| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |

Beste Beatrijs,
Jaren geleden gingen mijn vriendin en ik vaak uit met een groep vrienden. Toen velen van hen kinderen kregen of verhuisden, verwaterde de vriendschap. Eens per jaar wordt echter nog een (prijzige) reünie georganiseerd. Met de meesten hebben wij tegenwoordig niets meer gemeen en eigenlijk vervelen wij ons op deze avondjes. Vorig jaar was het onze beurt om de organisatie op ons te nemen. Dat hebben we uiteraard gedaan. We waren van plan om op die avond te zeggen dat het wat ons betreft de laatste keer was dat we aanwezig waren, maar toen puntje bij paaltje kwam durfden we dat niet. Nu viel deze week de jaarlijkse uitnodiging weer in de bus. Hoe komen we hier onderuit zonder mensen te kwetsen?

Genoeg van reünies

Beste Genoeg van,
Als u ervan af wil, dan stuurt u een kaartje of e-mailtje naar degene die de reünie deze keer organiseert en u zegt vriendelijk af wegens dringende verplichtingen elders. Volgend jaar precies hetzelfde. Na drie jaar zullen ze u niet meer uitnodigen.

Beste Beatrijs,
Het is mij twee keer overkomen dat iemand die ik (vrouw van 30) echt als een goede vriendin beschouwde ineens niets meer liet horen. Met de ene vriendin verloor ik het contact, toen ik na ons afstuderen snel een goede baan vond, terwijl zij nog lang van uitzendbaantje naar uitzendbaantje ploeterde. Waarom die ander zich van mij afkeerde weet ik niet. Het doet mij wel verdriet. Hoe ga ik met zo’n situatie om? Mag je dan rechtstreeks vragen wat er aan de hand is of is dat te pijnlijk en kun je beter zwijgen? Hoe kun je trouwens jaloezie vermijden bij vrienden?

Verloren vriendschap

Beste Verloren,
Als een vriend of vriendin niet meer reageert of nooit meer een initiatief onderneemt, kunt u natuurlijk vragen wat er aan de hand is: ‘Is er iets gebeurd tussen ons?’ ‘Ben je soms boos ergens over?’ ‘Heb ik iets verkeerd gedaan?’ Dan krijgt u wel antwoord. Als iemand ontkent dat er iets mis is en vervolgens toch doorgaat met afwijzen/ niet reageren/ nooit meer opbellen, dan is er wel degelijk iets aan de hand, maar heeft betrokkene geen zin om erover te spreken. Afgunst als onderliggende verklaring ligt dan heel erg voor de hand, want afgunst is geen gevoel dat mensen graag aan elkaar toegeven.
U vraagt: hoe kan ik jaloezie vermijden bij vrienden? Dat kan niet. Althans wanneer we het hebben over jaloezie in de betekenis van afgunst. (Vaak wordt jaloezie gereserveerd voor overspelsituaties en driehoeksverhoudingen en daar gaat het hier niet over.) Afgunst is een gevoel dat iemand zelf creëert in zijn of haar eigen hoofd. Degene die ergens om wordt benijd kan daar niets aan doen. Denk aan het winnen van de hoodprijs in de loterij. De winnaar zal onvermijdelijk te maken krijgen met afgunstige vrienden en familieleden. De enige manier waarop de winnaar dat had kunnen vermijden, zou zijn geweest door niet mee te spelen in de loterij - dan kun je immers ook niet winnen. Op dezelfde manier valt het u niet kwalijk te nemen dat u snel na uw studie een baan vond, en zij niet. De afgunst van die eerste vriendin is haar probleem, niet het uwe.

