| 1 | 2 | 3 |

Beste Beatrijs,
Ik ben niet religieus, tenminste niet op een kerkelijke of dogmatische manier. Bij religieuze rituelen voel ik me wat ongemakkelijk. Ik heb vrienden die wel religieus zijn en gewend zijn voor het eten te bidden. Dat geeft nooit wrijving. Als gastheer geef ik hun graag die ruimte, en als gast schik ik me in de gewoonten van het ontvangende huis.
In een formele setting ligt dat anders. Waar ik intimi graag een plezier doe, vind ik het vervelend als ik terwille van vage kennissen of onbekenden gedwongen word aan religieuze rituelen deel te nemen waar ik niet achter sta en die mij niets zeggen. Zeker als ik een betalende gast ben. Zo heb ik de afgelopen jaren een paar keer meegemaakt dat tijdens een etentje in een restaurant van een vereniging of bij het diner na een congres iemand uit het gezelschap alle gesprekken stil legde om mensen de gelegenheid te geven voor het eten te bidden. Ik begrijp de goede bedoeling, maar ik vind dat religieuze rituelen hier geen plaats hebben en dat degenen die voor het eten willen bidden dat in dit geval maar tijdens de gesprekken van anderen moeten doen. Aan zo’n hele zwijgende tafel in een vol restaurant krijg ik het gevoel alsof ik deel uitmaak van een of andere sekte in plaats van lid ben van een religieus neutrale sportvereniging of groep vakgenoten. Vindt u dat ik mijn visie aan de stiltegebieders kan overbrengen en hun kan vragen om iedereen voortaan zijn of haar eigen keuzes te laten maken?

Geen stilte alstublieft

Beste Geen stilte,
Wat u in een klein gezelschap geen moeite kost (een ogenblik stilte betrachten voor het eten) bezwaart u in een groter gezelschap. Wat is eigenlijk precies het verschil? In geen van beide situaties voelt u zich betrokken bij wat voor rituelen uw disgenoten dan ook in stilte uitvoeren. Waarom legt u zich wel neer bij het bidden van uw religieuze vrienden en niet bij het bidden van (enkele) religieuze vakgenoten of medesporters? Uw ongemakkelijke gevoel zal toch in beide situaties even sterk zijn.
Volgens mij is deze hobbel de moeite van het struikelen niet waard. Wat kan het u schelen? U hoeft niet eens mee te doen met de devotie. Het enige wat aan u wordt gevraagd is om ter wille van enkele disgenoten even uw mond te houden. Verder staat het u vrij om aan Engeland te denken of om boodschappenlijstjes op te stellen. Al met al lijkt het me veel meer moeite om dit in wezen onschuldige ritueel in een vergadering aan de orde te gaan stellen, discussies voor en tegen te moeten voeren, partijvorming, stemmen, meerderheidsbesluiten enzovoort, dan het ritueel gewoon maar even over u heen te laten komen. Een te futiele kwestie om er een halszaak van te maken. Tenzij geen enkele aanwezige van de bidmogelijkheid gebruik maakt. Maar daarvoor moet u eerst enquêteren en inventariseren. Ook weer een heel gedoe.

Beste Beatrijs,
Wat moet ik doen als ik bij mensen eet die niet gewend zijn aan tafel te bidden?
Onlangs aten we bij een schoonzus. Normaal geeft zij gelegenheid tot stilte, dat deed ze nu niet. Vermoedelijk omdat al haar kinderen en kleinkinderen erbij waren. Daar had ik begrip voor, maar ik vond het wel pijnlijk. Ik heb stil voor mezelf gebeden. Omdat mijn man en ik al vreesden dat het zo zou gaan, hadden we gezegd dat we niet op de lunch zouden komen. Daarom arriveerden we tegen tweeën, maar ze hadden op ons gewacht. Hartelijk bedoeld, maar ik vond het niet zo geslaagd. Voor mij is bidden en danken heel belangrijk, omdat het niet vanzelfsprekend is dat je aan een welgevulde tafel zit en net zoveel kunt eten als je wilt.
Kan ik hardop verzoeken om stilte bij mensen die niet geloven? Ik vind dat eigenlijk te brutaal, maar ik vind het ook pijnlijk om onder de (doorgaande) gesprekken te bidden. Ik voel me dan beslist niet op mijn gemak. Ik vermijd dit soort situaties zoveel mogelijk door een uitnodiging tot eten te ontlopen.

