeven aan filantropische doelen? Lijkt me sterk. Het kapitaal zal zich vermeerderen en uiteindelijk toch bij uw kinderen terecht komen – in de vorm van een erfenis. U kunt kortom niet blijven ontkennen dat u er warmpjes bij zit. Soms zijn er speciale momenten in het leven van rijke ouders dat zij het leuk vinden om eens materieel uit te pakken. Het huwelijk van een kind zou zo’n aanleiding kunnen zijn. U had kunnen bedenken: altijd beknibbeld en nu doet u eens lekker gek met een mooi en kostbaar geschenk dat indruk maakt en waar óók liefde uit spreekt, juist omdat het zo’n uitzondering is op uw normale stijl van omgaan met het slijk der aarde. Een taart en een degelijke bestekset is in arme kringen een royaal cadeau. In rijke kringen is het, tja, misschien een tikje karig.

Beste Beatrijs,
Mijn dochter van 25 jaar en haar vriend wonen inmiddels zo’n drie jaar samen, en hebben onlangs aangekondigd te willen trouwen. Prima! Vorige week belde ze mij op met als nieuwtje datum en plaats van de trouwerij. En ja, de muziek was geregeld, en ze hadden een begroting opgesteld. Ik voelde nog helemaal niks aankomen. Toen vroeg ze of wij (mijn vrouw en ik) ‘duizend euro of een paar duizend’ wilden bijdragen in de kosten van de trouwdag. De ouders van de aanstaande schoonzoon schenen al een bijdrage van onbekende omvang te hebben toegezegd. En eigenlijk vonden we het een rare vraag. We voelden ons er allebei onplezierig en ongemakkelijk bij. Feesten geef je niet op kosten van een ander, vinden wij. Maar ze verwees weer naar haar vriend, en naar zoveel anonieme anderen, van wie de ouders ook royaal waren bijgesprongen. Probleem is dat wij het niet normaal vinden, en ook geen voorbeelden kennen die haar eventuele ‘gelijk’ ondersteunen. Kortom: wij weten niet wat ‘gebruikelijk’ is. Misschien zijn wij wel ouderwets?! Hoe kunnen wij deze situatie oplossen?

Wie betaalt de bruiloft?

Beste Wie betaalt,
Ouderwets zou ik u niet willen noemen, eerder super-modern. Tot nog niet eens zo lang geleden (ik denk tot ongeveer de jaren 1970) was het gebruikelijk dat de ouders van de bruid de hele bruiloft betaalden met alles erop en eraan! Receptie, diner, feest. Dit was de belangrijkste reden waarom ouders de hele geschiedenis lang minder blij met dochters waren dan met zonen. Meisjes kostten eenvoudig veel meer geld, hetzij door het bruidsschat-systeem, waarmee dochters aan de man gebracht moesten worden, hetzij door de bruiloft zelf die een enorme uitgave betekende.
Dit ligt nu anders. Wat overigens niet wil zeggen dat trouwende mensen alles zelf betalen. In de meeste gevallen leveren ouders, zowel van de bruid als van de bruidegom, wel degelijk een flinke financiële bijdrage. Maar daarmee zetten zij plechtigheid en feest ook naar hun eigen hand. Het idee van een huwelijk is dat twee families voortaan aan elkaar gesmeed zijn. De bruid doet haar intrede in haar mans familie en de bruidegom in de hare. Dit is een betekenisvol moment. Door het sluiten van een huwelijk wordt tegenover de maatschappij en tegenover de twee families officieel bevestigd dat men bij elkaar hoort. De bijbehorende festiviteiten vormen een welkom voor het paar en een onderlinge kennismaking van de families. Het is helemaal niet raar dat de ouders (gelukkig niet meer alleen van de bruid maar ook van de bruidegom - zo geëmancipeerd zijn we wel tegenwoordig) bijdragen aan de kosten van het trouwfeest. Waarmee u ook voor een deel het uitnodigingsbeleid bepaalt. Er komt waarschijnlijk een diner met intimi (bruidspaar, wederzijdse ouders, eventuele broers en zusters, getuigen). Komt voor rekening van de ouders. Er is misschien een receptie, waarvoor familieleden en -vrienden worden uitgenodigd. Ook voor rekening van de ouders.
Het bruidspaar moet hier natuurlijk wel mee instemmen. Als zij geen receptie, geen diner met familie willen, maar alleen een swingend feest voor hun eigen vrienden vanaf 22.00 uur tot de kleine uurtjes in een discohol, dan gaat u daar natuurlijk niet voor betalen.