Beste Beatrijs,
Al jaren kom ik (meisje van 18) ieder jaar vanaf april tot september op een vaste camping. Sinds mijn tiende ben ik bevriend met vier meiden die daar ook komen.
Het ging altijd supergoed en ik beschouwde ze als mijn beste vriendinnen.
Ruim een jaar geleden ben ik gelovig geworden en ben ik behoorlijk veranderd. Ik heb nu het gevoel dat ik niets meer met deze meiden gemeen heb. Ik heb het een hele tijd geprobeerd, in de hoop dat het gevoel terug zou komen, maar het wordt alleen maar erger.
Ze hebben onderhand wel door dat alles vóór de vriendschap met hen komt en dat ik weinig of geen tijd aan ze besteed in de winterperiode (de periode zonder camping). Ik verzin constant smoezen als ze me ergens voor vragen, een feestje of verjaardag. Ze voelen zich achtergesteld en dat kan ik goed begrijpen. Ik weet nu zeker dat ik de vriendschap wil beëindigen. Het knaagt aan me. Iedere dag denk ik eraan. Maar hoe moet ik hen duidelijk maken dat ik hen niet meer beschouw als mijn vriendinnen? Ik wil geen ruzie met hen, wat moet ik doen?

Gelovig geworden

Beste Gelovig,
Ik raad zelden aan om een vriendschap officieel te beëindigen, maar deze situatie vraagt erom: schrijf je vriendinnen een brief (een rondschrijven, dus dezelfde brief aan allemaal), waarin je uitlegt wat er aan de hand is. Zeg precies waar het op staat, namelijk dat je tot je spijt niet langer door kunt gaan met de vriendschap zoals die er de laatste jaren uitzag.
Je legt uit dat je gelovig bent geworden en dat het geloof op dit moment allesoverheersend is in je leven. Er is in je hoofd gewoon geen ruimte voor het soort dingen die jij en je vriendinnen samen deden of bespraken.
Schrijf erbij dat het niet de schuld van hen is, maar dat het aan jezelf ligt. Schrijf dat je in zekere zin een ander persoon bent geworden, iemand die heel anders in elkaar zit dan een paar jaar geleden, en dat je de vriendschap niet kunt voortzetten alsof er niets is gebeurd. Schrijf erbij dat het je spijt en dat je aan ieder van hen de beste herinneringen bewaart. Spreek de hoop uit dat ze je het niet kwalijk zullen nemen en wens hen het allerbeste toe. Als je een eerlijke en tegelijk spijtige brief schrijft (je moet het niet te lang maken, maar je moet er wel even voor gaan zitten om het goed te formuleren), dan begrijpen ze het wel en zullen ze het wel best vinden. Om de knoop definitief door te hakken lijkt het me verder verstandig om niet meer terug te keren naar die camping.

Beste Beatrijs,
Ik (man, dertiger) ben een warm en innemend persoon met veel inlevingsvermogen en een luisterend oor voor andermans problemen. Ik zeg dit niet om mezelf in de lucht te steken, maar om mijn eigen probleem beter te begrijpen. Ik kan tamelijk gemakkelijk mensen aantrekken. Omdat ik daar soms ook wel behoefte aan heb of gevoelig ben voor de interesse van de ander in mij, ontstaat er vaak een dieper contact, tot vriendschap aan toe.
Regelmatig ontdek ik dat al die contacten me te veel worden. Ik wil graag iedereen tegemoetkomen, maar dat lukt me dan niet meer. Daarom heb ik wel eens mensen een mail of brief gestuurd waarin ik vertelde het contact te willen beëindigen. Ik legde dan uit dat ik niet iedereen bij kan houden, of dat we naast onze gemeenschappelijke interesse verder te weinig delen.
Naast een enkele positieve reactie (men vindt mij eerlijk), ben ik ook op boze of teleurgestelde reacties gestuit. Ik vind dit erg vervelend, omdat ik niemand wil kwetsen. Maar ik kan me die boosheid ook wel voorstellen, als de ander meer verwachtingen van ons contact had dan ik. Ik heb wel eens gehoord dat je dan zo’n contact moet laten doodbloeden. Dit vind ik onaangenaam. Ik vind het niet eerlijk tegenover de ander. Maar eerlijkheid werkt kennelijk ook niet. Hoe moet ik me dan opstellen?

