Beste Beatrijs,
Onlangs bezocht ik de begrafenis van de moeder van een goede vriendin. De familie droeg stemmige
rouwkleding. Veel andere belangstellenden hadden minder moeite genomen. Spijkerbroeken, t-shirts
en fel gekleurde nylon sportjacks overheersten, en één persoon kwam in trainingspak
op sportschoenen. Ik vond het zo’n armoedige vertoning! Bovendien vond ik het getuigen
van weinig respect voor de overledene. Ik sprak er later over met mijn vriendin en zij was
het eigenlijk wel met mij eens. Echter, hoe dit te voorkomen? Men kan toch moeilijk rouwkaarten
met kledingvoorschriften gaan versturen? Hebt u een oplossing?
Slonzige begrafenisgangers
Beste Slonzige,
De plechtigheid van een begrafenis of crematie verdient een passende outfit van de bezoekers.
Daarmee laten ze zien dat ze de gelegenheid serieus nemen. Onder passend wordt verstaan: stemmig,
netjes, onopvallend, geen schreeuwende kleuren. Van top tot teen in het zwart hoeft niet meer,
maar trek wel iets gedekts aan. Uitbundige juwelen, glimmende pitbullsmokings en sneakers vallen
buiten de orde. Een begrafenis is geen braderie.
De regel van stemmige kleding geldt nog steeds. Hiermee wordt vermeden dat men de aandacht op
zich vestigt. Zowel een te swingende als een te slonzige outfit leiden af van waar het eigenlijk
om gaat, namelijk dat er iemand dood is. Mensen met ook maar een beetje gevoel voor decorum houden
zich aan de code van stemmigheid, zeker als ze weten dat nabestaanden nette kleren als een teken
van respect zien. En wie de opvattingen van de nabestaanden in dezen niet kent (er zijn er ook
die het niets kan schelen), kan maar beter het zekere voor het onzekere nemen en de standaardregel
volgen, omdat je daar altijd goed mee zit. Maar voorkomen dat iemand iets detonerends aantrekt,
is onmogelijk. Op voorhand instructies rondzenden is absurd. Het feit dat mensen de verkeerde
kleren dragen is niet belangrijk genoeg om hen de toegang tot de plechtigheid te ontzeggen, dus
in voorkomende gevallen is het handig de kleren te negeren en het gedrag te bedekken met de mantel
der liefde: ‘Ach, ze zullen het niet kwaad bedoelen, arme sukkels weten niet beter.’
Beste
Beatrijs,
Onlangs overleed mijn grootvader van 98. Mijn ervaring en gevoel zeggen
dat op begrafenissen formele, liefst donkere kleding wordt gedragen. Uit
respect voor de overledene, maar ook omdat je uit de toon valt als je
casual verschijnt. Mijn man is het daar niet mee eens. Hij draagt nooit
een colbert, zelfs niet bij sollicitaties, maar een nette trui of
overhemd. Hij is van mening dat je je niet anders moet voordoen dan je
bent, juist niet bij een uitvaartdienst. Bij de begrafenis van mijn andere
opa (die vroeger kleermaker was!) droeg hij een lichte trui. Mijn ouders
(met wie mijn man overigens goed kan opschieten) hebben zich daar zeer aan
geërgerd. We hebben veel discussies over dit onderwerp, maar komen er
niet uit. Wat vindt u?
Formeel geklede kleindochter
Beste Formeel,
Uw man is gehecht aan ‘zichzelf zijn’ oftewel aan authenticiteit. Hij
meent dat hij leugenachtig en hypocriet is, wanneer hij zich conformeert
aan standaarden die niet door hemzelf persoonlijk zijn opgesteld. Een
lofwaardig standpunt, zij het dat zelfs hij hierin geen uiterste
consequentie zal betrachten.
Een paar voorbeelden van authentiek gedrag, waarbij mensen geheel en al
zichzelf zijn: een luide boer na een uitgebreide dis, in een gezelschap
een flinke wind laten die je dwarszit, in een pyjama op het werk
verschijnen (want daar voel ik me nu eenmaal het lekkerste in), de
parkeerwacht die net een boete uitschrijft eens helemaal de huid
volschelden (want het uiting geven aan pure woede lucht zo heerlijk op)
enzovoort.
Hoogstwaarschijnlijk zal uw man zich niet aan het bovenstaande schuldig
maken. Hem treft slechts de veel geringere blaam van het niet volgen van
de kledingcode voor begrafenissen en crematies. Bij veel begrafenissen
gaat het er tegenwoordig informeler aan toe dan vroeger. Je ziet vaker
mensen in hun dagelijkse kloffie. Daar is op zichzelf niets mis mee; het
milieu van de overledene bepaalt mede de sfeer van het afscheid. Bij een
verongelukte motorrijder zit de plechtigheid niet vol met heren in
jacquet. Maar als je niet de moeite neemt om iets formeels aan te trekken,
terwijl je van tevoren weet dat de directe nabestaanden zich hieraan
zullen storen, dan ben je puberaal bezig. Wat uw man deed was het
equivalent van de middelvinger geven. Met zijn fiere credo ‘een man een
man, een trui een trui’ gaf hij aan dat de codes en rituelen van de
nabestaanden hem niet interesseerden. Dat valt hem zwaarder aan te rekenen
dan de trui zelf.