Beste Beatrijs,
Op mijn werk neemt met regelmaat iemand afscheid omdat hij of zij de pensioengerechtigde leeftijd heeft bereikt. Meestal komt de directie dan met de blijde mare dat er een aangeklede borrel komt. Vervolgens wordt iedereen opgeroepen een bijdrage aan de feestvreugde te leveren in de vorm van een A4-tje met daarop ‘een grappige of ontroerende gebeurtenis die u hebt meegemaakt met Jan-Karel’. De gebundelde A4-tjes worden bij het afscheid aan de jubilaris aangeboden.
Los van het feit dat ik met Jan-Karel nooit iets heb meegemaakt, word ik van een vraag om een dergelijk A4-tje te maken ronduit ongelukkig. Het voelt alsof ik op bevel spontaan creatief moet worden. Ik word onder druk nooit creatief, helaas. Maar je kunt eigenlijk ook niet achterblijven. Gelukkig vond ik in dit geval nog een oude foto waar we allebei opstaan. Voorzien van een hartelijke groet moest dat het maar zijn. Maar dat voelt ook als mezelf er goedkoop vanaf maken, zeker als ik de creatieve uitspattingen van anderen zie. Is er een elegante manier om onder deze A4-tjes-terreur uit te komen? Of moet ik me er maar gewoon in schikken?

Verplicht creatief

Beste Verplicht,
Een klein vraagje: wordt u zonder druk wél vaak creatief? Dan zou u tot de uitzonderingen horen. Er zijn maar heel weinig mensen bij wie voortdurend spontaan geweldige invallen en ideeën opborrelen, waarna ze zich enthousiast op de arbeid storten. De meeste mensen zitten zuchtend en steunend voor een vel wit papier, een leeg doek, een blanco computerscherm, een stille piano, een bonk klei, en dan beginnen ze maar, God zegene de greep, omdat ze met hun stomme kop een afspraak hebben gemaakt en er iemand op zit te wachten.
Maar dit terzijde. U vroeg naar een elegante manier om aan de A4-tjes-terreur uit te komen.
U weet het zelf wel, hè? Die bestaat natuurlijk niet. Mensen organiseren iets voor een bruiloft of een afscheid of een jubileum. En dan is het leuk voor de jubilaris als collega’s, vrienden of familieleden een steentje bijdragen. En dat ís ook leuk! Leuker in ieder geval dan de envelop met geld die bij dit soort gelegenheden ook altijd om de hoek komt kijken. Iedereen kan iets simpels verzinnen. ’t Is net als met Sinterklaasgedichten. Je zit ervoor en je denkt: ‘O nee, toch niet weer!’ Maar dan begin je er toch maar aan, je bedenkt iets (mag best suf en flauw zijn, als er ook maar ergens een grapje in zit) en dan merk je dat het best lukt.
U kunt ook weigeren om mee te doen en fier roepen: ik ben niet creatief op commando! Maar dan blijkt u de enige die niet mee heeft gedaan, en dat staat weer zo onhartelijk. Een ander nadeel van geen bijdrage leveren is dat je er niet creatiever van wordt. De ervaring leert dat vrije tijd die niet besteed wordt aan activiteiten die een lichte inspanning vragen meteen volloopt met tv en computer.