Te veel vrienden

Beste Te veel,
U zegt: ‘Ik ben een warm en innemend persoon met veel inlevingsvermogen en een luisterend oor’. Hiermee beschrijft u precies hoe goede vrienden met elkaar omgaan. Vandaar de gewonde reacties als u weer eens een streep onder een contact zet.
Aan echte vriendschap kleeft geen houdbaarheidsdatum. Die wordt gewoon voortgezet, met eb en vloed weliswaar, je ziet elkaar soms langere tijd nauwelijks, dan weer wat intensiever, maar er wordt niet om een frivole reden als ‘te druk’ een punt achter gezet. Dan moet er echt iets aan de hand zijn: hooglopende ruzie, rivaliteit, verraad, laten barsten, dat soort dingen. Of men begint zich te vervelen, en dan bloedt het langzaam dood (beter: dan gaat de vriendschap de ijskast in, want later ligt het misschien weer anders en dan bloeit de zaak weer op).
De meeste mensen hebben niet zo heel veel goede vrienden. Als ze eindelijk eens iemand treffen die zich zo warm en inlevend tegen hen gedraagt als u, denken ze: ‘Tjonge! een echte vriend! Dat is bijzonder!’ Om vervolgens een tijdje later bedrogen uit te komen.
Ik raad u ten sterkste aan om uw hoeveelheid contacten te beperken, althans er niet mee om te gaan alsof het consumptieartikelen zijn. Houd op met uzelf voortdurend warm, innemend, luisterend enzovoort te gedragen. Dat is nergens voor nodig. Voor het contact met onbekenden en vage kennissen volstaat vriendelijkheid. Ga na op wie van de mensen met wie u omgaat u echt gesteld bent. Mensen op wie u zich verheugt om ze tegen te komen, iets te ondernemen, te praten, wat dan ook. Welke mensen zijn ook voor u belangrijk (in plaats van alleen andersom)? Ga met hen om, laat hen niet in de steek, en laat de rest zitten. Begin geen nieuwe contacten die de schijn van vriendschap hebben maar die voor u, als u bij uzelf te rade gaat, eigenlijk niet zoveel te betekenen hebben.
Wees selectief! Zo hoort het in de liefde en zo hoort het in de vriendschap.


Beste Beatrijs,
Vrienden voor het leven. Als je jong bent, denk je dat dat het ideaal is, maar als je ouder wordt (ondergetekende is net de 40 gepasseerd), loop je soms toch tegen de houdbaarheidsdatum op. Zo heb ik een vriendin uit mijn studententijd. Hartstikke leuk als je op je op kamers woont, samen dingen onderneemt op een saaie zondagmiddag en samen met andere vrienden lol maakt. Dan word je ouder, je krijgt allebei een partner en ook nieuwe vrienden. Je verliest elkaar niet helemaal uit het oog, maar als zij verhuist naar een klein dorpje waar haar echtgenoot is opgegroeid, terwijl je zelf in de grote stad blijft wonen, verandert er toch wel wat. Bovendien is haar man, hoewel best aardig, geen al te sociale of intelligente gesprekspartner voor een lange avond. Kortom: je wilt haar en haar aanhang (er zijn inmiddels ook twee, tamelijk lastige kinderen bij gekomen) eigenlijk nog maar zeer sporadisch zien, want veel gemeenschappelijks heb je niet meer. Maar zij blijft hangen in die oude vriendschap. ‘Hoe is ie?’ roept ze vrolijk bij elk telefoontje en daar gaat de verplichte samenvatting van je huidige toestand. ‘Nou, dan gaan we nu een datum prikken,’ is steevast het einde van haar telefoontje. En hier wringt de schoen. Ik wil wel, maar ik kan het niet: zeggen dat wij (mijn vrouw is hier nog pertinenter in dan ik) geen zin meer hebben in deze plichtmatige etentjes met mensen die ons nauwelijks interesseren. Vrije avonden zijn bij ons een waardevol en schaars goed! Hoe kom ik van haar af, zonder haar te kwetsen en helemaal af te schrijven?

