| 1 | 2 |

Beste Beatrijs,
Tijdens een familie-ontmoeting beklaagde een bejaard familielid zich over het feit dat tegenwoordig nogal wat mensen de onhebbelijkheid vertonen om iemand zijn verhaal ‘af te pakken’. Zodra zij een naam of begrip herkennen, beginnen zij hun eigen ervaringen te spuien en trekken zo het gesprek naar zich toe. Heel herkenbaar. Prompt bracht de klaagster dit verschijnsel zelf in praktijk, want toen wij vertelden over een korte vakantie in Twente, nam zij het intiatief naadloos over en meldde omstandig haar belevenissen van lang geleden met mensen uit die streek. Ik liet dat – voor de zoveelste keer – over mijn kant gaan.
Later die dag bleek ze kritiek op mij tegenover haar man te hebben ge-uit, omdat ‘hij (ik dus) elk gesprek afkapt.’ Ook herkenbaar, want ik heb de techniek ontwikkeld om na een dergelijk intermezzo terug te komen op mijn oorspronkelijke verhaal en dat af te maken. Hoe te handelen zonder nijdig te worden, en hoe moet ik reageren op niet tegen mijzelf ge-uite kritiek?

Blijf van m’n verhaal af

Beste Blijf af,
Als u wordt onderbroken in uw verhaal zou u natuurlijk graag ‘Mag ik even uitspreken?’ roepen, maar op familiebijeenkomsten of recepties is er geen voorzitter in de buurt om u het ontroofde woord terug te geven. Het niveau van de conversatie is afhankelijk van de inzet van deelnemers. Inbreken in elkaars woorden mag, maar bij voorkeur als het nieuw ingebrachte element interessanter is dan de lopende woorden. Jammer genoeg overschatten mensen vaak de kwaliteit van hun eigen inbreng. Uw methode: de ‘afpakker’ beleefd laten uitspreken en daarna uw eigen draad weer opvatten is een elegante teweerstelling tegen woordroof. Ik zou geen betere manier weten. Tevredenheid over uzelf zou u toch moeten weerhouden van nijdige uitvallen? Kritiek die via derden tot u is gekomen kunt u naast zich neerleggen zonder er verder aandacht aan te besteden.


Beste Beatrijs,
Iedereen heeft een aantal favoriete anekdotes. Ook ik. Wat is nu eigenlijk het aardigst om te doen, als een vriend weer hetzelfde verhaal vertelt? Onderbreken (op een vriendelijke manier) met ‘oh ja, dat weet ik nog’ of net doen alsof je het voor het eerst hoort? Ik vind het allebei een beetje pijnlijk. Ik heb het nu niet over vage kennissen en oude familie. Als ik daar een anekdote meerdere keren hoor ga ik er volstrekt acterend in mee. In een groter gezelschap is er bovendien altijd wel iemand bij voor wie het verhaal nieuw is. Maar tussen vrienden?

Vat vol verhalen

Beste Vat vol,
Het kan nog erger: ik maak wel eens mee dat ik als derde persoon bij een gesprek tussen vrienden of bekenden sta, die elkaar met de grootste animo dingen vertellen, waarvan ik zeker weet dat ze precies zo al eens eerder zijn doorgenomen. Een letterlijke herhaling van zetten en ze zijn het zich niet ineens bewust! Veel conversatie draagt een ritueel karaker, dat blijkt maar weer.
Maar onder vrienden in een tweegesprek lijkt het beter de ander te onderbreken met een opmerking dat je het verhaal al kent dan om geïnteresseerdheid te veinzen. Dat heeft inderdaad iets neerbuigends, alsof je opa zijn stokpaardje maar weer laat berijden. De bedoeling van een gesprek met vrienden is meestal dat de anekdotiek een tikje ontstegen wordt. Verhalen worden gebruikt als springplank naar of voorbeeld bij het thema dat ter tafel ligt. Een ouwe moppentapper laat je begaan – vrienden hebben die omzichtigheid niet nodig.