Een ogenblik stilte

Beste Een ogenblik,
Als ook maar één persoon uit een gezelschap behoefte heeft om te bidden of te danken voor het eten, dan hoort de gastheer/vrouw dit verzoek te honoreren en namens u om stilte te verzoeken. Als u de maaltijd gebruikt bij mensen die u goed kennen, zullen zij dat automatisch doen. In geval van uw schoonzuster gebeurde dat niet. U denkt dat dat komt doordat er te veel niet-gelovigen waren, en dat zij het daarom te veel rompslomp vond. Ik denk dat het komt doordat ze het gewoon vergeten was. Haar hoofd zat bij de soep, ze vroeg zich af of het eten niet verpieterd was na die lange wachttijd en ze dácht er helemaal niet aan dat u wilde bidden.
Het is vervelend als een gast zelf om stilte moet verzoeken en daardoor de aandacht op zich vestigt. Kinderen weten niet wat er aan de hand is, verraste volwassenen zullen denken dat u een toespraak wil gaan houden. Om dit te vermijden moet u vlak voor iedereen aan tafel gaat de gastvrouw aanschieten en haar eraan herinneren of ze even een moment van stilte wil inlassen. Elke beschaafde gastheer/vrouw zal u onmiddellijk ter wille zijn. Sterker nog: ze zullen u bedanken dat u hen hier aan herinnerd hebt, want het is imperatief dat mensen die willen bidden of danken hiervoor de gelegenheid krijgen. En het is de taak van degene die het etentje organiseert om te zorgen dat die gelegenheid er komt. U hoeft dus geen etentjes te vermijden wegens het bidprobleem. U hoeft alleen de heer of vrouw des huizes van tevoren even in te seinen dat u graag een moment van stilte wilt.

Beste Beatrijs,
De oom van mijn vrouw is de enige in haar familie die gelovig is. Hij bidt altijd voor het eten. Tot zover niets aan de hand. Het probleem is dat hij zijn geloof opdringt aan het gezelschap waarin hij verkeert. Voor het eten tikt hij altijd op zijn glas om alle aanwezigen tot stilte te manen. Waar hij ook is, zelfs in een restaurant of bij andere mensen thuis. Laatst zelfs op een bruiloft - waar hij ook maar te gast was - met bijna tweehonderd mensen. Iedereen moest stil zijn, zodat hij goed kon bidden. Als enige gelovige! Is dat welgemanierd? Moet bidden in absolute stilte gebeuren of kan het ook, terwijl de rest van het gezelschap zijn conversatie voortzet? Binnenkort komt hij bij mijn schoonouders logeren. Zij willen niet in hun eigen huis tot stilte gedwongen worden door hun biddende broer/zwager. Wat moeten zij doen?

Eén bidder, iedereen stil?

Beste Eén bidder,
Om algehele stilte vragen voor je privé-bidbehoefte op een bruiloft met 200 niet-biddende gasten gaat te ver, dat zal duidelijk zijn. Het zou me overigens verbazen als het uw oom werkelijk gelukt is om een zaal met zoveel feestvierders stil te krijgen. In een restaurant met een klein gezelschap om zich heen kan iemand wel even om stilte vragen. Die traditie leeft nog steeds, al wordt die in restaurants minder beoefend – het is er op de een of andere manier niet de ambiance naar. Aan tafeltjes verderop voelt men zich niet aangesproken en gaat iedereen rustig door met praten. Wat niet wegneemt dat er in geroezemoes prima valt te bidden. Jeanne d’Arc deed niet anders op de brandstapel. Waar een wil is, is een weg. In de familiekring is het wel zo voorkomend en gastvrij om de vraag om een korte stilte te honoreren. Zo’n verzoek kan niet met goed fatsoen geweigerd worden. Dat is al te minachtend. Maar uw schoonfamilie gaat toch wel langer dan vandaag om met deze oom? Ze weten toch wel wie ze in huis halen, als ze hem uitnodigen? Laten ze hem z’n bidmoment in stilte gunnen. Dat is hartelijker dan erdoorheen snateren. Zelf hoeven ze niet mee te doen. Ze kunnen desnoods stiekem de ogen ten hemel slaan (als het goed is, kijkt ie toch niet). Zolang ze hun mond maar even houden.