Gevangen in oude vriendschap

Beste Gevangen,
Twee stellen vormen in sociaal opzicht een wankel evenwicht. Alleen wanneer alle betrokkenen elkaar aardig vinden (in totaal zes dyadische relaties), gaat het goed. In uw geval (u bezoekt samen met uw vrouw een oude vriendin plus echtgenoot) zit de mislukking al op voorhand ingebakken. Er zijn teveel mensen die niet in de anderen zijn geïnteresseerd. Zonde van ieders tijd. Toch is dit geen reden om uw oude vriendin te laten vallen. U moet gewoon niet meer van dit soort afspraken maken. Dit kunt u vast wel aan uw vriendin uitleggen. Dat u en uw vrouw een druk leven leiden, met weinig tijd voor sociale activiteiten, en dat u de schaarse keren dat u samen uitgaat liever besteedt aan het lopende contact met gemeenschappelijke vrienden dichtbij. Vertel haar dat u liever af en toe eens apart met haar wil afspreken. Misschien komt ze weleens in de stad waar u woont? Of misschien kunt u bij haar in de buurt eens samen gaan eten? Ongetwijfeld heeft zij het als moeder van jonge kinderen druk genoeg, zodat daar weinig gelegenheid voor zal zijn. Maar dat is helemaal niet erg, want u bent helemaal niet uit op frequente contacten. Als zelfs zo’n incidenteel contact u teveel is, dan is het een kwestie van nooit zelf opbellen, en wanneer zij opbelt, het maken van een afspraak voor u uit schuiven (‘Ik heb het nu heel druk, ik bel je binnenkort wel, dan maken we een afspraak’) en die belofte vervolgens nooit nakomen.
Maar als het een goede vriendin van u was, is het misschien toch wel leuk om haar eens per jaar of zo onder vier ogen te spreken, en om haar (plus echtgenoot) voor feestjes uit te nodigen? Schaf in ieder geval de viertallen-avondjes af, want bij gebrek aan gedeeld enthousiasme zijn dat sociale wangedrochten, waar niemand iets aan heeft.


Beste Beatrijs,
Hoe een vriendschap te beëindigen? U pleitte in uw antwoord aan 'Uitgekeken op vriendin' voor de methode van het stilletjes laten doodbloeden. Het voeren van een eerlijk gesprek is volgens u te pijnlijk. Toch denk ik, als je de vriendschap serieus neemt, dat je in staat moet zijn uit te leggen waarom je niet meer bij de ander past. Zo laat je mensen veel meer in hun waarde dan wanneer je hen zonder toelichting op een stiekeme manier afwijst.

Tot de laatste snik openhartig

Beste Tot de laatste snik,
Als iemand met zijn of haar geliefde wil breken, dan heeft de aan de kant gezette partij recht op een gesprek, waarin een en ander wordt toegelicht. Het zou schandalig zijn, wanneer een geliefde stiekem zonder enige verklaring uit het leven van de ander verdwijnt. De eerlijkheid in zo’n exit-gesprek leidt overigens maar zelden tot tevredenheid bij de verlatene. Mensen voelen zich niet in hun waarde gelaten, wanneer iemand hun uitlegt dat hij/zij niets meer ziet in de verhouding. Hoe meer argumenten er worden aangevoerd, hoe meer de afgewezene door bitterheid bevangen wordt. Dit geldt voor verbroken liefdesrelaties, maar ook voor verbroken vriendschappen.
Vriendschappen beginnen vaak intens. En later gaat dat weer over. Mensen verhuizen, komen in andere levensfases terecht, ontmoeten andere mensen, verliezen hun belangstelling voor die ene vriend of vriendin.Soms eindigt vriendschap met een denderende ruzie, maar het domweg verzanden komt vaker voor. Uit elkaar gegroeide vrienden lijken op geliefden wier bekoelde relatie noodzaakt tot een scheiding. Maar het grote verschil is dat men tussen vrienden helemaal niet verplicht is om de ander omstandig de achtergronden van de verkoeling uit te leggen. Als de liefde een smeedijzeren band is die gekliefd moet worden, dan is vriendschap een stuk elastiek dat je kunt laten vieren. Men kan heel goed een vriendschap in dubbelzinnigheid laten versloffen. De ander krijgt het heus wel door, maar kan gepikeerdheid vermijden door de verwijdering toe te schrijven aan andere oorzaken. ‘Het leven is te druk’ in plaats van ‘hij/zij moet me niet meer’.
De ene vriend blijft lang na z’n studententijd verslingerd aan te veel drank. Een ander trouwt met een wel heel verkeerde vrouw. Een losbol-vriendin bekeert zich tot een geloof. Een voorheen ambitieus type krijgt vier kinderen en wentelt zich in het moederschap. Weer een ander krijgt maatschappelijk succes en belt nooit terug. Men kan deze vrienden de wacht aan te zeggen omdat ze niet meer dezelfden zijn als vroeger, of juist omdat ze teveel zijn blijven stilstaan, maar waarom zou je? In verslofte vorm kan zo’n vriendschap tot het levenseinde meegaan. Aspecten die nu afkeer en ergernis oproepen, kunnen jaren later volslagen onbelangrijk blijken. Een vriendschap waar geen definitieve streep doorheen is gehaald kan op een onverwacht moment toch weer bloeien. Waarom naar de guillotine gegrepen als er ook een ijskast voorhanden is?
Ik ken iemand die een vriend heeft, aan wie hij eigenlijk een hekel heeft. Hij vindt hem vervelend, omdat hij nooit iets boeiends te vertellen heeft en altijd dezelfde flauwe grappen maakt. Toch kan hij zichzelf er niet toe brengen het contact definitief te verbreken. Ook al heeft een versteende vriend weinig meer te bieden, het feit dat hij weet hoe je hond van twintig jaar geleden heette en hoe die ene onbereikbare geliefde eruit zag, is voldoende reden om hem niet uit je sociale landschap te schrappen.
Men kan niet al zijn vrienden trouw blijven, maar tussen onderhoud en afdanken ligt een schemergebied, waar het voor vergane vriendschappen niet onprettig toeven is. Wie niet tegen die ambiguïteit kan en steeds maar overbodige vrienden dumpt als kleren die uit de mode zijn geraakt, vernietigt uiteindelijk zijn eigen verleden.

Beste Beatrijs,
Onlangs werd ik gebeld door een vriendin van de middelbare school met wie ik nog maar zelden contact heb. De laatste jaren zijn we erg uit elkaar gegroeid en ik heb haar weinig meer te vertellen. Zij mij wel, het contact gaat altijdvan haar uit.
Nadat we een tijdje gepraat hadden en ik het gesprek wilde beëindigen, deelde ze mee: "Ik moet nog bij jullie langskomen om jullie nieuwe huis te bekijken." Voor mij hoefde dat niet zo, maar ik voelde me zo voor het blok gezet dat ik haar maar heb uitgenodigd. Achteraf was ik daar erg ontevreden over, maar toen kon ik natuurlijk niet meer terug.
Hoe ga je om met mensen die zichzelf uitnodigen? En hoe maak je op een nette manier een einde aan een vriendschap?

Uitgekeken op vriendin

Beste Uitgekeken,
Een probaat middel om een vriendschap de nek om te draaien is om nooit meer enig initiatief te nemen. U bent al volop bezig met de
stilletjes-laten-doodbloeden-methode, dus het kan niet zo heel lang meer duren. De meeste mensen realiseren zich op den duur immers wel dat de ander nooit eens belt of iets gezelligs voorstelt en trekken dan de conclusie dat het afgelopen is. Vrienden of vriendinnen afhouden die zichzelf uitnodigen is heel moeilijk. Op zo'n moment valt niet te ontkomen aan een exit-gesprek, waarin degene die er genoeg van heeft moet uitleggen waarom die er genoeg van heeft. Een persoonlijke afwijzing doet pijn. De boodschap dat u er geen zin meer in hebt kan onmogelijk zodanig worden overgebracht dat uw gewezen vriendin een tevreden gevoel overhoudt aan uw afhandeling. Het kan dus niet op een nette manier in redelijk overleg. De doodbloed-methode is eleganter, want laat betrokkenen meer in hun waarde. Maar als iemand zich niet gevoelig betoont voor signalen van ongeïnteresseerdheid, kan het nuttig zijn een bijl te laten vallen.

Beste Beatrijs,
‘Bob’, een vriend sinds de middelbare school, verhuisde enkele jaren geleden naar Maastricht. Onze 20 jaar oude vriendschap begon geleidelijk te verwateren. Hij is en blijft een aardige vent, maar onze interesseren zijn mettertijd uit elkaar gedreven. Nu is hij getrouwd met een vrouw, die niet bepaald mijn type is, wat voor mij ook al geen aanmoediging vormt het nog resterende contact te onderhouden. Bob denkt daar echter heel anders over. Danig ongelukkig in zijn huwelijk (vrees ik) en bovendien sociaal geïsoleerd daar in het diepe zuiden, verwacht hij, nee, eist hij dat ik hem vaker kom opzoeken. Hij geeft me het irritante gevoel dat ik hem in de steek laat. Hij wil bijvoorbeeld weer eens ouderwets met me de kroeg in, dronken worden, jongens onder elkaar, net als vroeger. Persoonlijk heb ik niet veel trek in zo’n puberaal avondje stappen. En met zijn hoop de vroegere banden aan te kunnen halen weet ik al helemaal geen raad. Hoe loyaal moet je zijn aan een oude vriend?

Bekoelde vriend, Amsterdam

Verhuizingen brengen de mooiste vriendschappen om zeep. Dertigers hebben geen tijd meer voor oeverloos nachtbraken in cafés. Vriendschappen krijgen een knauw, als er serieuze levenspartners in het vizier komen. Zo gaan die dingen. Alsof Bob dat niet weet!
Toch wil hij u als vriend behouden. Hij neemt geen genoegen met het automatisch verglijden van iets wat ooit belangrijk was. U schrijft hem hierbij motieven van eenzaamheid en zelfs onvrede met zijn huwelijk toe en interpreteert zijn toenaderingspogingen als vastklampen-tegen-beter-weten-in. Zou dat echt aan de hand zijn? Of is hij misschien gewoon nog steeds op u gesteld?
Als een vriend zegt dat ie in een slecht huwelijk zit, is het de moeite waard om hem aan te horen, zonder meteen je gelijk te halen met: ‘Ik heb haar nooit zien zitten’. Als een vriend zich sociaal geïsoleerd voelt, kan het evenmin kwaad daar een gesprek aan te wijden, ook al is duidelijk dat u daar niets aan kan doen. Dit betekent niet dat u moet afreizen naar Maastricht op zijn commando. U heeft geen zin bij Bob te logeren, laat staan bij zijn vrouw. Ook wilt u geen hotelkosten maken of een dag kwijt raken aan op en neer rijden. U heeft het al druk genoeg met uw opslorpende werk, uw huidige vriendenkring, uw vrijetijdsbesognes, uw partner.
Wel kunt u hem eens bij u in Amsterdam uitnodigen - zonder zijn vrouw. Dan zijn de reisinvesteringen voor hem. En een caféavondje zónder doorzakken (want morgen is het weer vroeg dag) kan toch nog best gezellig zijn. Het is makkelijk genoeg om van een vriend als Bob af te komen: vage toezeggingen voor afspraken doen, zeggen hoe druk het leven is, zeggen ‘ik bel nog wel’ en dat vervolgens nalaten. Binnen een half jaar hoort u nooit meer iets van hem.
Maar oude vrienden hebben voordelen, zelfs al zijn de interessesferen uit elkaar gedreven. Ze kennen uw levensgeschiedenis van nabij. Je hoeft ze weinig uit te leggen.
Met twee contacten per jaar (kan zelfs telefonisch) onderhoud je al een oude vriend. Je weet maar nooit hoe zo’n relict uit het verleden nog eens van pas kan komen.

Beste Beatrijs,
Van de week was ik uitgenodigd voor een verjaardagsfeestje, ik had zelfs al een cadeau gekocht, maar op het laatste moment ben ik niet gegaan, want deze vriend laat het al een hele poos afweten als ik iets voorstel. Hij is dit jaar ook niet op mijn verjaardag verschenen en maakt eigenlijk alleen tijd voor me, als hij daar voordeel van heeft. Ik aarzel of ik hem dat moet zeggen of het cadeau gewoon moet afleveren en er verder koeltjes het zwijgen toe zal doen. Ik geloof dat ik bozer op hem ben dan ik mezelf wil toegeven.

Wrokkig in Amsterdam

Beste ‘Wrokkig’,
Niet achteraf het cadeau gaan bezorgen. Als u het feestje hebt overgeslagen, moet u niet alsnog entreegeld gaan betalen. Ook niet, zoals u overweegt, bij wijze van goedmakertje in combinatie met ‘koeltjes zwijgen’. Zelfs trouweloze vrienden verdienen zo’n dubbele boodschap niet.
U heeft het gevoel dat uw vriend alleen maar met u omgaat, als hem dat goed uitkomt, en dat uw eigen behoeften niet aan bod komen. U schetst uzelf in de rol van geëxploiteerde. Dit is geen geschikt thema voor een goed gesprek. Stelt u zich het maar voor. U: ‘De laatste tijd heb ik het idee dat je misbruik van me maakt.’ Hij (nietsvermoedend): ‘Hoe kom je daarbij? Ik draag je op handen!’ U: ‘Ja maar alleen als het jou uitkomt.’ Hij: ‘Mijn leven is wat hectisch de laatste tijd, het is allemaal zo druk en nu heeft mijn auto het ook nog begeven. Ik zal je vertellen, ik belde de wegenwacht en’ U: ‘Zie je, dat bedoel ik nou.’ Hij: ‘Je hoort bij mijn beste vrienden, echt waar, ik zal nooit vergeten dat we’ U: ‘Luister, je hoort niet wat ik zeg.’ Hij: ‘Waar doet dit gesprek me toch aan denken? O ja, toen ik met mijn ex ruzie kreeg in Schotland. We zaten in een café, en zij begon ineens ... o, sorry, het is niet mijn bedoeling je met mijn ex te vergelijken. Oké, zeg het maar, we gaan het over jou hebben.’ Enzovoort en zo verder regelrecht de afgrond in.
Onder vrienden is het minder gebruikelijk dan onder geliefden om elkaar te vertimmeren of bij te schaven. Als u desondanks een therapeutische tournure overweegt, moet u die vooral niet zelf initiëren. Wacht af tot uw vriend weer eens wat van zich laat horen. Als dit uitblijft, is glashelder hoe de vriendschap ervoor staat, namelijk over en uit. Mocht hij wel toenadering zoeken, wees dan uw gewone (beminnelijke) zelf en beoordeel achteraf of hij aan uw innerlijke standaard beantwoordde. Misschien vraagt hij wel ‘of er iets aan de hand is’ – dat is het moment om toe te slaan met uw wrevel. Misschien is het exploitatieve in zijn gedrag vanzelf al bijgetrokken. Zo niet, dan moet u afscheid nemen. Helemaal alleen in uw eigen hoofd. Dat bespaart u gezichtsverlies en bovendien houdt u zo de toekomst onbenoemd. Sommige vriendschappen kunnen na een jarenlang verblijf in de ijskast ineens weer opbloeien.